📚«کتابخوانه»ی هزارخُم | «کتابخوانه»ی هزارخُم: “🌹هشتم مهر، روز بزرگداشت مولانا «بمیرید بمیرید در این عشق بمیرید در ای…”

🌹هشتم مهر، روز بزرگداشت مولانا

«بمیرید بمیرید در این عشق بمیرید
در این عشق چو مردید همه روح پذیرید»

کلیات شمس تبریزی؛ مولوی، مطابق نسخه‌ی مصحَح فروزانفر، ج۱، نشر پیمان، چاپ۵، ص ۲۳۴، غزل ۶۳۶.

جلال‌الدین محمد بلخی در ۶۰۴ هجری در بلخ زاده شد و در ۶۷۲ هجری در قونیه درگذشت. در نگاه او مرگ پایان زندگی نیست، بلکه گذر به مرحله‌ای دیگر است. آنچه او را از بسیاری از هم‌عصرانش جدا می‌کند، نه حجم آثار یا جایگاه اجتماعی، بلکه تغییر مسیر زندگی او در میانه عمر است؛ تغییری که او را از فقیهی مدرسه‌نشین به عارفی با تجربه عرفانی متفاوت تبدیل کرد.

این تغییر نتیجه دیدار با شمس تبریزی در سال ۶۴۲ قمری در قونیه بود. پس از آن، مولانا از عقل استدلالی به تجربه عرفانی و عاشقانه گرایش یافت. در این دوره، سماع و شعر جای درس و وعظ را گرفت. حاصل این دگرگونی سه اثر اصلی است: «مثنوی معنوی»، «دیوان کبیر» یا کلیات شمس، و «فیه ما فیه». در مثنوی، حکایت‌ها و تمثیل‌ها برای بیان مباحث عرفانی و اخلاقی به کار می‌روند. در دیوان کبیر، غزل‌ها مضامین عشق و بی‌قراری را بازتاب می‌دهند. فیه ما فیه مجموعه‌ای از گفتارهای او با مریدان است و زبانی ساده‌تر دارد.

در مثنوی، عقل جزئی نقد می‌شود و مخاطب به تجربه مستقیم حق دعوت می‌شود. در غزلیات شمس، مرز میان عاشق و معشوق و میان خود و دیگری کم‌رنگ می‌شود و زبان به بیان حالات عاطفی و بی‌خودی نزدیک می‌گردد. در فیه ما فیه، همان اندیشه‌ها با لحنی صمیمی‌تر و بی‌واسطه‌تر بیان می‌شوند. آثار او را نمی‌توان در یک قالب خلاصه کرد؛ هر اثر وجهی از تجربه عرفانی او را نشان می‌دهد.

در کانال «هزارخُم»، مجموعه‌ای از معرفی و بررسی آثار مولانا گرد آمده است؛ از «مثنوی معنوی» و شرح‌های فروزانفر و شهیدی تا «کلیات شمس»، «فیه ما فیه»، «مجالس سبعه» و «مکتوبات»، و نیز تحلیل‌های معاصر و نسخه‌های صوتی و تصویری. این مجموعه برای کسانی که می‌خواهند با یکی از شاعران و عارفان مهم تاریخ ایران و جهان آشنا شوند، نقطه شروع مناسبی است.

✍ادمین #زهرا_م

https://t.me/hezar_khom