«Канал Hayots patmutyan ej — это голос Армянского духа, где история встречается с современностью, вдохновляя и объединяя наш народ.»
Чат канала : @Hayots_Patmutyun_Chat
Бот для обратной связи : @Hayots_Patmutyun_bot
Post #6756
102
ՀԱ @hayotspatmutyun



1981 թվականի սեպտեմբերի 24-ին ԱՍԱԼԱ-ի մարտիկները Փարիզում գրավեցին թուրքական հյուպատոսությունը՝ «ՎԱՆ» գործողությունը։
Վազգեն Սիսլյանի հրամանատարությամբ խումբը (Հակոբ Ջուլֆայան, Գևորգ Գյուզելյան, Արամ Բասմաջյան) ներխուժեց շենք։ Ծանր վիրավորվեցին հյուպատոս Կայա Ինալը և անվտանգության աշխատակից Ջեմալ Օզենը, որը հետագայում մահացավ։ Պատանդ վերցվեց 56 մարդ. նրանցից շատերը համակրում էին մարտիկներին, ինչի պատճառով թուրքական իշխանությունները նրանց անվանեցին «գաղտնի հայեր»։
Գլխավոր պահանջը Թուրքիայում հայ, ինչպես նաև մի քանի թուրք և քուրդ քաղբանտարկյալների ազատ արձակումն էր։ Պայմանը չկատարվեց։ Թեև Եվրոպայի ճնշման ներքո ազատ արձակվեցին քահանաներ Մանվել Երկաթյանը և Հրանտ Գյուզելյանը, գործողությունը համարվում է անհաջող։
Մարտիկները հանձնվեցին ֆրանսիական իշխանություններին՝ պահանջելով քաղբանտարկյալի կարգավիճակ։ Դատավարությունը տեղի ունեցավ Փարիզում՝ Մելինե Մանուշյանի մասնակցությամբ. պաշտպանն էր ապագա նախարար Պատրիկ Դևեջյանը։
1984 թվականի հունվարի 21-ին չորսից յուրաքանչյուրը դատապարտվեց յոթ տարվա ազատազրկման։ «Ամբաստանյալներ, կանգնե՛ք» հրամանից հետո ոտքի կանգնեցին դահլիճի բոլոր հայերը, իսկ երգչուհի Ռոզի Արմենը սկսեց երգել «Զարթնի՛ր, լաո՛», և դահլիճը միացավ։
1986 թվականի օգոստոսի 5-ին երեքը ազատ արձակվեցին և մեկնեցին Լիբանան, երկուսը հետագայում տեղափոխվեցին Հայաստան։ Արամ Բասմաջյանը մահացավ բանտում և թաղվեց Պեր-Լաշեզում (որոշ տվյալներով՝ ինքնասպան եղավ 1985 թվականին)։ Գևորգ Գյուզելյանը հետագայում կռվեց Արցախում՝ հրամանատարելով «Մեծն Մուրադ» ջոկատը։


😔 1920 թվականի սեպտեմբերի 23-ին սկսվեց Հայ-թուրքական պատերազմը։ Ռազմական հակամարտություն քեմալական թուրքիայի և Հայաստանի Հանրապետության միջև։
Սեպտեմբերի 22-ի լույս 23-ի գիշերը քեմալական թուրքիան առանց պատերազմ հայտարարելու հարձակվեց Հայաստանի Հանրապետության վրա։ Վճռական մարտերը սկսվեցին սեպտեմբերի 28-ին։ Արևմտյան դաշնակիցները Հայաստանին մենակ թողեցին։ թուրքերը գրեթե առանց կռվի գրավեցին Սարիղամիշը, Կաղզվանը, Կարսը և Ալեքսանդրապոլը։
Հոկտեմբերի 30-ին ընկավ Կարսը — բերդը հանձնվեց գրեթե առանց կրակոցի։ Այնուհետև քեմալականները երկու շաբաթ կոտորեցին քաղաքի և գյուղերի հայ բնակչությանը։ Ալեքսանդրապոլում և գավառում թուրքերը ոչնչացրին 60 հազար հայերի։ Աղբուլաղի և Ջաջուռի շրջաններում 1921 թվականին գտան 12 հազար դիակ, 80%-ը՝ մինչև 12 տարեկան երեխաներ։
Ականատես Արամ Եսայանը գրում էր, որ հինգ օր «ասքյարներն ու քրդերը» կատարում էին «մարդկային երևակայությունից վեր» դաժանություններ։ Հայ գաղթականները՝ 198 հազար։ Գերության մեջ հայտնվեց 10 հազար հայ, ողջ մնաց ոչ ավելի քան երկու հազարը։
1920 թվականի դեկտեմբերի 2-ին Ալեքսանդրապոլում ստորագրվեց հաշտության պայմանագիրը։ Խատիսյանի գլխավորած հայկական պատվիրակությունը ընդունեց Քարաբեկիրի վերջնագիրը։ Պայմանագիրը միայն թուրքերեն և ֆրանսերեն լեզուներով էր — հայերը հրաժարվեցին ստորագրել հայերեն տեքստը։ Հայաստանը հրաժարվեց Սևրի պայմանագրից և թուրքիային զիջեց Կարսի մարզը։
Սակայն դրանից մի քանի ժամ առաջ Երևանում Վրացյանի կառավարությունը համաձայնագիր ստորագրեց ՌՍՖՍՀ-ի հետ իշխանությունը բոլշևիկներին հանձնելու մասին։ Խորհրդային Ռուսաստանը ճանաչեց Խորհրդային Հայաստանի իրավունքները Երևանի նահանգի, Կարսի մարզի մի մասի և Զանգեզուրի նկատմամբ։

