مغز یک کودک کم‌سن هنوز در حال ساختن شبکه‌هایی است که در کنترل تکانه‌ها، تنظیم هیجان، انعطاف‌پذیری در تفکر و مهار واکنش‌ها نقش دارند. بخش‌های پیش‌پیشانی مغز او هنوز به بلوغ کامل نرسیده‌اند و این توانایی‌ها به‌تدریج در طول کودکی و نوجوانی رشد می‌کنند.
بنابراین وقتی فرزندتان از نظر هیجانی به‌شدت آشفته و برانگیخته است، اغلب از مغزی که هنوز در حال رشد است انتظار دارید کاری را انجام دهد که واقعاً هنوز مهارت چندانی در آن ندارد.
و دقیقاً همین‌جاست که سیستم عصبی ما، به‌عنوان والد، اهمیت پیدا می‌کند.
کودکان تنظیم هیجانی را از طریق تجربه‌های مکرر در کنار بزرگسالانی که خودشان قادر به تنظیم هیجانشان هستند، یاد می‌گیرند. پیش از آنکه بتوانند به‌طور پایدار خودتنظیمی داشته باشند، تا حد زیادی به هم‌تنظیمی (Co-regulation) وابسته‌اند.
لحن صدای ما، حالت چهره، زبان بدن، قابل‌پیش‌بینی بودن رفتارمان، مرزهایی که تعیین می‌کنیم و شیوه‌ای که به آن‌ها پاسخ می‌دهیم، همگی بخشی از اطلاعات حسی‌ای هستند که مغز کودک برای فهمیدنِ «چه اتفاقی دارد می‌افتد و حالا باید چه کار کنم؟» از آن‌ها استفاده می‌کند.
در مقابل، مغز یک بزرگسال ظرفیت بسیار بیشتری برای مکث کردن، مهار یک واکنش خودکار، تغییر زاویه دید و انتخاب آگاهانه‌ترِ پاسخ دارد.
آیا این یعنی ما قرار است هر بار بی‌نقص عمل کنیم؟قطعا نه
گاهی انگار نیمی از والدگری این است که بنشینی و تماشا کنی چطور سیستم عصبیِ در حال رشد فرزندت، تک‌تک مسیرهای سیستم عصبیِ کاملاً رشد‌یافته‌ی تو را فعال می‌کند!
اما شاید اصل ماجرا دقیقاً همین باشد.
کار ما این نیست که تمام احساسات فرزندمان را کنترل کنیم؛ بلکه این است که یاد بگیریم ناکامی و کلافگی او را تحمل کنیم، بدون اینکه فوراً بخواهیم آن را متوقف کنیم.
وقتی از مرزی که گذاشته‌ایم ناراحت است، همچنان آن مرز را حفظ کنیم.
اجازه ندهیم آشفتگی او به آشفتگی ما تبدیل شود.
وقتی خودمان کنترل‌مان را از دست می‌دهیم، برای ترمیم رابطه برگردیم.
و بارها و بارها در عمل به او نشان دهیم که تنظیم هیجانی واقعاً چه شکلی است.
قرار نیست ما تا ابد سیستم عصبی فرزندمان را برای او تنظیم کنیم.
آنچه او نیاز دارد، تجربه‌های مکرر و کافیِ تنظیم شدن در کنار ماست؛ تا مغزش کم‌کم یاد بگیرد بخش بیشتری از این کار را خودش انجام دهد.
و فکر می‌کنم یکی از فروتن‌کننده‌ترین بخش‌های والدگری همین است:
در همان زمانی که به رشد و شکل‌گیری مغز فرزندمان کمک می‌کنیم، والدگری به ما نشان می‌دهد خودِ ما هنوز در کدام بخش‌ها چیزهایی برای یاد گرفتن داریم.

‌🌱مرکزمشاوره گفتمان
@goftemanclinic