گفت‌وگو با حسام‌الدین آشنا
اندیشه‌پویا . شماره 55
سوال:
آقای دکتر آشنا، این گفت‌وگوی ششم اندیشه پویا با شماست. گفت‌وگو‌های سالانه قبلی ما یک ترجیع‌بند مشترک داشت. اینکه کشور از حالت بحرانی باید خارج شود؛ اینکه ما اول باید بیمار را به سی‌‌سی‌یو برگردانیم و بعد وارد بخش کنیم؛ اینکه کشور برای عبور از بحران‌هایی که در دولت قبل ساخته شده به آرامش نیاز دارد؛ و ... فکر نمی‌کنید در توصیف وضعیت کارآمدی یا ناکارآمدی دولت آقای روحانی و در پاسخگویی به مشکلات موجود، توسل به این توصیف‌ها دیگر شبیه به توجیه باشد؟ دولت آقای روحانی به پایان کار خود نزدیک می‌شود و در نقطه‌ای قرار گرفته که کارنامه‌اش قابل بررسی است؛ آیا موافقید که از توجیه شرایط به بررسی کارنامه آقای روحانی عبور کنیم؟
من از گفت‌وگوی اولی که در سال اول دولت آقای روحانی با اندیشه‌پویا داشتم، همواره از مجموعه‌ای از «اگر/ پس»‌ها صحبت کرده‌ام. مثلا گفته‌ام که اعتماد مردم به آقای روحانی یک اعتماد موقت است و این بسته به عملکرد ایشان می‌تواند افزایش پیدا کند یا کاهش داشته باشد. اگر به همان گفت‌وگوهای قبلی‌مان هم برگردید، می‌بینید که من نشانه‌های وضعیت موجود را به صورت اگر/ پس دیده بودم. اگر همان استعاره سی‌سی‌یو را هم در نظر بگیرید شما می‌توانید یک بیمار را از سی‌سی‌یو به بخش ببرید اما بیمار در بخش دچار عفونت محیطی شود آنچنان که شما بگویید ای کاش بیمار در همان سی‌سی‌یو مانده بود. آقای روحانی در انتخابات سال 92 کاندیدای مطلوب و محبوبِ مردم نبود. مردم مضطر بودند و چون در بین آن مجموعه آدم‌ها، آقای روحانی معقول‌تر و منطقی‌تر بود، امکان اتکا به او بیشتر بود. اعتماد اولیه مردم به یک دولتمرد، به نسبت چگونگی تعامل او با مردم، در گذر زمان یا کاهش پیدا می‌کند یا افزایش پیدا می‌کند. اگر برآورد رئیس‌جمهور از مشکلات پایین باشد و در عین‌حال برآوردش از توان خودش بالا باشد به تدریج رئیس جمهور احساس می‌کند که موفق نیست. اگر برآوردش از مشکلات و توان خودش واقعی باشد احساس می‌کند اگرچه سخت، دارد جلو می‌رود. درباره آقای روحانی مساله این است که جهت درست است و بحث‌ها بیشتر درباره سرعت ایشان است. دوره آقای روحانی احتمالا یکی از آخرین دوره‌هایی است که ما شانس گریز از یک گذارِ سخت را داریم. این آخرین فرصت نظام است. حرف من از همان گفت‌وگوی اول با شما این بود که آقای روحانی آمده با چپ‌زدگی مقابله کند؛ و افراط را مساوی با چپ‌زدگی فرض گرفته بودم. اگر آقای روحانی توانسته باشد از چپ‌زدگی به این معنا عبور کرده باشد، می‌توانیم بگوییم که جامعه ما و حکمرانی در کشور ما یک قدم جلو رفته است. مسئله من، امروز و دیروز روحانی نیست. مسئله من این است که به لحاظ تاریخی جامعه ما چقدر توانسته حکمرانی خودش را جلو ببرد.