۳.اینگرید دوبیشی (Ingrid Daubechies)
اینگرید دوبیشی در ۱۷ اوت ۱۹۵۴ در بلژیک به دنیا آمد. او در سال ۱۹۷۵ مدرک کارشناسی خود را در رشته ی فیزیک از دانشگاه آزاد بروکسل دریافت کرد و سپس تحصیلات خود را در همان دانشگاه تا مقطع دکتری ادامه داد. پژوهش دکترای او بر نمایش ریاضی عملگرهای مکانیک کوانتومی متمرکز بود.
علاقه ی او به ریاضیات، ریشه در دوران کودکی اش داشت. با تشویق پدرش، از همان سالهای ابتدایی زندگی کنجکاو بود که ماشینها چگونه کار میکنند و چرا الگوهای ریاضی بر جهان اطراف ما حاکم هستند. او بعدها به یاد آورد که گاهی هنگام تلاش برای به خواب رفتن، اعداد بزرگ را در ذهن خود محاسبه میکرد؛ تنها به این دلیل که این کار برایش جذاب و سرگرمکننده بود.
یکی از مهمترین دستاوردهای علمی اینگرید دوبیشی، توسعه و گسترش موجکهای با پشتیبانی فشرده بود. ایده ی اصلی موجکها این است که به جای بررسی یک سیگنال یا تصویر به صورت یکپارچه، آن را به بخشهایی با مقیاسها و فرکانسهای مختلف تقسیم کنیم. به این ترتیب میتوان جزئیات یک داده را در مقیاسهای متفاوت بررسی کرد و اطلاعات مهم را با دقت بیشتری شناسایی کرد.
اهمیت این روش در آن است که بسیاری از سیگنالها و تصاویر دارای ویژگیهایی هستند که در یک مقیاس مشخص بهتر دیده میشوند. تبدیل سیگنال ها و تصاویر به موجک این امکان را فراهم میکند که اطلاعات مربوط به زمان و فرکانس به طور همزمان مورد بررسی قرار گیرد. به همین دلیل، این روش در تحلیل سیگنالهای پیچیده و پردازش تصاویر، کاربرد گستردهای پیدا کرده است.
دوبیشی با ساخت خانوادهای از موجکهای ریاضی که دارای پشتیبانی فشرده بودند، امکان انجام تحلیلهای دقیقتر و محاسباتیتر را فراهم کرد. این دستاورد یکی از پایههای مهم توسعه ی روشهای مدرن در پردازش سیگنال و تصویر به شمار میرود و باعث شد نظریه ی موجکها از یک موضوع صرفاً نظری به ابزاری کاربردی در علوم و فناوری تبدیل شود. ابزارهایی که امکان تحلیل، فشردهسازی و بازسازی مؤثرتر اطلاعات دیجیتال را فراهم میکنند. پژوهشهای او تأثیر ماندگاری بر فناوریهایی مانند تصویربرداری پزشکی، فشردهسازی تصاویر، سنجش از دور و عکاسی دیجیتال داشته است.
پژوهشهای او در زمینه ی نظریه ی موجکها به طور اساسی شیوه ی پردازش تصاویر و سیگنالهای دیجیتال را تغییر داد. روشهای ریاضیای که او در توسعه آنها نقش داشت، امروزه به طور گسترده برای فشرده سازی دادهها، بهبود تصویربرداری پزشکی، بازسازی تصاویر ثبت شده توسط تلسکوپها، شناسایی اسناد و اثر انگشتهای جعلی، پشتیبانی از ارتباطات بیسیم و رمزگذاری فایلهای صوتی دیجیتال مانند MP3 استفاده میشوند.
دوبیشی در سال ۲۰۲۳ با دریافت جایزه ولف، به یکی از معدود زنانی تبدیل شد که موفق به دریافت یکی از با ارزش ترین جوایز ریاضی شده است. او این جایزه را به دلیل پژوهشهایی دریافت کرد که پردازش مدرن تصاویر و سیگنالها را متحول کرده است.
بنیاد ولف از او به دلیل «فعالیتهایش در زمینه نظریه موجکها و تحلیل هارمونیک کاربردی» تقدیر کرد. جایزه ولف که در سال ۱۹۷۸ بنیانگذاری شد، یکی از معتبرترین جوایز علمی جهان است و شامل ۱۰۰ هزار دلار جایزه نقدی میشود.
بنیاد ولف همچنین از فعالیتهای او در به کارگیری تحلیل هارمونیک در حوزههایی فراتر از ریاضیات، از جمله حفاظت و مرمت آثار هنری و زیست شناسی تکاملی، تقدیر کرده است.
دوبیشی علاوه بر فعالیتهای پژوهشی خود، از مدافعان جدی گسترش فرصتهای آموزشی و حرفهای در ریاضیات و علوم بوده است به ویژه برای زنان و پژوهشگران کشورهای در حال توسعه. او در دوران ریاست خود بر اتحادیه بینالمللی ریاضیات، برای دسترسی بیشتر به آموزش ریاضیات تلاش کرد و جوانان بیشتری، بهخصوص زنان، را به دنبال کردن مسیرهای علمی و پژوهشی تشویق کرد.
منابع:
Ingrid Daubechies (1988), “Orthonormal Bases of Compactly Supported Wavelets”
اینگرید دوبیشی -پایههای متعامد موجکهای با پشتیبانی فشرده
منتشرشده در Communications on Pure and Applied Mathematics، جلد 41، شماره 7، صفحات 909–996
اینگرید دوبیشی – ویکی پدیا. دانشنامه ی آزاد
Ngo Phong -Meet th five women to win mathmatics’ biggest prizes in 90 years VnExpress International (2027)
آشنایی با پنج زنی که طی ۹۰ سال گذشته موفق به دریافت بزرگترین جوایز ریاضی شدهاند.
@harmoniclibادامه دارد ...
