🔴 پدر محمدشاه قاجار نام داشت؛ عباس‌میرزا!
📗 انتقاد مجید تفرشی از یک خطای تاریخی در گفت‌وگوی انجمن آثار و مفاخر فرهنگی
✍️ مجید تفرشی، پژوهشگر تاریخ
🔹 مجید تفرشی با اشاره به گفت‌وگوی خبرنگار انجمن آثار و مفاخر فرهنگی با اصغر همت، بازیگر پیشکسوت تئاتر، از نحوه معرفی نقش این هنرمند در نمایش «قائم‌مقام فراهانی» انتقاد کرده است.
این گفت‌وگو به مناسبت اجرای نمایش در باغ نگارستان تهران انجام شده است.
به نوشته تفرشی، خبرنگار در معرفی نقش اصغر همت، به جای نام‌بردن از شخصیت تاریخی، از تعبیر «پدر محمدشاه قاجار» استفاده کرده است.
اما پدر محمدشاه قاجار چه کسی بود؟
عباس‌میرزا، نایب‌السلطنه فتحعلی‌شاه؛ از چهره‌های برجسته تاریخ ایران در عصر قاجار.
🔻 خطای تاریخی یا پرهیز از نام‌بردن؟
تفرشی با لحنی انتقادی و کنایه‌آمیز می‌نویسد:
«مصاحبه‌کننده یا نام عباس‌میرزا نایب‌السلطنه (پدر محمدشاه) را نشنیده و یا محظور سیاسی و قانونی برای نام بردن از او داشته.»
او در پایان، این ماجرا را به داستان «پدر پسر شجاع» تشبیه می‌کند؛ کنایه‌ای به پرهیز از نام‌بردن مستقیم از یک شخصیت شناخته‌شده.
🔻 وقتی دقت تاریخی در رسانه‌های فرهنگی اهمیت پیدا می‌کند
عباس‌میرزا تنها پدر محمدشاه نبود؛ او از شخصیت‌های مهم تاریخ اصلاحات نظامی ایران و جنگ‌های ایران و روسیه در دوره قاجار به شمار می‌رود.
ازاین‌رو، در معرفی شخصیت‌های یک نمایش تاریخی، نام‌بردن دقیق از آنان می‌تواند به شناخت بهتر مخاطبان کمک کند.
البته از کاربرد یک تعبیر غیرمستقیم، به‌تنهایی نمی‌توان نتیجه گرفت که سانسور یا ممنوعیت سیاسی در کار بوده است؛ این احتمال، بخشی از نقد و کنایه تفرشی است، نه واقعیتی اثبات‌شده.
✳️ سخن پایانی
این انتقاد، پرسشی درباره مسئولیت رسانه‌ها و نهادهای فرهنگی مطرح می‌کند:
آیا نهادی که مأمور معرفی و پاسداشت آثار و مفاخر تاریخی است، نباید در نام‌ها، نسبت‌ها و روایت‌های تاریخی بیشترین دقت را به خرج دهد؟
📖 گفت‌وگوی منتشرشده در پایگاه انجمن آثار و مفاخر فرهنگی
#مجید_تفرشی #عباس_میرزا #قائم_مقام_فراهانی #اصغر_همت #تاریخ_قاجار #میراث_فرهنگی #دقت_تاریخی
#فرهیختگان روزن آگاهی
Post #76122
462