🇦🇲 Այս երկիրը չի կարելի սիրել միայն խոսքերով, և սա այն երկիրը չէ, որին նայում են հեռադիտակով՝ քարի հետևում՝ քար, մշուշի հետևում՝ մշուշ։ Այս երկրի սահմանները գծված են արյունով և ամրացվում են քրտինքով… Սա համընդհանուր սիրո երկիրն է։ Այս երկրի մայրաքաղաքը սկսվում է խրամատներից։
Վազգեն Սարգսյան - Սպարապետ:

🇦🇲 1946 թվականի սեպտեմբերի 22-ին ծնվել է Վյաչեսլավ Ռուբենի Աղաբալյանը — Արցախի Հանրապետության պետական գործիչ։
Աղաբալյանը Արցախի Հանրապետության առաջին առողջապահության նախարարն է, ինչպես նաև առողջապահության և ռազմաբժշկական ծառայության հիմնադիրներից ու ղեկավարներից մեկը։
Առաջին Արցախյան պատերազմի հենց սկզբից նա ստեղծել և ղեկավարել է առաջին ռազմական հոսպիտալը, ապա՝ երկրորդը։ 1992 թվականի սեպտեմբերից Աղաբալյանը ակտիվ մասնակցություն է ունեցել Արցախի պաշտպանության բանակի բժշկական ծառայության ստեղծման և կայացման գործում։ Հիմնվելով իր բազմամյա աշխատանքային փորձի և հատկապես հայ-ադրբեջանական հակամարտության ընթացքում կուտակված փաստերի վրա՝ Վյաչեսլավ Աղաբալյանը գիտական ազնվությամբ ձեռնամուխ է եղել «Հետպատերազմյան համախտանիշի» ուսումնասիրությանը։
Ցավոք, Աղաբալյանի՝ հետպատերազմյան համախտանիշը և դրա հաղթահարման մեթոդները նկարագրող չափազանց հետաքրքիր ու արդիական հետազոտությունները հայրենասերի կենդանության օրոք այդպես էլ չհրապարակվեցին։
Մասնագիտությամբ Աղաբալյանը ուռուցքաբան և վիրաբույժ էր. 1972-1992 թվականներին աշխատել է ուռուցքաբանական դիսպանսերում, ինչպես նաև Ստեփանակերտի մարզային կլինիկական և մանկական հիվանդանոցներում։ Նույնիսկ նախարարի պաշտոնում նա շարունակում էր բարդ վիրահատություններ կատարել։ Պատերազմի ընթացքում անձամբ մեկնել է առաջապահ ջոկատների կազմում, կազմակերպել դեղորայքի և սարքավորումների տեղափոխումը Ստեփանակերտ։ Նրա աշխատանքի շնորհիվ պատերազմի ողջ տարիներին շրջափակված հանրապետությունում ոչ մի վարակիչ հիվանդության բռնկում չի գրանցվել։ Մահացել է 2004 թվականի հունվարի 5-ին Ստեփանակերտում։






