INTENSIV KIMYO

Savollar:
1-savol: "Qahramon va uning soyasi" Kimyoda shunday bir element borki, u hayot uchun juda muhim, ammo uning birikmasi juda zaharli. Qizig‘i shundaki, qadimda bu elementni topgan olimlar uni "yaxshi ko‘rilgan" deb atashgan, lekin u bilan ishlash juda xavfli. U o‘zining turli xil modifikatsiyalariga ega: biri yorug‘likda yonadi (qorong‘uda nur sochadi), ikkinchisi esa oddiy gugurt qutilarining yon qismida ishlatiladi.
Savol: Bu qaysi element va u qaysi ikki xil modifikatsiyada mavjud?

2-savol: "Ko‘rinmas xonanda" Bu modda o‘z holicha hech qanday ta’mga, hidga yoki rangga ega emas. Lekin u hayotning asosiy energiyasini saqlaydi. Agar u bo‘lmasa, na o‘simliklar nafas olardi, na hayvonlar yashardi. Qiziq tomoni shundaki, u ko‘p metallarni "yeydi" (oksidlaydi) va ularni yaroqsiz holga keltiradi, lekin aynan u bizni quyoshning halokatli nurlaridan himoya qiluvchi "qobiq"ni hosil qiladi.
Savol: Gap qaysi gaz haqida ketmoqda?

3-savol: "Qirollik tanlovi" O‘rta asr alkimyogarlari bitta kuchli moddani izlashgan. U shunday kuchga egaki, o‘zining tarkibiga qimmatbaho oltinni ham "eritib" yuborishga qodir. Biroq, u alohida-alohida olingan kislotalarning hech biriga bo‘ysunmaydi. U faqat ikki xil kislotaning ma’lum bir nisbatdagi aralashmasi orqali paydo bo‘ladi.
Savol: Bu qaysi aralashma va uning nomi nima?

4-savol: "Ikkilamchi hayot" Bu elementni davriy jadvalda "tabiatning eng murakkab quruvchisi" deb atash mumkin. U bilan birikkan millionlab organik moddalar mavjud. Uning sof ko‘rinishdagi ikki xil holati bor: biri dunyodagi eng qattiq moddalardan biri (qimmatbaho tosh), ikkinchisi esa juda yumshoq bo‘lib, biz har kuni undan yozish uchun foydalanamiz.
Savol: Bu qaysi element va uning bu ikki holati qanday ataladi?

5-savol: "Qon va dengiz" Bizning qonimiz qizil rangda bo‘lishi uchun tarkibida ma’lum bir metall (ion) juda muhim. Agar bu metallni inson tanasidan olib tashlasak, nafas olish jarayoni to‘xtaydi. Qizig‘i shundaki, dengizdagi ba'zi mollyuskalarning "qoni" ko‘k rangda bo‘ladi. Ularda esa aynan shu metall o‘rniga boshqa bir metall mavjud.
Savol: Inson qonidagi va mollyuskalar qonidagi metallarni ayting.


Javoblar:
1-javob: Fosfor. Oq fosfor (yonuvchan) va qizil fosfor (gugurt uchun).
2-javob: Kislorod (oksidlanish jarayoni va ozon qatlami O_3 haqida).
3-javob: "Shoh arog‘i" (Aqua regia). Nitrat va xlorid kislotalar aralashmasi.
4-javob: Uglerod. Olmos va grafit.
5-javob: Inson qonida Temir (Fe) – gemoglobin, mollyuskalarda Mis (Cu) – gemotsianin.

Kimyo darsida “Zakovat” o’yini.

