✅ چرا صدای متخصصان اجتماعی باید در طرح‌های توسعه شنیده شود؟

✍️ سید ابراهیم موسوی‌نژاد

🔹 مدتی است در زمینه‌ی چگونگی احداث کمربند غربی شهر خرم‌آباد که گویا قسمتی از یک پروژه‌ی بزرگ‌تر ملی است و در مسیر آن حفر چند تونل در دامنه‌ی شرقی سفیدکوه، منتهی به شهر خرم‌آباد پیش‌بینی شده است، بحث گسترده‌ای بین علاقه‌مندان و کنشگران جامعه مدنی در رشته‌های مختلف درگرفته است.

🔹 چون‌که فازهای مختلف مطالعاتی این پروژه خارج از استان و توسط مهندسین مشاور غیربومی صورت گرفته و پروژه به فاز اجرا نزدیک شده است، پرسش‌ها و ابهامات چندی که در اهمیت آن‌ها (و نه درستی‌شان) نمی‌توان تردید کرد، برای کنشگران جامعه مدنی و مردم شهر که بهره‌برداران اصلی پروژه هستند، به وجود آمده است.

🔹 این مطالبه‌گران ارجمند، ضمن ضروری دانستن احداث جاده‌های کمربندی که شهر را از بن‌بست ترافیکی نجات می‌دهد، می‌گویند: سفیدکوه که مخزن بسیاری از منابع آبی و چشمه‌های پرارزش شهر خرم‌آباد است، با حفر این تونل‌ها، احتمال دارد مسیر آن‌ها تخریب شود و خرم‌آباد، خرمی خود را برای همیشه از دست بدهد و از این نعمتِ هویت‌بخش، خدادادی و باارزش زیست‌محیطی محروم شود.

🔹از سوی دیگر، مقامات اجرایی به‌ویژه استاندار لرستان که علاقه‌مند به سرعت‌بخشی به کارهای عمرانی است، با این استدلال که چنین پروژه‌های مهمی قطعاً مطالعات لازم را در این زمینه انجام داده‌اند و چنین لطمه زیست‌محیطی و اجتماعی در پی ندارد (بدون این‌که مدرکی از مطالعات انجام‌یافته را برای قانع نمودن مطالبه‌گران ارائه نماید)، در نقطه مخالف قرار گرفته است.

🔹انگیزه‌ی اصلی این نوشته، بحث جاده کمربندی و نظرات موافق و مخالف آن نیست؛ چراکه این بحث به‌صورت گسترده در فضای مجازی وجود داشته و هم‌چنان ادامه دارد. سبب اصلی نوشته این است که جناب آقای استاندار در روز بزرگداشت تشکل‌ها، به بهانه‌ی پاسخ‌گویی به مطالبه‌گران پروژه، این عبارات را نقل به مضمون اشاره کرده‌اند:«بعضی از کسانی که علوم اجتماعی و ادبیات خوانده‌اند و کارشناس موضوع نیستند، در مورد طرح تونل سفیدکوه و طرح‌های دیگر نظر می‌دهند. نظر باید کارشناسی باشد. این افراد که نمی‌توانند نظر کارشناسی بدهند.»

🔹 با کسب اجازه از محضرشان، خاطر شریفشان را به نکات زیر معطوف می‌دارم:
۱- از اصول اساسی طراحی پروژه‌ها، توجه به نیاز واقعی مردمی است که به شکل‌های مختلف در حوزه بهره‌برداری از آن قرار می‌گیرند. اهمیت این موضوع به حدی است که شیوه‌ی برنامه‌ریزی، امروزه در بسیاری از کشورهای پیش‌رفته، در فازهای مختلف، با مشارکت بهره‌برداران اصلی پروژه‌ها صورت می‌گیرد. در واقع، می‌توان گفت تقریباً تمام «فاز صفر» (حتا پروژه‌های بسیار بزرگ هم)، به‌صورت مشارکتی با مردم ذی‌نفع به پیش می‌رود و در پروسه چنین روندی، دانایان رشته‌های مختلف تخصصی و در رأس آ‌ن‌ها جامعه‌شناسان، مشارکت فعال دارند....

@seymareweekly

🌐متن کامل و ادامه‌ی این یادداشت در تارنمای آوای سیمره:
https://avayeseymare.ir/?p=34517