⭕️جنگ ایران، خلیج فارس را به بازطراحی امنیتی واداشت
🔴شوک امنیتی جدید
📍جنگ ایران معادلات امنیتی کشورهای عربی خلیج فارس را دگرگون کرد و نشان داد اتکا به یک ضامن خارجی برای حفظ ثبات منطقه دیگر کافی نیست. حملات متقابل، افزایش هزینه‌های بیمه جنگی، آسیب به زیرساخت‌های انرژی و گسترش ناامنی دریایی، شکنندگی نظم موجود را آشکار کرد. در جریان این بحران، عربستان سعودی، قطر و عمان با اعزام هیئت‌هایی به مراسم خاکسپاری رهبر ایران، در کنار امارات، کویت و بحرین که چنین اقدامی نکردند، تفاوت‌هایی در رویکرد سیاسی خود نشان دادند.
📍هم‌زمان، حمله به تأسیسات عربستان و مجتمع گازی رأس لفان قطر، رهگیری حملات توسط امارات و درگیری مستقیم برخی کشورهای خلیج فارس با ایران، عمق آسیب‌پذیری منطقه را برجسته کرد. در میان دولت‌های خلیج فارس، توافقی گسترده درباره سه مسئله شکل گرفته است: ایران همچنان یک تهدید بلندمدت باقی می‌ماند، چتر امنیتی آمریکا دیگر تضمین مطمئنی تلقی نمی‌شود و ثبات منطقه به اولویتی حیاتی تبدیل شده است.
🔴پایان انحصار آمریکا
📍جنگ، نگاه کشورهای خلیج فارس به نقش واشنگتن را تغییر داد. دولت‌های منطقه که پیش‌تر نیز درباره راهبرد آمریکا در قبال ایران تردید داشتند، پس از آغاز جنگ با این پرسش روبه‌رو شدند که آیا واشنگتن حاضر و قادر به مدیریت پیامدهای تصمیم‌های نظامی خود هست یا نه. تغییر اهداف آمریکا در طول بحران، احساس بی‌اطلاعی و نبود هماهنگی کافی میان واشنگتن و متحدان عربی را افزایش داد.
📍با وجود این، سامانه‌های دفاعی کشورهای خلیج فارس توانستند بخش عمده حملات را رهگیری کنند و هماهنگی‌های پنهانی میان برخی دولت‌ها شکل گرفت. شورای همکاری خلیج فارس، با وجود برخورداری از سازوکار دفاع جمعی، تنها یک‌بار از این ظرفیت استفاده کرده و هنوز فاصله زیادی تا تبدیل شدن به یک نظام امنیتی واقعی دارد. کشورهای منطقه اکنون به جای انتخاب یک مسیر واحد، به دنبال ترکیبی از روابط امنیتی با آمریکا، ترکیه، پاکستان، همکاری‌های دوجانبه و تعامل با ایران و اسرائیل هستند.
🔴معماری امنیت جمعی
📍کشورهای عربی خلیج فارس به این نتیجه رسیده‌اند که نه ایران و نه اسرائیل را نمی‌توان از معادلات منطقه حذف کرد. در حالی که ایران از ظرفیت فشار بر تنگه هرمز به عنوان اهرمی راهبردی استفاده کرده، سیاست اسرائیل برای تثبیت نقش برتر منطقه‌ای نیز به یکی از نگرانی‌های اصلی برخی دولت‌های عربی تبدیل شده است. نتیجه این وضعیت، حرکت به سمت نوعی سازگاری محتاطانه میان بازیگرانی است که به یکدیگر اعتماد ندارند اما هزینه تقابل گسترده را بالا می‌دانند.
📍ابتکارهایی مانند توافق دفاعی عربستان با ترکیه و پاکستان و تلاش برای ایجاد همکاری‌های جدید، نشانه شکل‌گیری شبکه‌ای از روابط امنیتی موازی است. با این حال، همکاری پراکنده هنوز جایگزین امنیت جمعی نشده است. آینده نظم خلیج فارس به توانایی کشورهای منطقه برای ایجاد سازوکارهای پایدار در دفاع هوایی، تبادل اطلاعات، امنیت دریایی و تعهدات دفاعی مشترک وابسته است.
🔗Time Magazine
🟠@hashtkarane
Post #21
154
