Infinity

تحلیلی بر تقابل هوش مصنوعی و جامعه ریاضی:
برزخ ریاضی‌دانان
وقتی هوش مصنوعی هم‌زمان «بال» و «قفس» ریاضیات می‌شود.

۱- چیزی فراتر از یک ابزار ساده: هوش مصنوعی، این انتزاعی‌ترین ساخته ذهن بشر، در سال ۲۰۲۵ به نقطه‌ای رسید که دیگر نمی‌توان آن را با روش‌های قرن بیستمی شناخت. هوش مصنوعی دیگر یک «ماشین‌حساب» نیست؛ او اکنون یک «همکار» است که مسائل حل‌ناپذیر را در طرفه‌العینی به زانو درمی‌آورد. اما سؤال اینجاست: آیا این پیشرفت، ما را به قله می‌رساند یا به کلی معنای «صعود» را از بین می‌برد؟ زنهار باید داد که در سال ۲۰۲۶، ما دیگر فقط با یک «فناوری جدید قدرتمند» روبه‌رو نیستیم؛ بلکه با یک «دگردیسی» در ساحت اندیشه مواجهیم. ریاضیات که روزگاری غایی‌ترین سنگر نبوغ و رنج انسانی بود، اکنون در مواجهه با هوش مصنوعی، دچار یک «کن‌فیکون» ساختاری شده است.

اوضاع بسیار سریع‌تر از پیش‌بینی‌ها پیش رفته و سؤالات دشوار تاریخ ریاضی با سرعتی نمایی در حال حل‌شدن هستند. اما در این میان، یک پرسش حیاتی باقی می‌ماند: در جهانی که ماشین‌ها «می‌فهمند»، جایگاه «فهم انسانی» کجا خواهد بود؟ در این نوشتار سعی خواهیم کرد در مورد این سؤال و تقابل هوش مصنوعی و جامعه ریاضی‌دانان به بحث و بررسی بپردازیم. مرجع اصلی ما، مقاله‌ای از مایکل هریس، ریاضی‌دان و فیلسوف نامدار آمریکایی است که با عنوان «اتوماسیون ریاضی‌دانان را مجبور می‌کند بر ارزش‌های خود تأمل کنند» در آوریل سال 2024 در بولتن انجمن ریاضی آمریکا به چاپ رسیده است

متن کامل مقاله در صفحه علم
روزنامه شرق
پنجشنبه ۷ اسفند ۱۴۰۴

نویسندگان:
دکتر سعید علیخانی
عضو هيئت علمی دانشگاه یزد
دکتر حسن ملکی
عضو هیئت علمی دانشگاه ملایر

چه جورها که کشیدند بلبلان از دی
به بویِ آن که دگر نوبهار بازآید

#حافظ

تسلیت واژه ی کوچکی است برای این حجم از غم ...

Channel photo updated

در طول یک دهه یک میلیون دانشجو از جمعیت دانشجویان در ايران کم شده است.

یعنی آموزش ریاضیات چطور میشه؟ کلا فکر کنم پارادایم "آموزش" خیلی دچار تغییر بشه.

این عکس نموداری از گزارش «آینده مشاغل» مجمع جهانی اقتصاد است که پیش‌بینی می‌کند تا سال ۲۰۳۰ چه مهارت‌هایی اهمیت بیشتری پیدا می‌کنند و چه مهارت‌هایی کم‌اهمیت‌تر می‌شوند. این گزارش بر اساس نظرسنجی از کارفرمایان تهیه شده و تغییرات مورد انتظار در بازار کار را نشان می‌دهد.

