🔰محمد حمزه‌زاده:
مهم‌ترین دشمن تاریخ شفاهی، زمان است

🔸محمد حمزه‌زاده، پژوهشگر و فعال حوزه فرهنگ و ادبیات و منتقد ادبی، با اشاره به چالش‌های ثبت خاطرات جنگ و انقلاب گفت: مهم‌ترین مسئله امروز در تاریخ شفاهی، این نیست که حافظه راوی پس از گذشت چند دهه تا چه اندازه دچار خطا یا تغییر شده است؛ مسئله مهم‌تر این است که محتوایی که در ذهن راویان وجود دارد، در معرض از دست رفتن است و باید پیش از آنکه زمان آن را از بین ببرد، ثبت و پیاده شود

🔸این نویسنده با اشاره به نقش روایت‌های متعدد در سنجش خاطرات ادامه داد: یک جایی این روایت‌ها به هم می‌رسند و می‌توانند یکدیگر را اصلاح کنند. اگر بخواهیم مثال بزنیم، شبیه یک چهارراه است که خودروها در آن ناچارند سرعت یکدیگر را کنترل کنند؛ همه نمی‌توانند با هر سرعتی حرکت کنند. روایت‌های مختلف نیز وقتی در کنار هم قرار می‌گیرند، امکان مقایسه و سنجش پیدا می‌کنند.

🔸کاری که تاریخ شفاهی امروز باید انجام دهد، این نیست که بیش از اندازه درگیر این پرسش شود که کدام بخش خاطره تحریف شده و کدام بخش واقعیت دارد. به نظر من، در این مرحله، ثبت و پیاده‌سازی خاطرات اهمیت بیشتری دارد. نباید مدام به دنبال این باشیم که راوی را کنترل کنیم یا هنگام روایت، او را اصلاح کنیم.


🔸️یکی از ظرفیت‌های مهم تاریخ شفاهی همین است که یک واقعه را از زبان چند نفر و از زاویه‌های مختلف ثبت کنیم. در چنین شرایطی، روایت‌ها در کنار هم قرار می‌گیرند و مخاطب نیز امکان بیشتری برای درک ابعاد مختلف یک واقعه پیدا می‌کند.

ibna.ir/x6KtW

@ibna_official