🥾 لباس تمیز، کوهنوردی سالم‌تر؛ چرا باید لباس‌های کوهنوردی را پس از هر برنامه بشوییم؟

تیم هایک وایز
پروین موتاب
۱ تیر ۱۴۰۵

کوهنوردی در هر فصل از سال با تعریق همراه است. حتی در هوای سرد زمستان نیز بدن هنگام صعود، فعالیت بدنی و حمل کوله‌پشتی عرق تولید می‌کند. برخلاف تصور رایج، عرق به‌تنهایی عامل اصلی بوی نامطبوع یا مشکلات پوستی نیست. آنچه اهمیت دارد، ترکیب عرق با چربی‌های طبیعی پوست و میکروارگانیسم‌هایی است که به‌طور طبیعی روی پوست انسان زندگی می‌کنند.

🔬 پژوهش‌ها چه می‌گویند؟

در پژوهشی با عنوان «پروفایل میکروبی بوی لباس‌های پلی‌استری و پنبه‌ای پس از یک جلسه تمرین ورزشی» (Microbial Odor Profile of Polyester and Cotton Clothes after a Fitness Session) که در سال ۲۰۱۴ توسط McQueen و همکاران منتشر شد، مشخص گردید لباس‌های ورزشی، به‌ویژه پارچه‌های پلی‌استری، پس از فعالیت بدنی محیط مناسبی برای تجمع برخی باکتری‌های مولد بو فراهم می‌کنند. این پژوهش نشان داد که نوع الیاف پارچه می‌تواند بر میزان رشد میکروارگانیسم‌ها و شدت بوی ایجادشده تأثیر بگذارد.
هفت سال بعد، پژوهش دیگری با عنوان «چرخه زندگی باکتری‌ها در منسوجات تحت تأثیر آب‌گریزی الیاف است» (The Bacterial Life Cycle in Textiles is Governed by Fiber Hydrophobicity) در سال ۲۰۲۱ در نشریه Microbiology Spectrum منتشر شد. پژوهشگران نشان دادند که باکتری‌های طبیعی پوست پس از تعریق وارد الیاف لباس می‌شوند و در برخی شرایط می‌توانند روی سطح منسوجات ساختارهایی به نام بیوفیلم (Biofilm) تشکیل دهند. این ساختارها به ماندگاری بو و آلودگی در الیاف کمک می‌کنند و اهمیت شستشوی منظم لباس‌های ورزشی و کوهنوردی را نشان می‌دهند.

🦠 ارتباط لباس‌های عرق‌کرده با سلامت پوست

متخصصان پوست سال‌هاست به ارتباط میان رطوبت، اصطکاک و مشکلات پوستی اشاره می‌کنند. بر اساس توصیه‌های «آکادمی متخصصان پوست آمریکا» (American Academy of Dermatology - AAD)، استفاده مکرر از لباس‌های عرق‌کرده می‌تواند در افراد مستعد باعث تحریک پوستی، التهاب، عرق‌سوز شدن و بروز جوش‌های ناشی از اصطکاک و تعریق (Acne Mechanica) شود.
همچنین «مرکز کنترل و پیشگیری بیماری‌های آمریکا» (Centers for Disease Control and Prevention - CDC) در دستورالعمل پیشگیری از عفونت‌های پوستی در ورزشکاران تأکید می‌کند که لباس‌های ورزشی باید پس از هر بار استفاده شسته شوند و لباس‌های عرق‌کرده نباید دوباره بدون شستشو مورد استفاده قرار گیرند. CDC این اقدام را یکی از راهکارهای مهم برای کاهش خطر انتقال و گسترش عفونت‌های پوستی، از جمله برخی عفونت‌های باکتریایی مانند MRSA، می‌داند.

🏔 توصیه‌های کاربردی برای کوهنوردان

✔️ لباس زیر، جوراب‌ها و لایه‌های زیرین (Base Layer) را پس از هر برنامه کوهنوردی بشویید.

✔️ در برنامه‌های چندروزه، لباس‌های استفاده‌شده را از کوله خارج کرده و در معرض جریان هوا قرار دهید تا کاملاً خشک شوند.

✔️ از نگهداری طولانی‌مدت لباس‌های مرطوب در فضای بسته کوله‌پشتی خودداری کنید.

✔️ برای شستشوی لباس‌های فنی و تنفسی از نرم‌کننده پارچه استفاده نکنید؛ زیرا می‌تواند عملکرد انتقال رطوبت و تنفس‌پذیری پارچه را کاهش دهد.

✔️ دستورالعمل شستشوی درج‌شده روی برچسب لباس‌های تخصصی را رعایت کنید تا عمر و عملکرد فنی آن‌ها حفظ شود.

کوهنوردی فقط انتخاب کفش مناسب یا آمادگی جسمانی نیست. رعایت بهداشت پوشاک نیز بخشی از مدیریت سلامت در طبیعت است؛ موضوعی که پژوهش‌های میکروبیولوژی، متخصصان پوست و سازمان‌های سلامت عمومی بر اهمیت آن تأکید کرده‌اند.

📚 منابع:
1️⃣ McQueen RH, et al. (2014)
Microbial Odor Profile of Polyester and Cotton Clothes after a Fitness Session
«بررسی الگوی میکروبی ایجادکننده بو در لباس‌های پلی‌استری و پنبه‌ای پس از یک جلسه فعالیت ورزشی»

2️⃣ Callewaert C, Møllebjerg A, et al. (2021)
The Bacterial Life Cycle in Textiles is Governed by Fiber Hydrophobicity
«چرخه زندگی باکتری‌ها در منسوجات تحت تأثیر خاصیت آب‌گریزی الیاف قرار دارد»

3️⃣ American Academy of Dermatology (AAD)
Preventing Common Skin Infections at the Gym
«پیشگیری از عفونت‌های شایع پوستی در محیط‌های ورزشی»

4️⃣ Centers for Disease Control and Prevention (CDC)
Athletes: MRSA Prevention and Control
«پیشگیری و کنترل عفونت‌های MRSA در ورزشکاران»


💫 Be Wise, Hike Wise

📍کانال تلگرام📱:
https://t.me/hikewise


📍کانال واتس‌اپ📱:
https://whatsapp.com/channel/0029VbBKeXYL2AU5rl0xen2k

📍پیج اینستاگرام📱:
https://www.instagram.com/hikewise.ir