جهانی شایسته برای کودکان بسازیم

انجمن حمایت از حقوق کودکان آغاز سال تحصیلی جدید را به همه کودکان و نوجوانان ایران، به‌ویژه کودکانی که در شرایط دشوار اقتصادی و اجتماعی راهی مدرسه می‌شوند، تبریک می‌گوید.

در شروع سال تحصیلی، نمی‌توان از کودکانی که سال تحصیلی  جدید را آغار کردند، سخن گفت و از کودکانی که دیگر در میان ما نیستند یاد نکرد. انجمن حمایت از حقوق کودکان به خانواده‌های داغدار کودکانی که در سال گذشته در میناب، لامرد، تهران و دیگر نقاط ایران جان خود را از دست دادند، صمیمانه تسلیت می‌گوید و یاد کودکان و نوجوانانی را که در حوادث دی‌ماه جان باختند، گرامی می‌دارد.

سال تحصیلی جدید در شرایطی آغاز می‌شود که خانواده‌ها و کودکان نگران تداوم  فضایی صلح‌آمیز برای آموزش هستند و تورم، بیکاری و افزایش هزینه‌های زندگی، تأمین نیازهای خانواده‌ها را دشوار کرده است. با این حال، خانواده‌های بسیاری با تحمل فشارهای اقتصادی، برای فراهم کردن امکان تحصیل فرزندان خود تلاش کرده‌اند. این تلاش شایسته قدردانی است و آغاز سال تحصیلی را به آنان و به همه کودکان و نوجوانان ایران شادباش می‌گوییم.

اما بازگشایی مدارس نباید ما را از کودکانی که پشت درهای مدرسه مانده‌اند غافل کند. حق آموزش، حق همه کودکان است و تحقق آن تنها به بازگشایی مدارس محدود نمی‌شود.
به همین دلیل، انجمن حمایت از حقوق کودکان توجه مسئولان محترم را به موارد زیر جلب می‌کند:

۱. بازماندگی از تحصیل؛ کودکی که پشت در مدرسه مانده است

تعداد قابل توجهی از کودکان و نوجوانان در مقاطع مختلف تحصیلی از تحصیل بازمانده‌اند یا در معرض ترک تحصیل قرار دارند. فقر، اشتغال کودک، مهاجرت، شرایط خانوادگی، محل زندگی و موانع اقتصادی و اجتماعی، از عواملی هستند که می‌توانند کودک را از مدرسه دور کنند.

بازماندن از تحصیل فقط از دست دادن یک فرصت آموزشی نیست؛ بلکه می‌تواند به محدود شدن فرصت‌های رشد، مشارکت اجتماعی و برخورداری از آینده‌ای شایسته منجر شود. شناسایی این کودکان و بازگرداندن آنان به چرخه آموزش، نیازمند برنامه‌ای روشن، مستمر و قابل ارزیابی است.

۲. کودکان مهاجر افغانستانی؛ آموزش نباید مشروط به وضعیت خانواده باشد

کودکان مهاجر افغانستانی و خانواده‌های آنان با دشواری‌های متعددی در زمینه دسترسی و استمرار تحصیل روبه‌رو هستند. فراهم کردن امکان آموزش برای این کودکان و حمایت از خانواده‌های آنان، بخشی از مسئولیت نظام آموزشی و اجتماعی کشور در قبال کودکان است.

وضعیت مهاجرت خانواده نباید به عاملی برای محرومیت کودک از حق آموزش و فرصت رشد تبدیل شود.

۳. طبقاتی‌شدن آموزش؛ زنگ خطری برای آینده کودکان
مسئله آموزش تنها به حضور کودک در مدرسه ختم نمی‌شود. دسترسی به آموزش باکیفیت و برخورداری از مدرسه ایمن، حق همه کودکان است، نه امتیازی وابسته به توان اقتصادی خانواده.

انجمن حمایت از حقوق کودکان با نگرانی، روند فزاینده نابرابری و طبقاتی‌شدن آموزش را یادآور می‌شود. اگر کیفیت آموزش بیش از پیش به توان مالی خانواده وابسته شود، بخش بزرگی از دانش‌آموزان از فرصت‌های برابر آموزشی محروم خواهند شد و نابرابری‌های اجتماعی و اقتصادی موجود در نسل آینده نیز بازتولید خواهد شد.

۴. مدرسه ایمن و آموزش باکیفیت؛ حق کودک است

مدرسه باید محیطی امن برای یادگیری، رشد، ارتباط اجتماعی و مشارکت کودک باشد. کیفیت آموزش، شرایط و توانمندی معلمان، امکانات آموزشی و رفاهی، ایمنی ساختمان و محیط مدرسه و دسترسی برابر به فرصت‌های یادگیری، همگی بخشی از حق کودک به آموزش هستند.

صرف حضور کودک در مدرسه را نمی‌توان تحقق حق آموزش دانست.

۵. فضای دیجیتال؛ فرصت همراه با مسئولیت

فضای دیجیتال بخش مهمی از زندگی کودکان و نوجوانان امروز را شکل می‌دهد. گسترش دسترسی کودکان به محتوای فضای مجازی و استفاده فزاینده و گاه بی‌رویه از ابزارهای دیجیتال، ضرورت توجه جدی خانواده، مدرسه و سیاست‌گذاران را دوچندان کرده است.

کودکان و نوجوانان به آموزش سواد رسانه‌ای و دیجیتال، محتوای متناسب با سن، فضای آنلاین امن و همراهی آگاهانه بزرگسالان نیاز دارند. حمایت از کودک در فضای دیجیتال باید همزمان حق او به دسترسی به اطلاعات، امنیت، حریم خصوصی، سلامت و رشد را مورد توجه قرار دهد.

@irsprcorg