‏🟢 ۲/۳

‏📌 چکیده

چین در ۲۹ سپتامبر مرکز نظامی مشترک چین‑لائوس را در فرودگاه بن کئون، ۵۰ کیلومتری شمال وینتیان، افتتاح کرد؛ این مرکز برای آموزش خلبانان نیروی هوایی لائوس و پشتیبانی لجستیکی همکاری‌های دفاعی دو کشور است. بن کئون اولین پست دائمی نیروی هوایی ارتش آزادی‌بخش خلق چین در خارج از سرزمین‌های چین است و پس از پایگاه‌های جیبوتی و ریم در کامبوج، حضور نظامی چین در جنوب‌شرق آسیا را گسترش می‌دهد. لائوس که پیش‌تر تمرینات نظامی با چین و روسیه برگزار کرده و بیشتر هواپیماهای خود را از روسیه خریداری کرده، با این تأسیس ممکن است به سمت چین گرایش بیشتری پیدا کند؛ این امر نگرانی‌های امنیتی ویتنام، که همسایه غربی لائوس است، و ایالات متحده را برانگیخته است، هرچند تا کنون واکنش رسمی ویتنام یا تایلند منتشر نشده است.

تاسیس نظامی جدید چین‑لائوس دستاورد مهمی برای پکن است، اما نگرانی کشورهای منطقه، به‌ویژه ویتنام، را برانگیخته می‌کند.

در ۲۹ سپتامبر چین مرکز نظامی مشترک با لائوس را در فرودگاه بن کئون (Ban Keun)، ۵۰ کیلومتر شمال پایتخت وینتیان (Vientiane)، افتتاح کرد. این مراسم که بسیاری از تحلیلگران امنیتی را غافلگیر کرد، دستاورد مهمی برای دیپلماسی دفاعی چین در جنوب‌شرق آسیا، بازنگری روابط نظامی لائوس و منبع نگرانی برای کشورهای همسایه، به‌ویژه ویتنام، محسوب می‌شود.

پکن اعلام می‌کند که مرکز مشترک پشتیبانی و آموزش چین‑لائوس و آکادمی دوستی هوایی چین‑لائوس دو هدف دارند: آموزش خلبانان نیروی هوایی لائوس و ایفای نقش مرکز لجستیکی برای فعالیت‌های همکاری دفاعی چین با لائوس.

بازسازی باند فرودگاه در اکتبر ۲۰۲۵ آغاز شد و کمتر از یک سال به پایان رسید. این مرکز از نظر تاریخی نیز مهم است؛ در طول جنگ ویتنام توسط سازمان اطلاعات مرکزی ایالات متحده (CIA) به کار می‌رفته است.

پایگاه بن کئون اولین تأسیس نظامی چین در خارج نیست. در سال ۲۰۱۷ چین در جیبوتی (Djibouti) پایگاهی تأسیس کرد که به‌ظاهر برای حمایت از گشت‌های ضد دزدی دریایی خلیج عدن بود. سال گذشته چین و کامبوج مرکز مشترک آموزش و پشتیبانی را در پایگاه نیروی دریایی ریم (Ream Naval Base) در کامبوج افتتاح کردند؛ این پروژه نیز توسط پکن تأمین مالی شد. با این حال، بن کئون نخستین پست دائمی نیروی هوایی ارتش آزادی‌بخش خلق (PLAAF) در خارج از سرزمین‌های چین خواهد بود.

لائوس روابط نظامی نزدیکی با چین و روسیه دارد. از سال ۲۰۱۷، نیروهای مسلح مردم لائوس (LPAF) هشت تمرین نظامی با ارتش آزادی‌بخش خلق چین (PLA) و شش تمرین با نیروهای مسلح روسیه برگزار کرده‌اند.

از نظر تجهیزات نظامی، لائوس تمایل به استفاده از سامانه‌های ساخت روسیه دارد. از مجموع ۳۷ هواپیمای نیروی هوایی، بیش از نیمی در روسیه ساخته شده‌اند؛ این شامل ۱۹ هلیکوپتر و چهار هواپیمای ثابت‌بال است.

اما افتتاح پایگاه بن کئون نشان می‌دهد که لائوس ممکن است برای نیازهای دفاعی خود به چین گرایش بیشتری پیدا کند. اگر چین خلبانان لائوس را آموزش دهد، می‌تواند سرنخی باشد برای این که وینتیان در آینده به خرید هواپیماهای ساخت چین، از جمله هواپیمای آموزشی فوق‌صوتی هونگدو JL‑10 و سپس جنگنده‌های پیشرفته‌تری چون چنگدو J‑10 (که گزارش‌ها حاکی از دریافت این نوع توسط اندونزی به‌زودی است) فکر کند.

اگر لائوس روابط نظامی خود را با چین بر روسیه ترجیح دهد، تعجب‌آور نیست. از زمان حملهٔ تمام‌عیار روسیه به اوکراین در سال ۲۰۲۲، روسیه به شریک دفاعی کمتر قابل اعتمادی تبدیل شده است؛ تحریم‌های غربی تولید در صنعت دفاعی این کشور را مختل کرده و فشارهای عملیاتی باعث شده تعداد مربیان روسیه برای اعزام به خارج کاهش یابد.

لائوس نمونه‌ای واضح از مشکلات روسیه است. در سال ۲۰۱۸ لائوس ده هواپیمای آموزشی یاک‑130 (Yak‑130) از روسیه سفارش داد؛ تا کنون تنها چهار دستگاه تحویل شده‌اند و یکی از آن‌ها در سال ۲۰۲۴ سقوط کرده است. همچنین در سال ۲۰۱۹ توافقی بین لائوس و روسیه برای ایجاد مرکز آموزش خلبانان در پایگاه هوایی شینگ‌خوانگ (Xieng Khouang) در شمال‌شرقی لائوس (مشابه بن کئون) به‌دست آمد، اما به‌نظر می‌رسد این پروژه در حالت تعلیق باقی مانده است.