🔸
قسمت دوم #پادکست #مدار_غربی
🎙 در
قسمت دوم «مدار غربی» به سراغ آثار اسلام‌پژوهان غربی درباره مهدویت می‌رویم؛ از
انقلاب اسلامی ایران تا ظهور داعش و تحولات جهان معاصر.
در این مسیر، با آثار پژوهشگرانی چون
جاسم حسین، عبدالعزیز ساشدینا، ورنا کلم، محمدعلی امیرمعزی، سعید امیر ارجمند، امید قائم‌مقامی، کالین ترنر، ادموند هایس و ماریلا ارقی همراه می‌شویم
0:16 سلام و خوشامدگویی
1:00 مرور مسیر تاریخی مطالعات مهدویت؛ از سفرنامه‌های اروپایی عصر صفوی تا مهدی سودانی، دارمستتر و نگاه اسطوره‌ای به مهدی، هورگرونیه، جواد علی، هانری کربن، کنفرانس استراسبورگ و وقوع انقلاب اسلامی ایران
4:19 هدف از انتخاب نقاط عطف و دلیل نپرداختن به برخی پژوهشگران؛ توضیح اینکه گذر از نام‌ها به معنای نادیده گرفتن آنها نیست
5:37 دو دلالت معنایی واژه مهدی و مهدویت در مطالعات غربی: مدعیان مهدویت در تاریخ اسلام و باور منسجم شیعه دوازده‌امامی به امام غائب
7:44 انقلاب اسلامی ایران و تغییر نگاه آکادمی غرب به مهدویت شیعی؛ طرح پرسش اصلی درباره ویژگی‌های انقلاب و تأثیر آن بر مسیر مطالعات
8:11 تأثیر انقلاب اسلامی ایران بر رشد تعداد آثار و تنوع موضوعی مطالعات مهدویت
10:50 نقل دیدگاه ویلیام تاکر درباره بازتاب مهدویت شیعه در انقلاب اسلامی و مقایسه آن با انقلاب فرانسه و روسیه
11:56 تفاوت انقلاب اسلامی با جنبش مهدی سودانی؛ ادعای مهدویت در برابر باور به امام غائب و زمینه‌سازی برای حکومت مهدوی
14:16 معرفی بازه ۱۹۷۹ تا ۲۰۰۰ میلادی و پژوهشگران برجسته این دوره
15:11 معرفی کتاب جاسم حسین،
تاریخ سیاسی غیبت امام دوازدهم؛ دفاع از رساله دکتری در سال ۱۹۷۹ و اهمیت آن در مطالعات غربی
16:21 نظر یان هوارد درباره جامعیت کتاب جاسم حسین و تلاش آن برای پر کردن خلأ مطالعاتی درباره غیبت امام دوازدهم
17:43 توضیح درباره یان هوارد، مترجم کتاب
ارشاد شیخ مفید و
اصول کافی، و نگاه وی به غیبت کبری
19:17 معرفی عبدالعزیز ساشدینا و کتاب
موعودگرایی در اسلام: ایده مهدی در میان شیعان دوازده امامی؛ و ادعای وجود خلأ در مطالعات غربی در موضوع مهدویت
21:23 دلیل ارجاع بیشتر در آثار غربی به آثار و نظرات ساشدینا در برابر کتاب جواد علی و جاسم حسین
23:23 معرفی ورنا کلم و مقاله وی در سال ۱۹۸۴ با موضوع «چهار سفیر امام دوازدهم در دوران تکوین تشیع دوازده‌امامی» و ارائه تحلیل انتقادی در خصوص جایگاه نواب اربعه
24:25 اشاره به ترجمه انگلیسی مقاله در سال ۲۰۰۶ و استمرار بحث تا کتاب ادموند هیز در سال ۲۰۲۱
25:52 ورود به فضای رسانه و معرفی رمان
The Mahdi اثر ای. جی. کوینل (فیلیپ نیکلسون)؛ نمونه‌ای از بازنمایی سیاسی و رسانه‌ای مهدویت پس از انقلاب
28:16 معرفی محمدعلی امیرمعزی و رویکرد باطن‌گرایانه او در مطالعات تشیع و مهدویت
29:51 معرفی سعید امیرارجمند و کتاب
سایه خدا و امام غایب: دین، نظم سیاسی و تغییر اجتماعی در ایران شیعی از آغاز تا ۱۹۸۰، روش جامعه‌شناختی وی و دیگر آثارش
31:39 بیان تحلیل جامعه‌شناختی امیرارجمند از باور به مهدویت با استفاده از مفاهیم ماکس وبر: اقتدار کاریزماتیک، بحران امامت، عقلانی‌سازی وبری، و مکانیزم انتقال قدرت از امام به فقها
35:12 تغییر هزاره و جایگاه هزاره‌گرایی و موعودگرایی در مسیحیت؛ افزایش مطالعات تطبیقی اسلام و مسیحیت
36:48 بررسی واژگان مورد استفاده پژوهشگران غربی از جمله هزاره‌گرایی، موعودگرایی، آخرالزمان و بازگشت مسیح
38:11 انفجار اطلاعات و تأثیر گسترش منابع و دسترسی آسان‌تر به آثار بر مطالعات مهدویت
40:08 سخنرانی محمود احمدی‌نژاد در مجمع عمومی سازمان ملل در سال ۲۰۰۵؛ بازنمایی مهدویت سیاسی و توجه گسترده به موضوعات مرتبط
44:00 اشاره به یازده سپتامبر، بمب‌گذاری‌های لندن، ظهور القاعده و داعش و چگونگی تأثیرگذاری آنها بر مطالعات مهدویت در جهان غرب
45:05 تفاوت ادعای حکومت آخرالزمانی داعش با سایر جنبش‌های اسلام‌گرا و تأثیر آن بر مطالعات مهدویت
46:15 استمرار و انباشت موضوعات مطالعاتی پس از سال ۲۰۰۰؛ تخصصی‌تر شدن پژوهش‌ها درباره مرجعیت، غیبت، نیابت و امامت پس از امام حسن عسکری (ع) و ...
48:47 معرفی پژوهش‌های امید قائم‌مقامی با عنوان
ملاقات با امام غائب در تشیع دوازده امامی متقدم و پیشامدرن، و کالین ترنر درباره انتظار امام در عصر غیبت کبری و ادموند هایز در خصوص نائبان امام
50:15 موضوعات مغفول مانده در مطالعات غربی: زیست مؤمنانه در دوران غیبت، نحوه و نقش انتظار و ...
52:10 دسته‌بندی نهایی موضوعات اصلی مطالعات مهدویت: آموزه غیبت و لوازم آن، نیابت و نهاد وکالت، آخرالزمان و منجی‌گرایی، و ارتباط مهدویت با مدرنیته
🟢
کاری از مؤسسه اطلاعات و تحقیقات اسلامی (IRIC)@IRIC_org
