📚«کتابخوانه»ی هزارخُم | «کتابخوانه»ی هزارخُم: “موسیقی متن فیلم زنده باد زاپاتا (ساپاتا) (#الکس_نورث) Viva Zapata! Ale…”

موسیقی متن فیلم زنده باد زاپاتا (ساپاتا) (#الکس_نورث)
Viva Zapata!
Alex North

کارگردان مشهور الیا کازان و نویسنده برنده جایزه نوبل ادبیات جان اشتاین‌بک مدت‌ها با هم دوست بودند. آن دو به اسطوره مکزیکی امیلیانو زاپاتا، داستان مقاومت او و عمل قهرمانانه اش که کمتر مرد بزرگی در تاریخ انجام داده یعنی به قدرت رسیده و آن را رها کرده، علاقه بسیار داشتند. اشتاین بک وظیفه نگارش فیلمنامه را بر عهده داشت و از کتاب «زاپاتای فتح ناپذیر» اثر ادگکامب پینچون (منتشر شده به سال 1941) به عنوان راهنما استفاده کرد. کازان از نفوذ خود برای دریافت حمایت مالی از داریل اف. زانوک مدیر استدیو فاکس قرن بیستم استفاده کرد و بودجه 1.8 میلیون دلاری برای ساخت فیلم را بدست آورد. یک تیم بازیگری مجرب شامل مارلون براندو در نقش اصلی، ژان پیترز در نقش جوزفا زاپاتا، و آنتونی کوئین در نقش یوفمیو زاپاتا به تیم تولید اضافه شدند.

الیا کازان و الکس نورث در نیویورک در طول اجرای نمایشنامه "مرگ فروشنده" در برادوی با یکدیگر آشنا شده بودند. کازان نورث را با خود به هالیوود آورد و از او قول گرفت در هر فیلمش به عنوان آهنگساز حضور داشته باشد. نورث در اواخر دهه 1930 در مکزیک زیر نظر سیلوستره رِبوئلتاس سانچز (Silvestre Revueltas Sánchez‎ رهبر ارکستر، نوازندهٔ ویولن و آهنگساز اهل مکزیک) رشته موسیقی تحصیل کرده بود. از این رو به موسیقی مکزیکی آشنایی کامل داشت و همچنین با گروه‌های ال ماریاچی (گروه نوازنده موسیقی سنتی در مکزیک و ایالات جنوب غربی آمریکا) و آهنگ‌های محلی آن منطقه آشنا بود. چیزی که در این موسیقی می شنویم تلاقی شگفت انگیز نوگرایی ارکسترال با ملودی های غنایی و ترانه های محلی مکزیک است. نورث برای دستیابی به صدای لازم به هاله‌های فرهنگی مکزیک، ارکستر سنتی را با صدای بومی ال ماریاچی، که معمولا شامل گیتار، گیتارون، ترومپت، ویولن، با لهجه‌هایی از زیلوفون و... می باشد، ترکیب کرده است.

موسیقی شامل پنج مضمون تکرار شونده یا تم اصلی است. مضمون تخست تم انقلاب است که در نگاه نخست شبیه به آهنگ است. در واقع این تم برداشتی از یک آهنگ فولکلور انقلابی است و در طول فیلم نیز به یک سرود انقلابی تبدیل می شود. مضمون بعدی تم چهار نت زاپاتا است که هویت او به عنوان رهبر رام نشدنی و خستگی ناپذیر را پشتیبانی می کند. معمولا تم زاپاتا با ترومپت و هورن های فرانسوی و ترومبون‌ها بیان می شود. مضمون سوم تم عشق است که عشق بین جوزفا و امیلیانو را روایت می کند. این قطعه ها آوازی برای ابوا هستند که بعدا سازهای باد چوبی و زنگ‌ به آن ملحق می‌شود. این تم وقتی مزین به سازهای زهی می شود شکلی مجلل و تکان دهنده به خود می گیرد. یک تم نیز کودکان و نگاه و زاویه دید آن ها را پشتیبانی می کند. این تم معمولا سازه ای غنایی از بادی چوبی است که شادی و شیطنت خاص خود را دارد. تم پایانی مربوط به مضمون جنگ است. این تم از نظر ساخت ساده است و معمولا با طبل های رزمی و شیپورهای نظامی تجسم می یابد. فقط یک بار در طول فیلم یعنی در قطعه پایانی تم جنگ به شکل یک آدلیتا (Adelita) کوریدوس معروف مکزیکی، یک آهنگ فولکلور برای کسانی که علیه ظلم و عدالت مبارزه می کنند، شنیده می شود. این مضمون تصویری پرشور از انقلاب را ارائه کرده و با شور میهنی بیان می‌شود.

موسیقی که در این جا منتشر می کنم ضبط و انتشار مجدد موسیقی نورث است که توسط نیک ردمن فقید، رابرت تاونسون و وارس سارابنده بازسازی شده است. ریمیکس موسیقی توسط مایک ماتسینو و مسترینگ توسط دانیل هرش نیز به خوبی انجام شدهT و کیفیت صوتی درخشان و تجربه شنیداری کم نظیری را ارائه می دهد. لازم می دانم دوباره تاکید کنم که ترکیب حساسیت های فرهنگی موسیقی مکزیک با رنگ‌آمیزی نوگرایانه ارکسترال یک دستاورد درخشان است که نمی توان آن را دست کم گرفت. شاید تعجب کنید اگر بگویم این تنها چهارمین موسیقی ای بود که نورث برای یک فیلم سینمایی نوشته، و سومین نامزدی اسکار را برای او به ارمغان آورده بود. در عین حال این یکی از بهترین آثار نورث، و شاهکاری از عصر طلایی موسیقی فیلم است.

https://t.me/hezar_khom