به گمانم در همین نقطه است که تیتر می‌تواند از متن جلو بزند. پیام اصلی لزوماً این نیست که ایران از آمریکا، چین یا هر قدرت دیگری قدرتمندتر است. پیام اصلی این است که ایران امروز، در روایت ارائه‌شده، ایرانِ قابل بازگرداندن به موقعیت وابستگی گذشته نیست. این تفاوت کوچکی نیست.
در متن، سه زمان به هم متصل شده‌اند: گذشته‌ای که نباید بازگردد، اکنونی که باید از آن دفاع کرد و آینده‌ای که باید قدرتمندتر از اکنون باشد. به همین دلیل، پایان پیام هم به گذشته ختم نمی‌شود؛ به آینده می‌رود. اما درست همین‌جا دشوارترین پرسش آغاز می‌شود.
"به عقب برنمی‌گردیم" فقط یک گزاره درباره دشمن خارجی نیست. عقب‌نرفتن را نمی‌توان فقط در برد موشک، فاصله ناوهای دشمن یا ظرفیت عملیات نظامی اندازه گرفت. اگر مفهوم قدرت را جدی بگیریم، اقتصاد، دانش، فناوری، کیفیت حکمرانی، اعتماد عمومی، سرمایه انسانی، انسجام اجتماعی و توان حل مسئله نیز بخشی از همان میدان‌اند.
کشوری که نمی‌خواهد به عقب برگردد، باید بتواند هم‌زمان در برابر تهدید خارجی مقاومت کند و در داخل نیز ظرفیت زندگی بهتر، امید بیشتر و امکان پیشرفت گسترده‌تر ایجاد کند. اینجاست که روایت قدرت با تجربه روزمره مردم ملاقات می‌کند. هرچه فاصله این دو کمتر باشد، عبارت "به عقب برنمی‌گردیم" از یک شعار سیاسی به یک تجربه جمعی تبدیل می‌شود. هرچه این فاصله بیشتر شود، دشمن خارجی هم لازم نیست روایت را به چالش بکشد؛ زندگی روزمره مردم این کار را خواهد کرد.
پیام اخیر را می‌توان از زاویه‌های مختلف خواند. می‌توان درباره ادعای قدرت، تنگه هرمز، مقاومت منطقه‌ای یا نشانه‌های دینی آن بحث کرد. اما رشته‌ای که همه این اجزا را به یکدیگر وصل می‌کند، به نظرم روشن‌تر از آن است که در تیترهای پرسر و صدا گم شود:«« دشمن می‌خواهد ایران به گذشته بازگردد؛ متن می‌گوید آن گذشته تمام شده است.»
مسئله آینده ایران نیز دقیقاً همین‌جاست: به عقب برنگردیم؛ نه فقط در استقلال و امنیت، بلکه در همه مؤلفه‌هایی که یک ملت را واقعاً قدرتمند می‌کنند.