📌 چکیده
مقاله به‌روزهای کشف گورهای جمعی در عراق و سوریه اشاره می‌کند که نشان‌دهنده ادامهٔ خشونت‌بارهای فرقه‌ای پس از ظهور دولت اسلامی است و به‌همین‌منظور، تعداد بیش از ۱۸ سایت مشابه در سوریه ثبت شده است. در عین حال، دولت آمریکا تحت رهبری دونالد ترامپ فشار برای تسلیح‌زدایی جبهه‌های مسلح شیعه در عراق را مطرح کرده؛ اما این اقدام با مقاومت گروه‌های شبه‌نظامی که به دولت ایران نزدیک هستند و با حمایت سیاسی ال‌زیدی، نخست‌وزیر عراق، مواجه شده و مهلت خلع سلاح تا ژوئن ۲۰۲۷ تمدید شده است. در لبنان، حزب‌الله همچنان سلاح‌های خود را حفظ می‌کند و دولت‌های داخلی و بین‌المللی برای تسلیح‌زدایی آن فشار می‌آورند، در حالی که تنش‌های فرقه‌ای در خاورمیانه به‌ویژه در سوریه، عراق، لبنان و یمن ادامه دارد. این تحولات نشان می‌دهد که سیاست‌های واشنگتن در منطقه بدون درک کافی از خطوط شکاف فرقه‌ای می‌تواند خطر تشدید درگیری‌های داخلی را افزایش دهد.
ترامپ خطوط شکاف فرقه‌ای کشنده‌ترین خاورمیانه را دوباره باز می‌کند
واشنگتن از گروه‌های شیعه می‌خواهد تسلیح‌زدایی کنند، در حالی که ترس‌های واقعی که سبب مسلح ماندن آن‌ها می‌شود را نادیده می‌گیرد.
دورهٔ خشونت‌بار فرقه‌ای که پس از تهاجم ایالات متحده به عراق آغاز شد و بیش از یک دهه پیش با ظهور دولت اسلامی به اوج رسید، شاید در واشنگتن دور به نظر برسد، اما در خاورمیانه زخم‌ها هنوز تازه‌اند. به‌تازگی در بهار امسال، تیم‌های پزشکی قانونی عراقی بقایای بیش از سی جنگجوی پشمرگه کرد، نیروی امنیتی عراقی و زنان و کودکان یزیدی را در یک گور جمعی دولت اسلامی در نزدیکی موصل کشف کردند. یک هفته پیش، در مرز سوریه، در شرق دیر‌الزور، گور جمعی دیگری پیدا شد؛ این گور یکی از حداقل ۱۸ سایت مشابه است که امسال در سوریه ثبت شده‌اند.
کشتار بیش از ۱٬۴۰۰ آلوی سوری در مارس سال گذشته، که این اقلیت مذهبی به رهبری اسد تعلق داشت، و قتل‌عام‌های فرقه‌ای در برابر دروزی‌ها در سویادا در ژوئیه، تهدید به فروپاشی دولت نوپای سوریه کرد. از لبنان که هنوز در سایهٔ طولانی جنگ داخلی‌اش زندگی می‌کند تا سوریه و عراق که جنگ‌های داخلی جدیدتری را تجربه می‌کنند، تنش‌های فرقه‌ای در سراسر منطقه نفوذ کرده‌اند.
دورهٔ خشونت‌بار فرقه‌ای که پس از تهاجم ایالات متحده به عراق آغاز شد و بیش از یک دهه پیش با ظهور دولت اسلامی به اوج رسید، شاید در واشنگتن دور به نظر برسد، اما در خاورمیانه زخم‌ها هنوز تازه‌اند. به‌تازگی در بهار امسال، تیم‌های پزشکی قانونی عراقی بقایای بیش از سی جنگجوی پشمرگه کرد، نیروی امنیتی عراقی و زنان و کودکان یزیدی را در یک گور جمعی دولت اسلامی در نزدیکی موصل کشف کردند. یک هفته پیش، در مرز سوریه، در شرق دیر‌الزور، گور جمعی دیگری پیدا شد؛ این گور یکی از حداقل ۱۸ سایت مشابه است که امسال در سوریه ثبت شده‌اند.
جوشوا لاندیس این دوره را «مرتب‌سازی بزرگ» می‌نامد؛ بازگشت خشن نظام پس از سیکس‑پیکو که در آن قبایل سنی فراملی، قطعاتی از اقلیت‌های مذهبی ابراهیمی و غیرابراهیمی و ملی‌گرایان یتیم به داخل دولت‌های تازه ترسیم‌شدهٔ سرزمین شام ادغام شدند. این نظام که توسط قدرت‌های غربی در پایان جنگ جهانی اول شکل گرفت، در حال رسیدن به پایان خشن است؛ جوامع منطقه به تدریج به محفظه‌های سخت‌گیرانهٔ قومی و فرقه‌ای پناه می‌برند. از عراق، سوریه و لبنان کمتر جایی هزینهٔ این بازگشت را بیشتر پرداخت کرده است.
ورود رئیس‌جمهور ایالات متحده دونالد ترامپ. تازه از اخراج نیت سوانسون، یکی از معدود مقامات دولتش که به‌طور عمیق به ایران و سیاست‌های شیعه آگاهی داشت، کاخ سفید مجموعه‌ای از سیاست‌ها را عرضه کرده که به بازگشایی جدیدی می‌انجامد. او پیشنهاد می‌کند که نیروهای رئیس‌جمهور سوریه، که احمد الشراع، فرمانده پیشین القاعده است، می‌توانند «حزب‌الله را به عهده بگیرند»، در حالی که همزمان فشار برای تسلیح‌زدایی جبهه‌های مسلح شیعه که در مبارزه با دولت اسلامی در عراق نقش داشته‌اند را می‌رساند؛ واشنگتن با نیروهایی که به‌خوبی نمی‌داند چگونه با آن‌ها رفتار کند، بازی می‌کند و پیامدهای فاجعه‌بار این کار می‌تواند داشته باشد.