‏🟡 ۳/۵

به‌هرحال، فشار کلی در بازار ادامه خواهد یافت. حتی در بهترین شرایط، بهبود صادرات دیزل روسیه زمان می‌برد تا کمبود محصول مرتبط با تنگه هرمز را جبران کند؛ در تنگه هرمز عبور محموله‌های نفت خام در چند هفتهٔ اخیر به‌صورت پیوسته بهبود یافته است، اما صادرات محصولات تصفیه‌شده (از جمله دیزل) همچنان کم‌حجم است. بنابراین مسیر این تصمیم تا پس از انتخابات میان‌دوره‌ای که فشار سیاسی پیرامون قیمت دیزل کاهش یابد، روشن نخواهد شد.

رید بلیک‌مور، مدیر تحقیقات و برنامه‌ها در مرکز انرژی جهانی آتلانتیک‌کونسل است.

۲. پیامدهای گسترده‌تر توافق دیزل میان ایالات متحده و روسیه برای تحریم‌های آمریکا علیه کرملین چیست؟

آخرین اقدام ترامپ قصد دارد فشار بر بازار جهانی دیزل را کم کند. امید است که تسهیل خرید دیزل تصفیه‌شده در روسیه توسط کشورهای ثالث، جایگزینی برای دیزلی که پیش از این از تنگه هرمز می‌آمد، فراهم کند. طبق این توافق، روسیه وعده داد که هم‌اکنون ۳۰۰٬۰۰۰ تن متریک دیزل، در نوامبر ۵۰۰٬۰۰۰ تن و در دسامبر یک میلیون تن به ایالات متحده بفروشد و به این ترتیب محدودیت صادرات دیزل خود را تضعیف می‌کند. به‌نظر می‌رسد این مقادیر به حجم فروش‌های قبلی روسیه افزوده شوند، هرچند این حجم در حال کاهش است. روسیه در سپتامبر کمتر از ۶۰۰٬۰۰۰ تن دیزل و گازویل صادر کرد که کمترین مقدار در ده سال گذشته بود.

این طرح سؤالات متعددی را برمی‌انگیزد: نخست، آیا با توجه به ممنوعیت واردات سوخت از روسیه، این اقدام در ایالات متحده قانونی است؟ دوم، چه کشورهایی ممکن است حالا جرأت خرید بیشتر را پیدا کنند؟ سوم، آیا این سازوکار می‌تواند قیمت‌ها را به‌قدری کاهش دهد که سود اقتصادی دیگری برای مسکو توجیه شود، به شرطی که روسیه واقعاً توانایی صادرات بیشتر را داشته باشد.

وزارت خزانه‌داری ایالات متحده (U.S. Department of the Treasury) تحریم‌های واردات دیزل روسی را تا آوریل به‌صورت موقت رفع کرد. اما قانون پایان واردات نفت روسیهٔ ۲۰۲۲ (2022 Ending Importation of Russian Oil Act) که واردات انرژی از روسیه را ممنوع می‌کند، تنها با تصویب کنگره می‌تواند لغو شود (که حتی در این دوره کنگره برای ترامپ دسترس‌پذیر نیست) یا با انجام مجموعه‌ای از شرایط توسط روسیه درباره تمامیت ارضی اوکراین (که روسیه انجام نخواهد داد). ایالات متحده به‌قدر کافی دیزل برای نیازهای داخلی خود تولید می‌کند، بنابراین شرکت‌ها تمایل کمی دارند که با واردات دیزل روسی به ایالات متحده، که سود کمی برایشان دارد، خود را در معرض عدم قطعیت قانونی قرار دهند. از سوی دیگر، این توافق باعث می‌شود کشورهای ثالث نسبت به قانون تحریم روسیه و ایران توسط لیندسی او گراهام ۲۰۲۶، که به رئیس‌جمهور آمریکا اجازه می‌دهد برای خریداران اصلی نفت و گاز روسیه تعرفه‌های اضافی اعمال کند، کمی کمتر نگران شوند. برای کاهش قیمت دیزل در سطح جهان، ترامپ نیاز دارد که کشورها خریدهای خود از روسیه را افزایش دهند.

افزایش صادرات توسط پوتین نیز کمی خیال‌انگیز به‌نظر می‌رسد، اگرچه نه به‌دلیل ممنوعیت فعلی صادرات دیزل روسیه که می‌تواند با فرمان رفع شود، بلکه به این دلیل است که از شش پالایشگاه اصلی صادرات دیزل روسیه، چندین مورد زیر ظرفیت کار می‌کنند. بر اساس گزارش Maritime Executive، یک پالایشگاه از کار افتاده و دو پالایشگاه پس از حملات اوکراینی تنها ۲۵ ٪ از ظرفیت خود را به‌کار گرفته‌اند.

به‌عنوان مثال، مرکز جئواقتصادی آتلانتیک‌کونسل (Atlantic Council’s GeoEconomics Center) محاسبه کرده که افزایش پیشنهادی صادرات دیزل با قیمت‌های کنونی تا پایان سال می‌تواند درآمد صادراتی اضافی حدود ۴٫۷ میلیارد دلار برای روسیه ایجاد کند. این رقم حساب جاری روسیه را بیش از آنچه بحران تنگه هرمز تاکنون افزوده، تقویت می‌کند. اما تأثیر چندانی بر کاهش کسری مالی کشور ندارد؛ چرا که با وجود افزایش درآمد نفت و گاز، کسری مالی این سال به ۶۲ میلیارد دلار رسیده است. مالیات بر محصولات تصفیه‌شده کمتر سنگین است نسبت به نفت خام، اما کرملین در تعقیب «سودهای استثنایی» شرکت‌ها هنگام ارتفاع قیمت‌های انرژی مهارت بالایی دارد.