▫️دور زدن ممنوعیت انتشار به سبک یک پژوهشگر ایرانی: اما ماجرا پیچیده‌تر شد

در سال ۲۰۱۰ مؤسسه مهندسان مکانیک بریتانیا (IMechE) هاشم قره‌بابایی، پژوهشگر دانشگاه گیلان (در حال حاضر استاد تمام دانشکده مهندسی مکانیک)، را به دلیل تخلف علمی از ارسال مقاله به مجلات خود محروم کرد.

این تخلف پس از آن مشخص شد که قره‌بابایی بدون کسب اجازه، بخش‌هایی از کار پژوهشی ژنویو لنگدن (Genevieve Langdon) و تروِر کلوت (Trevor Cloete)، دو پژوهشگر مرتبط با دانشگاه کیپ‌تاون (Cape Town) در آفریقای جنوبی، را در مقالات خود استفاده کرده بود.

لنگدن قبلاً به‌صراحت گفته بود که نسخه اولیه مقاله‌ای که در اختیار قره‌بابایی قرار داده، قابل انتشار نیست و نباید بدون تأیید او ارسال شود. بااین‌حال، قره‌بابایی دو مقاله را به مجلات IMechE فرستاد که یکی از آن‌ها شامل سرقت ادبی مستقیم از نوشته‌های لنگدن بود و در مقاله دیگر نیز بخش‌هایی از کار کلوت بدون ذکر نام او آورده شده بود. پس از بررسی، مجلاتِ این مؤسسه، مقالات را رد کردند و قره‌بابایی را از ادامه همکاری منع نمودند.

با وجود این ممنوعیت، قره‌بابایی در سال‌های بعد توانست با استفاده از نسخه کوتاه‌شده نام خانوادگی خود یعنی "بابایی" دوباره در همان مجلات مقاله منتشر کند. او حتی ایمیل دانشگاهی خود را تغییر نداد و همین باعث شد که در نهایت یکی از همکاران قبلی‌اش، جرالد نوریک (Gerald Nurick)، متوجه این موضوع شود. به گفته نوریک، این اقدام نوعی دور زدن نظام اخلاق پژوهشی است و نشان می‌دهد که قره‌بابایی عمداً تلاش کرده ممنوعیت علمی خود را مخفی کند.

تاکنون دست‌کم ۱۰ مقاله که پس از این ممنوعیت، با نام بابایی منتشر شده‌اند (در مجلات این موسسه) شناسایی شده است. همچنین یک مقاله او در سال ۲۰۱۰ به دلیل نقض اصول انتشار IEEE سلب اعتبار شده است. به عقیده نوریک تمام مقالاتی که پس از سال ۲۰۱۰ با نام بابایی منتشر شده‌اند باید مورد بررسی دوباره قرار گیرند و احتمالاً سلب اعتبار شوند، چون تغییر نام برای ادامه انتشار، اقدامی خلاف اصول حرفه‌ای و اخلاقی است.

خبر فوق در پایگاه ریترکشن‌واچ آمده است.

پروفایل ایشان در Google Scholar

➖

همانطوری که نوریک می‌گوید احتمالاً تمام مقالات جدید وی با نام خانوادگی بابایی در مجلات آن موسسه، مورد بررسی قرار خواهند گرفت ولی اینکه سلب اعتبار شوند، چیزی قطعی نیست. چون ممکن است پژوهش‌های بعدی وی، مشکلی نداشته باشند.

اما اینکه وی، نام خانوادگی خود را تغییر داده تا لیست سیاه مجله یا ناشر را دور بزند، احتمالاً برایش مشکل‌زا خواهد بود و شاید از همین حربه برای سلب اعتبار تمام آن ۱۰ مقاله استفاده کنند.

دور زدن تحریم، هنر ما ایرانی‌هاست ولی خب، برخی مواقع گیر می‌افتیم!


🌐مرکز آموزشی_تحقیقاتی هانِمید
@HaneMid