ششمین نشست «لرستاننامه، با عنوان شاهنامهخوانی و نقالی در دورود لرستان»، صبح ۴ مهر ۱۴۰۵ با همت انجمن ایرانی مطالعات فرهنگی و ارتباطات (دفتر لرستان)، مرکز لرستانشناسی دانشگاه لرستان و اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی دورود در فرهنگسرای مهر اداره فرهنگ و ارشاد شهر دورود برگزار شد.
ابتدا دبیر نشست، دکتر مسعود زمانی مقدم (عضو هیأت علمی دانشگاه لرستان و مدیر دفتر انجمن ایرانی مطالعات فرهنگی و ارتباطات در لرستان) ضمن خوشامدگویی به حضار اظهار داشت: سنت کهن شاهنامهخوانی در جغرافیای فرهنگی زاگرس و دیار لرستان، فراتر از یک آیین ادبی، یکی از پایدارترین آیینهای جمعی و سرمایههای اجتماعی این منطقه بوده است. میدانیم که از دیرباز، شاهنامه همواره زینتبخش خانههای مردم این منطقه بوده؛ تا جایی که هر ایل، تیره و طایفهای برای خود چندین شاهنامهخوان خوشصدا داشته است. نفوذ شاهنامه در اعماق زیست این مردم بهحدی ریشهدار است که بسیاری از شاهنامهخوانان سنتی، حتی در نبود سواد رسمی خواندن و نوشتن، ابیات فردوسی را با سبکهای ویژۀ محلی و آوازی دلنشین از بر بازخوانی میکردند. دلیل جامعهشناختی این گرایش عمیق در زیست عشایری، القای روح آزادگی، شجاعت و سلحشوری در فرزندان این دیار بوده است؛ در یک کلام، رویکرد حماسی شاهنامه با روحیه حماسی لرستانیها سازگار بوده است. فردوسی و شاهنامه سند زنده هویت ملی و فصل مشترک انسجام فرهنگی ماست و از این روست که باید گرامی داشته شود. علاوه بر وجه ادبی شاهنامه، وجه جامعهشناختی آن نیز بهویژه در جهانی که در آن زندگی میکنیم خیلی اهمیت دارد. این آثار مهم فرهنگی که هم از فرهنگ ایرانی و هم از فرهنگ اسلامی ما ریشه گرفتهاند، میتوانند از راهنماهای هویتی برای نسلهای نوجوان و جوانتر باشند. شاهنامه چنین ظرفیتی دارد و میتواند حتی در رشد و توسعۀ فرهنگی لرستان به کار گرفته شود.
سخنران نخست، دکتر علی نوری (عضو هیأت علمی دانشگاه لرستان و مدیر مرکز لرستانشناسی) به ظرفیتهای متعدد شاهنامه پرداخت. شاهنامه فقط یک اثر پرمایه نیست و ظرفیتهای آن مانند هیچ کتاب دیگری نیست. چون کتابی مربوط به هزاران سال است و داستانهای آن متعلق به تمام ایرانیان است. ایرانیان آن را سینهبهسینه برای فرزندانشان نقل میکردهاند و از این طریق هویت ایرانی را حفظ کردهاند. ما با همین فرهنگ شاهنامه جنگهای بزرگی را پشت سر گذاشتهایم. ایرانیان سعی کردهاند در کنار حفط دین اسلام به شاهنامه و محتوای درخشان و گسترده شاهنامه توجه کنند. از ظرفیتهای شاهنامه میتوان به ظرفیتهای زبانی، فلسفی، کلامی، اخلاقی، سیاسی، اجتماعی، اسطورهشناختی، تاریخی، جغرافیایی، فرهنگی، روانشناختی و ظرفیتهای متعددی که هر کدام بار سنگینی خواهد بود که این کتاب آن را حمل کرده و آن را نسلبهنسل به ما رسانده است. باید توجه داشت که دو وجه ایرانی و اسلامی فرهنگ ما در کنار هم رشد کرده و بالیدهاند و ما نباید هیچکدام یک وجهها را به نفع دیگری کم یا تضعیف کنیم. انشاءالله که فرزندان این سرزمین اهورایی بتوانند این فرهنگ را حفظ کنند و به نسلهای بعد منتقل کنند.
پس از آن، آقای بهروز توحیدیان (مدیر خانه شاهنامه دورود) گزارشی از فعالیتهای اداره فرهنگ و ارشاد دورود در زمینۀ شاهنامهخوانی پرداخت. طبق گفته ایشان، از سال ۱۳۸۲ این فعالیتها آغاز شدهاند و در این سالهای همایشهای متعدد استانی و منطقهای و کشوری داشتهایم. امروزه استقبال خوبی از کلاسهای شاهنامهخوانی بهویژه بین کودکان و نوجوانان در شهر دورود میشود. امروزه حتی نقال خانم هم داریم که آموزش میدهند. در دورود تعداد زیادی شاهنامهخوان و نقال و شاهنامهپژوه داریم که این امیدوارکننده است.
سخنران دوم، علی نامجو (دکتری زبان و ادبیات فارسی دانشگاه لرستان) به رویکرد خردورزانه و معتدل شاهنامه اشاره کرد. فردوسی خرد معاداندیش و خرد معاشاندیش را با هم تلفیق کرده است و ما هنوز نتوانستهایم این اعتدال را درست تفسیر کنیم. فردوسی بین آسمان و زمین ایرانی تعادل ایجاد میکند. شاهنامه محصول دورۀ خردگرایی است. خوانندۀ آرمانی فردوسی هر کسی است که دلش برای ایران میتپد ولو اینکه همعصر فردوسی نباشد. ما امروزه به زمینۀ قهرمانی و روحیۀ خردورزی و اصل اعتدال شاهنامه نیازمندیم. به جنبۀ تمدنی شاهنامه نیز باید توجه کنیم. تمدن، مدیریت و سیاست و اقتصاد نیاز دارد، روحیۀ ملی و همبستگی نیاز دارد و همه اینها را میتوان در شاهنامه یافت.
سپس هنرمندان پیشکسوت دورود، آقایان عباس یاراحمدی و محمود رحمتی و آقای هداوند شاهنامهخوانی و نقالی کردند. همچنین دقایقی از نشست نیز به پرسشوپاسخ حضار اختصاص یافت.
🇮🇷
🆔 @irancsca
Post #4453
100
انجمن ایرانی مطالعات فرهنگی و ارتباطات Photo