🇦🇲Այսօր Հայաստանի Անկախության օրն է։ Շնորհավորո՛ւմ եմ 35-ամյակդ, ազատ ու անկախ Հայաստա՛ն։
1991 թվականի սեպտեմբերի 21-ը ամենաերջանիկ օրն է յուրաքանչյուր հայորդու համար։ Մենք ունենք մեր անկախ պետությունը՝ չնայած խնդիրներին, թշնամիներին ու բարեկամներին։ Հազարավոր ժողովուրդներ երազել են իրենց պետության մասին, բայց չունեն այն։
Մենք սա պատահական չենք ստացել։ Մովսես Գորգիսյանը՝ Հայաստանի ազգային հերոսը, 1988 թվականի մայիսի 28-ին առաջինը բարձրացրեց հայկական եռագույնը Երևանի Ազատության հրապարակում։ Նա հռչակեց՝ «Կեցցե՛ վաղվա Հայաստանը» ։ Նա «Անկախության բանակի» հիմնադիրներից էր և կյանքը տվեց այդ երազանքի համար՝ զոհվելով 1990 թվականի հունվարի 19-ին՝ այդպես էլ չտեսնելով անկախ Հայաստանը։ Նա ընդամենը 28 տարեկան էր։
Սիրե՛ք ձեր պետությունը։ Հայաստանի քաղաքացիները պետք է աշխատեն, իսկ սփյուռքի հայերը՝ տեղափոխվեն Հայաստան։ Մենք պետք է աշխատենք ուժեղ տնտեսության, բանակի, գիտության, կրթության և բժշկության ստեղծման ուղղությամբ։ Ամեն ինչ կախված է մեզնից և մեր երեխաներից։ Մենք պետք է կառուցենք տնտեսություն, որ թշնամիները վախենան Հայաստանից։ Դա մեր պարտքն է, և ժամանակը ծանր ու պատասխանատու է։ Մենք պետք է աշխատենք ոչ թե 100%-ով, այլ 1000%-ով, տանենք զրկանքներ, որպեսզի ապագա սերունդները իմանան մեր փառավոր ժամանակների մասին։
Մեր զինվորները 1988 թվականից կյանք են տվել մեր պետության և Արցախի բարօրության համար։ Երկնքի արքայությունը նրանց, և փա՛ռք նրանց, ովքեր ողջ են։ Մեր ժողովուրդը երբեք չի մոռանա նրանց։
✊Շնորհավորում եմ Հայաստանի բոլոր բնակիչներին և աշխարհի բոլոր հայերին Հայաստանի Հանրապետության Անկախության օրվա առթիվ։ Փա՛ռք Հայաստանին և հայ ժողովրդին։
Ես ունեմ նպատակ՝ ձգտում եմ տեղափոխվել Հայաստան։ Աստված տա, որ իմ բոլոր ծրագրերը շուտով իրականանան։

1908 թվականի սեպտեմբերի 20-ին ծնվել է Վազգեն Ա-ն՝ Հայ Առաքելական Եկեղեցու 130-րդ Կաթողիկոսը, հայագետ, Հայաստանի ազգային հերոս։
🇦🇲2023 թվականի սեպտեմբերի 19-ին ադրբեջանը լայնամասշտաբ ագրեսիա սկսեց Արցախի դեմ։ Զոհվեցին խաղաղ բնակիչներ, մոտ 200 մարդ վիրավորվեց, ավելի քան 100 հազար արցախցի լքեց հայրենիքը։
2020 թվականի նոյեմբերի 10-ի հրադադարի հայտարարությունից հետո վերադարձել էր մոտ 150 հազար արցախցի, սակայն ադրբեջանը անմիջապես սկսեց խախտել պայմանավորվածությունները՝ սպանություններ դիրքերում, բարձունքների և հայկական գյուղերի զավթում։
2022 թվականի դեկտեմբերին արգելափակվեց Լաչինի միջանցքը՝ Արցախի ամբողջական շրջափակում. անջատվեց գազը, դադարեցվեց վառելիքի, սննդի և դեղորայքի մատակարարումը, սկսվեցին հոսանքի հերթական անջատումները։
2023 թվականի սեպտեմբերի 19–20-ը՝ նոր ագրեսիա շրջափակված Արցախի դեմ. մեկ օրում զոհվեց 225 արցախցի, այդ թվում՝ երեխաներ։
Արցախցիների վկայությունների համաձայն, որոնք հավաքել են մարդու իրավունքների պաշտպան կազմակերպությունները, հեռանալիս ադրբեջանական զինուժը ծաղրում էր մարդկանց, ծեծում և խլում թանկարժեք իրեր։ Հայաստանի մարդու իրավունքների պաշտպանը արձանագրել է խոշտանգումների և զոհվածների մարմինների նկատմամբ բռնության դեպքեր։ Հայաստան տեղափոխված խաղաղ բնակիչների՝ այդ թվում կանանց և երեխաների մարմինների վրա հայտնաբերվել են խոշտանգումների և խեղման հետքեր։ Փաստագրվել է մարմինների պղծման 20-ից ավելի դեպք։
2023 թվականի սեպտեմբերի վերջին Արցախի ամբողջ բնակչությունը, ներառյալ ռուսները, լքեց հանրապետությունը։ Քրիստոնյա բնակչությունը վտարվեց, եկեղեցիները, վանքերը, գերեզմանոցները և խաչքարերը ոչնչացվում են։
Ցավը կմնա մեր հիշողության մեջ։ Երախտագիտություն եզդիներին այս հողի պաշտպանության համար։
Բոլորը կպատասխանեն ամեն ինչի համար, վրեժը կլինի։