📗وقتی بدن نه می‌گوید
👤گابور ماته
📝خلاصه‌فصل پانزدهم: مؤلفه‌های فیزیکی فقدان 5⃣1⃣

بازشناسی ریشه‌های زیستی و عاطفی رنج در بستر روابط اولیه: ​بسیاری از بیماری‌های مزمن، اختلالات روان‌تنی و ساختارهای خلقی ما در بزرگسالی، بازتولید رنج‌ها و خلأهای عاطفی دوران نوزادی و کودکی هستند. انسان موجودی به‌شدت رابطه‌مند است و تنفس، ضربان قلب، ترشحات هورمونی و حتی وضعیت ایمنی او در بستر تعامل عاطفی با مراقبان اولیه برنامه‌ریزی و تنظیم می‌شوند. هنگامی که این پیوند با خلل، طرد، غفلت یا «جدایی قریب» مواجه می‌شود، ساختار عصبی و زیستی فرد در مسیری آسیب‌پذیر شکل می‌گیرد.
​شرح حال و سرگذشت بالینی شخصیت‌های ذکرشده در این بخش برای تبیین عینی این نظریات است:
​راشل؛ زن جوانی با قد کوتاه‌تر از صد و پنجاه سانتی‌متر و مبتلا به آرتریت روماتوئید (التهاب مفصل روماتوئید) که نشانه‌های بیماری‌اش را نخستین بار در شب جشن روشناسان بروز داد. راشل نوزادی نارس بوده که چهار هفته‌ی نخست زندگی‌اش را در دستگاه تنفس و در شرایط محرومیت شدید عاطفی و لمسی گذرانده است. مادر او در دوران بارداری نیز امید چندانی به پایداری زندگی مشترک نداشته و پدر پس از تولد، آن‌ها را ترک کرده است. راشل خرگوشی خانگی دارد که به شدت به حالات عاطفی او حساس است؛ به گونه‌ای که هرگاه راشل عصبی می‌شود، خرگوش از او دوری می‌کند و راشل با مشاهده‌ی این رفتار، بلافاصله به درون خود رجوع کرده و منشأ خشم درونی‌اش را بازمی‌شناسد. فرآیند روان‌درمانی راشل آشکار ساخت که خشم انباشته‌ی اوریشه در ترس عمیق از طرد شدن و تلاش ناکام او در کودکی برای هماهنگ کردن خود با نیازهای والدین دارد.
​کودکان پرورشگاهی رومانیایی: در دوران رژیم چائوشسکو، کودکانی که در مؤسسات به‌شدت محروم نگهداری می‌شدند، به دلیل کمبود مراقبت و نداشتن آغوش گرم، رفتارهای خودآغوشی (مانند در آغوش گرفتن خود برای آرامش) و علائم مفرط افسردگی را بروز می‌دادند. آزمایش‌های بزاق این کودکان نشان داد که میزان کورتیزول و محورهای هیپوتالاموس هیپوفیزآدرنال آن‌ها به دلیل محرومیت عاطفی به شدت مختل شده است.

​اهمیت حیاتی لمس و ارتباط فیزیکی:پژوهش‌ها نشان می‌دهند که محرک‌های لمسی برای رشد سلول‌های عصبی، ترشح هورمون رشد، افزایش وزن و توسعه‌ی سیستم ایمنی و عصبی درون‌ریز نوزادان اهمیتی حیاتی دارند.فقدان لمس و مهرورزی، رشد جسمی و رفتاری نوزاد را مختل کرده و این تصور نادرست را در او ایجاد می‌کند که «دوست‌داشتنی نیست».

​جدایی قریب:مقصود از جدایی قریب، لزوماً قطع فیزیکی رابطه نیست، بلکه وضعیتی است که در آن والد از نظر جسمی حضور دارد اما رابطه‌ی همسویی عاطفی و «درک شدن» میان او و فرزند وجود ندارد. این پدیده استرس فیزیولوژیکی پنهانی را در کودک ایجاد می‌کند که آثار زیستی آن تا بزرگسالی به صورت «زیست‌شناسی فقدان» باقی می‌ماند. آمارها نشان می‌دهند افرادی که در دوران کودکی با والدین خود صمیمیت کمی داشته‌اند یا دچار ضایعه‌ی از دست دادن والدین بوده‌اند، در بزرگسالی با خطرات به‌مراتب بالاتری در ابتلا به انواع سرطان‌ها، بیماری‌های خودایمنی، مشکلات قلبی و روان‌پزشکی مواجهند. این امر گویای آن است که استرس‌های عاطفی اولیه به طور مستقیم ساختار پاسخ‌های فیزیولوژیکی بدن را دگرگون می‌کنند.


#وقتی‌بدن‌نه‌می‌گوید
#گابور_ماته
✍ادمین #زهرا_م

https://t.me/hezar_khom/13631