اما من حالا فهمیده‌ام که چگونه استاد تمام شده. ببینید متأسفانه در کشور ما اگر استادی در کارهای اجرایی باشد به سرعت ارتقاء رتبه می‌گیرد. از راهکارهای دیگر ارتقاء، ترجمه کتاب است و دیگری نوشتن یک کتاب حتی اگر بی‌ارزش‌ترین کتاب دنیا باشد. (فقط باید پارتی داشته باشی تا کتاب را قبول کنند). پس استاد تمام باید از راه علمی استاد تمام شده باشد نه از راه اجرایی و ترجمه و کتاب بیخود نویسی.

۲- مقالات علمی منتشر شده: این هم معیار مهمی است. خوشبختانه امروزه می‌شود با یک جستجوی ساده در اینترنت یا مراجعه به صفحه شخصی اساتید به راحتی به عنوان مقالات آن‌ها دسترسی داشت. البته بعضی اساتید از گذاشتن عنوان مقالاتشان در صفحه شخصی‌شان اجتناب می‌کنند چون اساساً رویشان نمی‌شود که بگذارند. مثلاً همه مقالاتشان کار دانشجویانشان است یا همه در مجلات به دردنخور چاپ شده. خوب اگر بگذارند که لو رفته‌اند. دقت داشته باشید که حتماً استاد مورد نظرتان در سال‌های اخیر مقاله داشته باشد آن هم مقاله از خودش نه از دانشجوهایش. ضمن این که کمیت و کیفیت مقاله‌ها و متنوع بودن عناوین آن‌ها هم خیلی مهم است. کمیت که معلوم است و کیفیت هم از مجله‌ای که آن مقاله در آن چاپ شده معلوم می‌شود. (حتماً خودتان می‌دانید که در هر شاخه‌ای مجلات گوناگونی هستند که مقالات را چاپ می‌کنند و این مجلات درجات اعتبار متفاوتی دارند). درباره متنوع بودن هم اگر دیدید که همه مقالات یک استاد در یک زمینه است بدانید که علاقه چندانی به پژوهش ندارد و طبعاً از شما (حتی در صورت داشتن استعداد) پژوهشگر خوبی نخواهد ساخت.

۳- عشق به علم: من به جرأت به شما می‌گویم که اگر استادی مسیر کارهای اجرایی (رئیس آموزش، نماینده مجلس، رئیس دانشگاه، رئیس بخش و ...) را در پیش گرفت این دیگر پژوهش را کنار گذاشته. البته شاید هنوز در تدریس موفق باشد ولی پژوهش نیازمند ذهنی آرام و متمرکز است. پس هرگز به سمت چنین استادی نروید. حتی اگر باعث شود دکتر نشوید.

۴- کنار گذاشتن تدریس دروس پایه: البته اساتیدی هم هستند که هم‌زمان هم مدرسان خوبی هستند و هم پژوهشگران خوب. اما تعدادشان کم است. پس اگر دیدید استادی (مخصوصاً استاد بالای ۵۰ سال) در سال‌های اخیر مدام دروس پایه‌ای را تدریس می‌کند بدانید که علاقه چندانی به پژوهش ندارد. در بخش ما یک استاد هست که از نظر پژوهشی در اوج به سر می‌برد و هر سال بهترین مقالات را در بهترین ژورنال‌ها چاپ می‌کند. این استاد سال‌هاست که تدریس دروس کارشناسی و حتی ارشد را کنار گذاشته و فقط به پژوهش می‌پردازد. تمام دانشجویان او از او راضی هستند.

۵- اخلاق خوب: خیلی مهم است که استاد راهنمای شما اخلاق خوبی داشته باشد. (البته این لازم هست ولی کافی نیست)

۶- ...

ممنون می‌شوم که شما با نظراتتان به این لیست اضافه کنید.

در پایان یک خاطره امیدبخش برایتان بگویم. چندی پیش یکی از دوستانم را، که برخلاف من دانشجوی یکی از اساتید متعهد و بزرگ دانشکده‌ی ما بود، دیدم. (چندی پیش دفاع کرد و فارغ‌التحصیل شد.) یک تبلت خریده بود و داشت روی مقالات و بحث‌های جدید شاخه‌اش کار می‌کرد. از او درباره‌ی کار پرسیدم. گفت بیکارم! اما اصلاً ناراحت نبود. خندید و گفت درست است که کار ندارم اما رضایت بسیاری در من هست چرا که ۴ سال از یک استاد بزرگ درس علم و اخلاق آموختم. پس اگر شما انتخاب درستی داشته باشید، قطعاً در پایان ۴ سال حتی اگر شغلی نداشتید سرتان را بالا می‌گیرید و حرف همین دانشجو را تکرار می‌کنید. اما وای به حال وقتی که ....

با تشکر

۱۳۹۳/۱۱/۱۴
@harmoniclib