🔰نگاهی به کتاب «آتش‌ها بر قفسه‌ها» نوشته‌ی ابراهیم زولی؛
ردپای سانسور در سرگذشت کتاب‌های ممنوع
🔸میرزا الخویلدی در گزارشی در روزنامه‌ی «الشرق الأوسط» به معرفی کتاب «آتش‌ها بر قفسه‌ها: حکایت‌های کتاب‌های ممنوعه» نوشته‌ی ابراهیم زولی، نویسنده و شاعر سعودی، پرداخته است؛ کتابی که به سراغ سرگذشت آثاری می‌رود که با سانسور و ممنوعیت مواجه شده‌اند. زولی در این اثر تلاش می‌کند مفهوم «کتاب ممنوع» را دقیق‌تر بررسی کند و نشان دهد سانسور می‌تواند از حکم رسمی و توقیف فراتر برود و به توزیع، ناشران، شایعات، حذف از کتابخانه‌ها و حتی خودسانسوری نیز برسد
🔸الخویلدی در معرفی کتاب می‌نویسد زولی بحث خود را با تجربه‌های شخصی‌اش از کتاب‌ها و نوارهای ممنوع آغاز کرده است. برای او، برچسب «ممنوع» از دوران کودکی جذابیتی ویژه داشته و کنجکاوی برای کشف آنچه پنهان شده را برمی‌انگیخته است؛ تجربه‌ای که از کتاب‌های مربوط به فرهنگ جنسی و اشعار نزار قبانی تا تکثیر کتاب‌های کمیاب و نوارهای صوتی در دوران دانشگاه ادامه یافته است.
🔸به نوشته‌ی الخویلدی، زولی تأکید می‌کند که ممنوعیت را نباید «شهادت کیفیت» یک اثر دانست. سانسور ممکن است پیرامون متنی کم‌اهمیت هیاهو ایجاد کند یا اثری مهم را به انزوا و فراموشی بکشاند.
🔸بخش دیگری از کتاب به «خودسانسوری» اختصاص دارد. زولی آن را از پیچیده‌ترین شکل‌های سانسور می‌داند؛ وضعیتی که نویسنده پیش از مجازات، جمله‌ای را حذف می‌کند یا ناشر از انتشار کتابی صرف‌نظر می‌کند، زیرا هزینه‌ی انتشار آن را بالا می‌بیند. در چنین وضعیتی، تصمیمی رسمی برای ممنوعیت وجود ندارد که بتوان درباره‌ی آن اعتراض کرد. آنچه باقی می‌ماند ممکن است متنی ناقص، دست‌نوشته‌ای منتشرنشده یا حتی جای خالی چیزی باشد که خواننده هرگز از وجودش باخبر نمی‌شود.
ibna.ir/x6Kvy
@ibna_official
Post #32235
101
