‍ ✔️میدان‌داری گاوچران تستسترون‌دار در عصر هوش مصنوعی

✍🏻سهند ایرانمهر

وقتی پیت هگست، وزیر جنگ دولت ترامپ، از کنار رفتن «دلقک‌های ایدئولوژیک» و روی کار آمدن «گاوچران‌های میهن‌پرست» سخن می‌گوید و اضافه می‌کند که این بار، تستوسترون در راس امور قرار گرفته است و این همه را با فرازهایی از فصل ششم کتاب اشعیا در عهد عتیق ممزوج می‌کند، در حال رونمایی از جهان‌بینی‌ای است که در آن، قدرت مدرن و سکولار جامه از تن درآورده و پشمینه دوران و پیشامدرن را با ترکیبی از نرینگی، قدسیت، جسارت و غلبه بر تن می‌کند.

گاوچران مورد تاکید در سخنان او اشاره به یک اسطوره فرهنگی در فرهنگ آمریکایی است که همزمان میراث‌دار اسطوره مرزهای غربی (Frontier Myth) و تصویر مردی است که به نیروی شخصی خود تکیه می‌کند، از خطر نمی‌ترسد، اهل سازش نیست و برای پیش بردن اراده‌اش منتظر اجازه دیگران نمی‌ماند. این تصویر، که در سینما و ادبیات و حافظه جمعی آمریکایی‌ها بازتولید شده، حامل نوعی مردانگی مستقل، سرسخت و گاه خشونت‌ورز است. وقتی هگست این شخصیت را با صفت «میهن‌پرست» همراه می‌کند، در واقع از الگویی سخن می‌گوید که در آن دفاع از وطن با نمایش قدرت، بی‌باکی و آمادگی برای درگیری پیوند می‌خورد.

بخش معنادارتر سخن هگست اما ارجاع او به تستوسترون است. تستوسترون در علم پزشکی هورمونی زیستی است و نمی‌توان با احاله به میزان آن درباره شجاعت، عقلانیت، وطن‌پرستی یا توانایی فرماندهی افراد داوری کرد. با این‌حال، در فرهنگ کوچه و خیابان چه تستوسترون و چه بیضه استعاره‌ای از مردانگی تهاجمی است.

راست‌گرایی ترامپی و هوادارانش بخش عمده گفتمان خود را با همین تستسترون و بیضه آویزان گره زده است تناقض ماجرا اما آنجاست که این الگوی قدرت، در میان بخشی از نخبگان فناوری نیز هوادار پیدا کرده که خود را نمایندگان آینده، آزادی و جهان مدرن می‌دانند فهم چرایی این ائتلاف چندان سخت نیست برای بخشی از سرمایه‌داران فناوری، ترامپ با وعده مقررات‌زدایی، کاهش نظارت دولت و فراهم کردن میدان عمل گسترده‌تر برای سرمایه و نوآوری، متحدی سیاسی است. در این نگاه، آزادی نیز گاه از معنای گسترده حقوق شهروندی و محدود کردن قدرت فراتر رفته و به آزادی بنگاه‌ها و صاحبان سرمایه از مداخله و نظارت عمومی تقلیل پیدا می‌کند.

بنابراین، ائتلاف ترامپیسم و بخشی از سرمایه فناوری هم‌پوشانی منافع و تصوری مشترک از قدرت است بدین‌معنا که یکی خواهان رهایی قدرت سیاسی از محدودیت‌های نهادی است و دیگری خواهان رهایی قدرت اقتصادی و فناورانه از نظارت و مقررات. حاصل این هم‌نشینی می‌تواند شکل تازه‌ای از اقتدارگرایی باشد که نه در برابر فناوری، بلکه با استفاده از پیشرفته‌ترین دستاوردهای آن، مناسباتی سلسله‌مراتبی و متمرکز را بازتولید می‌کند. به این ترتیب، هوش مصنوعی و زیست‌فناوری ممکن است در کنار اسطوره جنگاور، رهبر مقتدر و نرینگی مسلط قرار گیرند و اشکال کاریکاتوری که برجای می‌ماند دو چیز است یکی به اصطلاح مخالفان نظام‌‌های خودکامه که برای پاگذاشتن به دنیای مدرن چشم به ترامپ دوخته‌اند و دیگری فناوری قرن بیست‌ویکم که در خدمت بازسازی تخیل سیاسی قرون پیشامدرن قرار گرفته است.

@sahandiranmehr