🥤 نوشابه در کوهستان؛ آیا انتخاب درستی است؟

تیم هایک وایز
✍️پروین موتاب
۲۶ شهریور ۱۴۰۴

در میان کوهنوردان و طبیعت‌گردان، نوشابه یکی از نوشیدنی‌های رایج است. برخی معتقدند نوشابه «انرژی می‌دهد» یا در صورت افت قند خون مفید است. اما شواهد علمی چه می‌گویند؟

🔬یافته‌های علمی

🔺Johnson et al., 2016 – American Journal of Physiology
در یک مطالعه بالینی مشخص شد که مصرف نوشابه‌های قندی و کافئین‌دار پس از فعالیت در گرما، شاخص‌های آسیب حاد کلیوی (Acute Kidney Injury) را افزایش می‌دهد؛ در حالیکه مصرف آب این اثر منفی را نداشت.

🔺Kitagawa et al., 2017 – Journal of Applied Physiology
در یک پژوهش حیوانی، موش‌هایی که پس از کم‌آبی نوشابه شیرین دریافت کردند، نسبت به گروهی که آب نوشیدند، علائم کم‌آبی شدیدتری نشان دادند.

🔺Frontiers in Psychology, 2024 (Tibet Study)
مطالعه‌ای روی دانشجویان ساکن ارتفاع بالا (تبت) نشان داد مصرف مداوم نوشیدنی‌های شیرین با افزایش اضطراب، کاهش کیفیت خواب و افت عملکرد شناختی همراه است.


📑 این مطالعات نشان می‌دهند که نوشابه نه‌تنها جایگزین مناسبی برای آب نیست، بلکه در شرایط فشار جسمانی و ارتفاع می‌تواند اثرات منفی بر بدن داشته باشد.

🔸نوشابه و افت قند خون

به دلیل وجود قند ساده، نوشابه می‌تواند به‌طور موقت قند خون را بالا ببرد. بنابراین در شرایط هیپوگلیسمی شدید (افت قند خون اورژانسی) نوشابه می‌تواند کمک‌کننده باشد.

✅اما برای مدیریت قند خون در کوهستان، گزینه‌های مطمئن‌تر و توصیه‌شده عبارتند از:

قرص یا آب‌نبات گلوکز

ژل‌های انرژی مخصوص ورزشکاران

آب‌میوه‌های طبیعی مانند آب پرتقال


این مواد بدون اثرات جانبی نوشابه (گاز، اسید، کافئین) عمل می‌کنند و سریع جذب می‌شوند.

جمع‌بندی

نوشابه فقط در شرایط اورژانسی افت قند خون می‌تواند کاربرد داشته باشد.

برای رفع تشنگی و پیشگیری از کم‌آبی، آب و محلول‌های الکترولیت بهترین انتخاب هستند.

تحقیقات معتبر (۲۰۱۶، ۲۰۱۷، ۲۰۲۴) نشان داده‌اند نوشابه در کوهستان و شرایط ارتفاع بالا نه‌تنها مفید نیست، بلکه می‌تواند به کم‌آبی، اختلال کلیوی و کاهش عملکرد روانی منجر شود.

💫 Be Wise, Hike Wise
📍@HikeWise