📌 چکیده
جنگ طولانیمدت در یمن تا پایان ۲۰۲۱ حدود ۳۷۷٬۰۰۰ کشته بهبار آورده است که ۶۰ ٪ آن ناشی از عوامل غیرمستقیم مانند کمبود غذا، آب و مراقبتهای بهداشتی است؛ بیشترین تلفات در میان کودکان زیر پنج سال رخ داده و هر نه دقیقه یک کودک میمیرد. از سال ۲۰۱۵ تا کنون یمن حدود ۱۲۶ میلیارد دلار تولید ناخالص داخلی از دست داده، ۱۵٫۶ میلیون نفر به فقر شدید رانده و ۸٫۶ میلیون نفر دیگر دچار سوءتغذیه شدهاند؛ ادامه جنگ تا ۲۰۳۰ میتواند این خسارات را بهطور قابلتوجهی افزایش دهد. تحلیلگران پنج بلوک سازنده بازسازی (کشاورزی، توسعه اقتصادی، توانمندسازی زنان، توانمندیهای انسانی و کیفیت حاکمیت) را بررسی کرده و نشان میدهند که ترکیب این بلوکها در یک سناریوی بازسازی یکپارچه میتواند تا ۲۰۵۰ سرانهٔ تولید ناخالص داخلی را به سطح پیش از جنگ برساند و پیشرفتهای قابلتوجهی در کاهش فقر، سوءتغذیه و بهبود شاخصهای توسعهٔ انسانی ایجاد کند.
خلاصه اجرایی
12. ارزیابی اثرات جنگ در یمن: مسیرهای بازسازی
جنگ طولانیمدت در یمن به بحرانهای گستردهٔ انسانی و توسعهای منجر شده و آسیبهای جدی به اقتصاد، زیرساختهای فیزیکی، ارائهٔ خدمات، نظامهای بهداشتی و آموزشی و بافت اجتماعی وارد کرده است. این درگیری صدها هزار کشته نیز به بار آورده است. اگرچه بسیاری از این کشتهها ناشی از خشونت مستقیم جنگ هستند، برخی دیگر به اثرات غیرمستقیم آن مانند کمبود غذا و شرایط زندگی نامناسب باز میگردند. با مقایسهٔ وضعیت کنونی یمن با سناریویی که در آن هرگز جنگ رخ نداده باشد، میتوان برآوردی از مجموع تعداد کشتهها – شامل کشتههای مستقیم و غیرمستقیم – ارائه داد. نتایج نشان میدهد که تا پایان سال 2021، جنگ یمن ۳۷۷٬۰۰۰ کشته به بار خواهد آورد که تقریباً ۶۰ ٪ آن ناشی از عوامل غیرمستقیم چون عدم دسترسی به غذا، آب و مراقبتهای بهداشتی است. این کشتهها بهطور عمده شامل کودکان خردسال میشوند که بهویژه در معرض سوءتغذیه و کمتغذیلی هستند. در سال 2021، هر نه دقیقه یک کودک یمنی زیر پنج سال به دلیل جنگ جان میسپارد؛ این نرخ نسبت به گزارش ۲۰۱۹ ما که هر ۱۲ دقیقه یک کودک میمرد را نشان میداد، بهطور قابلتوجهی افزایش یافته است. اثرات جنگ همچنان ویرانگر است. اگر وضعیت فعلی یمن را با سناریوی بدون جنگ مقایسه کنیم، کشور از سال ۲۰۱۵ تا کنون حدود ۱۲۶ میلیارد دلار آمریکا از پتانسیل تولید ناخالص داخلی (GDP) خود را از دست داده است. علاوه بر این، ۱۵٫۶ میلیون نفر به فقر شدید رانده شده و ۸٫۶ میلیون نفر دیگر دچار سوءتغذیه شدهاند. ادامهٔ جنگ ویرانگری را تشدید میکند. اگر جنگ تا سال ۲۰۳۰ ادامه یابد، برآورد میکنیم ۱٫۳ میلیون نفر بهدلیل آن میمیرند که بیش از ۷۰ ٪ این کشتهها ناشی از عوامل غیرمستقیم است؛ اکثر این کشتههای غیرمستقیم، کودکان زیر پنج سال هستند. تا سال ۲۰۳۰، هر پنج دقیقه یک کودک بهدلیل جنگ جان میسپارد. در مقایسه با سناریوی بدون جنگ، ممکن است ۲۲٫۲ میلیون نفر بیشتر به فقر کشانده شوند و ۹٫۲ میلیون نفر دیگر نیز دچار سوءتغذیه شوند.
13. خلاصه اجرایی
هزینهٔ جنگ برای تمام طرفها سنگین بوده است. اگرچه مسیر صلح احتمالاً دشوار است، پیامدهای ادامهٔ جنگ واضح است و امیدی باقی مانده که رهبری مؤثر یمنی، منطقهای و بینالمللی بتوانند توافق سیاسی پایدار و فراگیری به دست آورند. در چارچوب این امید، این گزارش مجموعهای از آیندههای ممکن برای بازسازی یمن را بررسی میکند که با پایان مسالمتآمیز جنگ آغاز میشود. اولین مسیر ممکن، بازسازی پراکنده است. این سناریو پایان درگیری را نشان میدهد اما مسیر دشواری به سمت بازسازی پیشبینی میکند که با عدم هماهنگی و حاکمیت ناکارآمد همراه است. برنامههای بازسازی بهسختی پیش میروند و به چالشهای اساسی پیش از جنگ که ریشهدار بودهاند، پاسخ نمیدهند؛ در نتیجه یمن بهسختی میتواند از سقوط دوباره به جنگ جلوگیری کند.
در این سناریو، سرانهٔ تولید ناخالص داخلی بازمیگردد و تا دههٔ ۴۰ میلادی به سطح پیش از جنگ میرسد. فقر و سوءتغذیه بهتدریج کاهش مییابند. با این حال، کمبود دسترسی به غذا، آب و مراقبتهای بهداشتی بین سالهای ۲۰۲۲ تا ۲۰۳۰، سالانه بین ۴۵٬۰۰۰ تا ۶۲٬۰۰۰ نفر بیشتر نسبت به سناریوی بدون جنگ میکشد.