مهارت‌های خوب و در حال رشد
مهارت‌هایی که در ربع بالا و راست نمودار قرار دارند، هم‌اکنون نیز مهم هستند و انتظار می‌رود اهمیتشان تا سال ۲۰۳۰ افزایش چشمگیری داشته باشد (Core Skills (in 2030)):

هوش مصنوعی و داده‌های بزرگ (AI and big data)
تفکر تحلیلی (Analytical thinking)
خلاقیت و تفکر خلاق (Creative thinking)
سواد فناوری (Technological literacy)
تاب‌آوری، انعطاف‌پذیری و چابکی (Resilience, flexibility and agility)
کنجکاوی و یادگیری مادام‌العمر (Curiosity and lifelong learning)
رهبری و نفوذ اجتماعی (Leadership and social influence)

مهارت‌های در حال کمرنگ شدن
اگرچه انتظار نمی‌رود هیچ مهارتی به طور کامل از بین برود، اما برخی مهارت‌ها در مقایسه با مهارت‌های جدید، از اهمیت کمتری برخوردار خواهند شد (Out-of-focus Skills و Steady Skills):
خواندن، نوشتن و ریاضیات پایه (Reading, writing, mathematics) (اهمیت آن‌ها ثابت می‌ماند اما رشد نمی‌کند)
شهروندی جهانی (Global citizenship)
توانایی‌های پردازش حسی (Sensory-processing abilities)
مهارت و دقت دستی (Manual dexterity, endurance and precision)
وابستگی و توجه به جزئیات (Dependability and attention to detail) (اهمیت این مهارت‌ها نسبت به داده‌های سال ۲۰۲۳ کاهش یافته است)

این عکس نموداری از گزارش «آینده مشاغل» مجمع جهانی اقتصاد است که پیش‌بینی می‌کند تا سال ۲۰۳۰ چه مهارت‌هایی اهمیت بیشتری پیدا می‌کنند و چه مهارت‌هایی کم‌اهمیت‌تر می‌شوند. این گزارش بر اساس نظرسنجی از کارفرمایان تهیه شده و تغییرات مورد انتظار در بازار کار را نشان می‌دهد.

دکتر منوچهر ذاکر از شاگردان دکتر عبدالله محمودیان به مناسبت اولین سالگرد درگذشت ایشان عکسی از سال های دور منتشر کرده است که خیلی جالب و جذابه و نشان از شخصیت خاص و چندوجهی و بی نظیر ایشان داره:

این عکس خاطره‌انگیز مربوط به گردهمایی مشترک المپیاد ریاضی اکو و دانشجویان محفل دکتر محمودیان و زمان اون مرداد ماه ۱۳۷۳، در تفرج‌گاه اطراف شهر زنجان است، که تاب‌سواری دکتر ذاکر و دکتر محمودیان با کلاه آفتابی سفارشی IMO رو نشون میده.
بقیه افراد حاضر در عکس نیز بعدا هر کدام از ریاضیدانان شناخته شده شدند: حسین مواساتی، روزبه پورنادر، آیت‌الله کریم‌زاده (دکتر محمودیان را هل می‌دهد) و رامین تکلو بیغش (پشت سر دکتر ذاکر).

کانال دکتر ذاکر

این تصویر نمونه‌ای فوق‌العاده از هنر مُقَرنَس (Muqarnas) است که یکی از پیچیده‌ترین و نمادین‌ترین عناصر معماری اسلامی-ایرانی محسوب می‌شود. این هنر به قدری دقیق است که برخی آن را «استالاکتیت‌های هندسی» می‌گویند.

۱. هندسه سه‌بعدی و مفهوم «مقرنس»
آنچه در مرکز تصویر می‌بینید، تبدیل یک فضای تخت به یک فضای سه‌بعدی و حجیم است. مقرنس از ترکیب واحدهای کوچکی به نام «پا»، «تاسه» و «شاپرک» ساخته می‌شود.

مقرنس در واقع راه حلی معمارانه برای تبدیل مربع (زمین) به دایره (گُنبد/آسمان) است. این طبقات روی هم سوار می‌شوند تا انتقال از دیوارهای عمودی به سقف مدور را نرم و هنرمندانه کنند.