Kimyo bo‘yicha "Zakovat" uslubidagi, mantiqiy fikrlashni talab qiladigan savollarni taqdim etaman. Bu savollar shunchaki faktlarni emas, balki elementlar va moddalarning xossalarini tahlil qilishni talab qiladi. Guruhlarga bolinib o’ynash tavsiya etiladi

Assalomu alaykum bugun dars juda tez oʻtib ketdi, hecham charchamadim, oʼquvchilarim aktiv boʻlishdi. Rahmat hamkasblarimga ham tavsiya qildim, ulanib texnikalarni olishlarini

Bu o'yinlar diqqatni jamlash, vizual xotirani kuchaytirish va fanga bo'lgan qiziqishni oshirish orqali murakkab mavzularni zerikarli yodlashsiz oson o'zlashtirishga yordam beradi.
Yuqorida oson va murakkabroq variantda tashladik albatta darsingizda qo’llab koring👩‍🏫

1. Yadro tarkibi: Markaziy yadrodagi qizil protonlar va ko'k neytronlar soni chapdagi rasmda o'ngdagidan kamroq.
2. Orbital shakli: Bitta d-orbitalining (to'rt yaproqli shakl) yo'nalishi chap va o'ng rasmlarda 45 darajaga farq qiladi.
3. Elektronlar soni: Eng tashqi energetik qavatdagi (M qavati) bitta elektron chap rasmdagi yashil orbita o'rniga, o'ng rasmda ko'k orbita ustiga joylashtirilgan.
4. Energiya belgisi: Pastki o'ng burchakdagi energiya darajasini bildiruvchi belgi chapda yashil, o'ngda esa och binafsha rangda.
5. Izoh matni: Pastdagi jadvalda "Energiya Qavati" qatoridagi harflar ketma-ketligi ikkala rasmda bir xil ko'rinishga ega emas.

1. Elektronlar soni: Birinchi rasmdagi tashqi energetik qavatdagi elektronlar soni ikkinchisiga qaraganda bittaga ko'p.
2. Yadro tarkibi: Yadro ichidagi neytronlar (ko'k sharlar) soni chapdagi rasmda o'ngdagiga qaraganda kamroq.
3. Orbital shakli: Bitta p-orbitalning (gantel shaklidagi) yo'nalishi chap va o'ng rasmlarda farq qiladi.
4. Rangli belgi: Chapdagi rasmdagi energiya darajasini bildiruvchi yashil belgi o'ng rasmda ko'k rangda.
5. Izoh matni: Pastdagi jadvalda "Elektron Konfiguratsiyasi" qatoridagi harflar ketma-ketligi ikkala rasmda bir xil ko'rinishga ega emas.

Assalomu alaykum ustozlar
Sizlar bilan qiziq o’yinlar ulashishda davom etamiz👩‍🏫

Bolalikda hech rasmlardan farq topish o’yini o’ynaganmisiz, endi shu kabi o’yinni fanga doirini o’ynab ko’ramiz😇

Oktyabr oyi uchun yopiq guruhiga ulanishga kech qoldimmi deb so'rayotgan ustozlar!

-Yo'q, hech qachon kech emas. Bemalol qo'shilsangiz bo'ladi. O'tilgan mavzularni takrorlash sifatida ham bemalol foydalana olasiz materiallardan

Chegirmali o'yin bilan qo'shilayotgan ustozlarimiz xursand. Asl narxiga nisbatan ancha arzon materiallarni yanayam chegirmada sotib olishyapti.

Siz ham bemalol qatnashsangiz bo'ladi!

Admin profili @intensivdars1

Puliga ming marta arziydi baraka topinglar

Senyabr oyida yopiq guruhga qo’shildim va shunga amin bo’ldim-ki, afsuslanmadim
Har bir dars uchun alohida yondashilgan. Men va o’quvchilarim uchun juda manfaatli bo’ldi. Shu sababdan siz va sizning jamoangizdan minnatdorman

O'yinlarning fayl ko'rinishi

Ustozlarimiz doim so'ragan va darslarni eng zo'r o'tilishiga sabab bo'ladigan materiallarimiz- Smart doska o'yinlari yana sizlar uchun!

Umumiy takrorlash uchun qiziqarli savollar, testlar to'plami.
Darsingiz maroqli o'tsin.

Har bir sinf mavzusiga tayyorlangan materiallar to'plamini olish uchun esa bemalol bizga murojaat qilishingiz mumkin.

@intensivdars1