یادداشت مدیر گروه روابط بین‌الملل انجمن علمی مطالعات صلح ایران
به مناسبت دهمین سالگرد تأسیس انجمن صلح

با نام و یاد خداوند
دهمین سالگرد تأسیس انجمن علمی مطالعات صلح ایران، فرصت ارزشمندی را فراهم می‌آورد تا ضمن مرور دستاوردهای یک دهه فعالیت علمی و داوطلبانه، نقش کمیته‌ها و گروه‌های تخصصی در پیشبرد مأموریت انجمن بازخوانی شود. گروه روابط بین‌الملل و صلح، به‌عنوان یکی از بخش‌های فعال و راهبردی انجمن، طی این سال‌ها تلاش کرده است با توسعه پژوهش، برگزاری نشست‌های تخصصی و گسترش تعاملات علمی، جایگاهی مؤثر در شکل‌دهی به گفتمان صلح در کشور ایفا کند.
توسعه علمی و گفتمان‌سازی صلح
در سال‌های گذشته، این گروه با تمرکز بر پیوند میان مطالعات صلح، روابط بین‌الملل، روانشناسی و علوم سیاسی، مجموعه‌ای از مباحث علمی و نظری را سامان داده است. انتشار یادداشت‌ها و تحلیل‌های تخصصی از جمله:
• نقش روانشناسی صلح در جلوگیری از خشونت
• بحران های جهانی و آینده صلح
• چشم انداز صلح در خاورمیانه
• چشم انداز صلح با آمریکا
• دیپلماسی صلح
• مکتب ایرانی صلح
• و...
و نیز برگزار ی کارگاه های مرتبط با صلح از جمله:
• کارگاه صلح ایرانی
• کارگاه جنگ و صلح
• مجموعه کارگاه های تحول مفاهیم در روابط بین الملل
• مجموعه کارگاه های آینده پژوهی
• کارگاه نظریه های جدید در روابط بین الملل
• کارگاه صلح و سیاست
• و...
نقش قابل‌توجهی در تبیین چارچوب‌های علمی و بومی صلح داشته و به ارتقای ادبیات پژوهشی انجمن کمک کرده است.
نشست‌ها و رویدادهای علمی
گروه روابط بین‌الملل در دوره اخیر، مجموعه‌ای از نشست‌های علمی را برگزار کرده که در آن‌ها موضوعات مهم منطقه‌ای و جهانی با رویکرد صلح‌پژوهی مورد بررسی قرار گرفته است. از جمله:
• نشست «دیپلماسی نوروز
با محوریت بررسی ظرفیت‌های فرهنگی نوروز در تقویت صلح و همگرایی منطقه‌ای؛
• نشست «چشم‌انداز صلح در خاورمیانه
با هدف تحلیل روندهای امنیتی و ارائه سناریوهای آینده؛
• وبینار «دیپلماسی آب و امنیت منطقه‌ای
با تمرکز بر بحران آب و نقش آن در همکاری‌ها و منازعات منطقه‌ای.
و ده ها نشست حضوری و آنلاین دیگر سهم مهمی در گسترش گفتمان علمی صلح و ارتباط آن با تحولات ژئوپلیتیک داشته‌است.
نقش مدیریتی و سازمانی گروه
در دوره مدیریت اخیر، تلاش شد ساختار فعالیت گروه بر پایه برنامه‌ریزی دقیق، کیفیت علمی و انسجام محتوایی تقویت شود. در این مسیر:
• هدایت برنامه‌های علمی،
• انتخاب محورهای پژوهشی،
• نظارت بر انتشار محتوا،
• و همکاری نزدیک با شورای راهبری انجمن
از جمله اولویت‌های گروه بوده است.
این تلاش‌ها باعث شد که گروه روابط بین‌الملل به یکی از بخش‌های فعال و اثرگذار انجمن تبدیل شود و نقش مهمی در شکل‌دهی به مسیر کلان فعالیت‌های انجمن ایفا کند.
پیوند صلح و تحولات منطقه‌ای
یکی از ویژگی‌های فعالیت‌های اخیر گروه، توجه به ارتباط میان صلح، ژئوپلیتیک و واقعیت‌های سیاست بین‌الملل بوده است. نشست‌ها و تحلیل‌های مرتبط با بحران‌های جهانی، منازعات منطقه‌ای، دیپلماسی فرهنگی و امنیت منابع، کمک کرده است تا مفهوم صلح از حیطه نظری خارج شده و در چارچوب مسائل واقعی منطقه مورد بررسی قرار گیرد. این رویکرد، امکان ارائه تحلیل‌های دقیق‌تر و کاربردی‌تر را برای محققان و علاقه‌مندان فراهم کرده است.
چشم‌انداز پیش‌رو
در دهه دوم فعالیت انجمن، گروه روابط بین‌الملل و صلح بر آن است تا:
• تولید دانش بومی در چارچوب «مکتب ایرانی صلح» را گسترش دهد؛
• تعاملات علمی و بین‌المللی انجمن را تقویت کند؛
• ظرفیت‌های آموزشی و پژوهشی را توسعه دهد؛
• و نقش مؤثرتری در پیوند علم صلح با سیاستگذاری عمومی ایفا نماید.
ما معتقدیم صلح پایدار در جهان امروز، نتیجه ترکیب دانش علمی، گفت‌وگو، تعامل فرهنگی و مسئولیت‌پذیری اجتماعی است. این رویکرد، ستون اصلی برنامه‌های آینده گروه خواهد بود.
سخن پایانی
در پایان، از تمامی اعضای انجمن، هیئت مدیره محترم دوره های مختلف ، همکاران علمی، پژوهشگران، دانشجویان و همراهان گرامی که در مسیر پیشبرد اهداف انجمن ما را یاری کرده‌اند، صمیمانه سپاسگزاری می‌کنم. امید است با ادامه این همکاری‌ها، بتوانیم در دهه پیش‌رو نیز سهم بیشتری در گسترش صلح، گفت‌وگو و همزیستی در فضای علمی و اجتماعی کشور ایفا کنیم.

دکتر امیرهوشنگ میرکوشش
مدیر گروه روابط بین‌الملل انجمن علمی مطالعات صلح ایران

https://t.me/ipsan