۲. تزئینات «اسلیمی» و «ختایی»
اگر به جزئیات روی کاشی‌های آبی دقت کنید، دو نوع الگوی گیاهی اصلی را می‌بینید:
اسلیمی : آن خطوط منحنی و پیچ در پیچ که شبیه عاج فیل یا بندهای گیاه هستند و نماد جاودانگی و حرکت بی‌پایان به سمت خداوندند.
ختایی: گل‌های شاه‌عباسی و غنچه‌های ظریفی که بین اسلیمی‌ها قرار گرفته‌اند نماد کثرت در وحدت هستند.

۳. جادوی رنگ «لاجوردی» و «کبالت»
رنگ آبی غالب در تصویر، تصادفی نیست. در کاشی‌کاری ایرانی، از اکسید کبالت برای دستیابی به این طیف عمیق استفاده می‌شود.

در روانشناسی معماری سنتی، رنگ آبی لاجوردی نماد «آسمان» و «ملکوت» است. استفاده از خطوط زرد/طلایی در لبه‌ها (معروف به اسلیمی‌های دهن‌اژدری) برای ایجاد تضاد نوری و القای حس تابش نور الهی در دل تاریکی یا عمق سقف است.

این پیچ و تاب آبی لاجوردی
این هندسه پر رمز و زار کاشی ها
یک سقف ساده رو تبدیل به یک اثر هنری بی بدیل کرده.

از تمامی پژوهشگران و صاحبنظران دعوت می‌کنیم مقالات ارزشمند و دستاوردهای پژوهشی خود را در حوزه‌های مربوط به تاریخ علم برای ارائه در اولین کنفرانس بین المللی تاریخ علم کوشیار گیلانی ارسال نمایند.


مهلت ارسال چکیده مقالات:
⏰ بهمن ۱۴۰۴

برای ارسال مقاله و کسب اطلاعات تکمیلی، به سایت کنفرانس مراجعه کنید:
https://ichs-kushyar1.ir/fa

ما را در شبکه‌های اجتماعی دنبال کنید:
https://chat.whatsapp.com/DDYIGysoxZz7m12Pq91Kzk

📧 Email:ichs-kushyar@guilan.ac.ir

📅 تاریخ برگزاری: ۲۶ و ۲۷ فروردین ۱۴۰۵
📍 **مکان: رشت، دانشگاه گیلان

واقعا الان هم میشه یه چنین چیزهایی خلق کرد؟

مجموعه گنجعلی‌خان کرمان
و دوباره اعجاز هندسه و معماری

یه معمای دیگه توی این مایه ها یادم اومد اونم جالبه:
یه ترازوی دو کفه ای داریم که میخواهیم جرم های 1 تا 40 گرمی رو باهاش اندازه گیری کنیم.

مینیم تعداد وزنه برای این کار چندتاست؟

یه ورژن دیجیتال و شبیه به معمای شماره 1 اینه:

10 تا کیسه پر از سکه های طلا داریم که همه کیسه ها سکه هاشون 10 گرمی ولی یه کیسه حاوی سکه های 9 گرمی است.
چطوری میشه با یک بار وزن‌کشی با یک ترازوی دیجیتال کیسه سکه های 9 گرمی رو پیدا کرد.

​۱. سکه تقلبی:

۹ سکه طلا دارید که کاملاً هم‌شکل هستند، اما یکی از آن‌ها تقلبی و سبک‌تر است. با یک ترازوی دوکفه‌ای، حداقل با چند بار وزن‌کشی می‌توانید سکه تقلبی را پیدا کنید؟

​۲. زمان‌بندی دقیق:

شما دو ساعت شنی دارید؛ یکی ۴ دقیقه‌ای و دیگری ۷ دقیقه‌ای. چطور می‌توانید دقیقاً ۱۰ دقیقه زمان بگیرید؟

​۳. تقسیم نوشیدنی:

دو بشکه ۱۰ لیتری دارید. سرآشپز دو بطری خالی (یکی ۵ لیتری و یکی ۴ لیتری) به شما می‌دهد. چطور می‌توانید بدون هدر دادن یک قطره، در هر بطری دقیقاً ۳ لیتر مایع بریزید؟

​۴. هدیه ۱۰۰ روزه:

فرض کنید ۱۰۰ روز هدیه می‌گیرید. روز اول ۱ دلار، روز دوم ۲ دلار و به همین ترتیب تا روز صدم که ۱۰۰ دلار می‌گیرید. بدون جمع زدن تک‌تک اعداد، مجموع پول شما چقدر است؟

​۵. دنباله اعداد:

عدد بعدی در این دنباله چیست؟
9, 11, 10, 12, 9, 5, ...

​۶. دروغ‌سنج:

لیستی از ۱۰۰ جمله داریم:
۱. دقیقاً یک جمله در این لیست غلط است.
۲. دقیقاً دو جمله در این لیست غلط است.
...
۱۰۰. دقیقاً ۱۰۰ جمله در این لیست غلط است.
کدام جمله در این لیست «درست» است؟

​۷. کلاه رنگی:

شما و دو نفر دیگر (آرتور و باب) کلاه‌هایی قرمز یا سبز به سر دارید. شما کلاه آرتور و باب را می‌بینید که هر دو قرمز است. به شما گفته می‌شود «حداقل یک کلاه قرمز وجود دارد». آرتور می‌گوید: «رنگ کلاه خودم را نمی‌دانم». باب هم می‌گوید: «نمی‌دانم». آیا شما می‌توانید رنگ کلاهتان را بفهمید؟

​۸. جعبه‌های جابه‌جا:

سه جعبه دارید: یکی حاوی دو هدیه، یکی حاوی دو تکه زغال و یکی حاوی یک هدیه و یک زغال. برچسب روی جعبه‌ها کاملاً اشتباه چسبانده شده است. اگر فقط اجازه داشته باشید یک هدیه از «یک جعبه» بیرون بکشید، کدام جعبه را انتخاب می‌کنید تا بتوانید برچسب همه را اصلاح کنید؟

​۹. ترکیب آبمیوه‌ها:

یک لیتر آب‌پرتقال و یک لیتر آب‌سیب داریم. یک قاشق از آب‌پرتقال را در ظرف آب‌سیب می‌ریزیم و هم می‌زنیم. سپس یک قاشق از مخلوط جدید را برداشته و به ظرف آب‌پرتقال برمی‌گردانیم. حالا مقدار آب‌پرتقال در ظرف سیب بیشتر است یا آب‌سیب در ظرف پرتقال؟

​۱۰. کارت‌های بابانوئل:

روی هر کارت یک سمت تصویر (بابانوئل یا همسرش) و سمت دیگر یک شکل (هدیه یا گوزن) است. قانون این است: «اگر یک سمت بابانوئل باشد، سمت دیگر باید هدیه باشد». برای امتحان کردن صحت این قانون، کدام کارت‌ها را باید پشت‌ورو کنید؟
(کارت‌های روی میز: بابانوئل | همسر بابانوئل | هدیه | گوزن)

منبع

10 معما برای کريسمس

​سوفیا کووالفسکایا، بانوی ریاضیدان معروف روسیه میگه:​«ریاضیات علمی است که بیش از هر چیز به تخیل نیاز دارد.»

همه ما قدرت تخیل داریم، پس همه مون می‌تونیم از ریاضی لذت ببریم. ریاضی فقط حساب‌وکتاب نیست؛ ترکیبی جادویی از منطق، استدلال، یافتن الگوها و تفکر خلاق است.
10 معمای زیر برای سرگرم شدن در تعطیلات کريسمس می‌اونه برای هرکسی جذاب و جالب باشه.
​حل این پازل‌ها نه تنها سرگرم‌کننده است، بلکه طبق تئوری یادگیری «دونالد هب»،
" when neurons fire together, they wire together"
باعث ایجاد مسیرهای عصبی جدید در مغز و حفظ سلامت عملکردهای شناختی می‌شود.

این معماها به هیچ فرمول پیچیده‌ای نیاز ندارند و برای تمام اعضای خانواده مناسب هستند.

منبع