‏⭐ ۴/۶

اما از منظر استراتژیک تصویر واضح بود. در شش ماه، جنگی که در غزه آغاز شده بود، جبهه‌ها یا حملات فعال مرتبط با غزه را از لبنان، عراق، سوریه و یمن به وجود آورد و پیش از رسیدن به خود ایران، این تحولات را به‌هم پیوست.

مدل پشت این گسترش دهه‌ها زمان برد تا شکل بگیرد. ایران محور مقاومت (Axis of Resistance) را ساخت: شبکه‌ای از دولت‌های هم‌پیمان و گروه‌های مسلح که به تهران دسترسی استراتژیک در سراسر منطقه فراهم می‌کرد.

حزب‌الله قوی‌ترین متحد غیردولتی آن شد. ایران حماس و جهاد اسلامی فلسطین را حمایت کرد، گروه‌های مسلح در عراق و سوریه پرورش داد و روابط نزدیک‌تری با حوثی‌ها برقرار ساخت.

مزیت برای ایران واضح بود. اسرائیل و ایالات متحده می‌توانستند از جهات مختلف تحت فشار قرار گیرند، در حالی که خود ایران به‌صورت جغرافیایی از بخش عمده‌ای از درگیری‌ها دور بود. پس از هفت‌ام اکتبر، بخش زیادی از این شبکه فعال شد.

حملات اسرائیل به رهبری محور مقاومت: ۲۰۲۴–۲۰۲۵

همزمان با گسترش جبهه‌ها، اسرائیل به‌تدریج از مهار حملات به هدف قرار دادن افراد فرمانده سازمان‌های پشت آن‌ها روی آورد.

این روند به‌ویژه در حماس مشهود بود. صالح العروی، یکی از برجسته‌ترین رهبران سازمان خارج از غزه، در ژانویهٔ ۲۰۲۴ در بیروت کشته شد؛ در حالی که معاون فرمانده نظامی مروان عیسا در مارس جان باخت.

در ۱۳ ژوئیه، محمد دیف، فرمانده بال‌پرواز نظامی حماس و یکی از برنامه‌ریزان اصلی حملهٔ تروریستی هفت‌ام اکتبر، در حمله‌ای اسرائیلی کشته شد. در اواخر همان ماه، رهبر سیاسی حماس اسماعیل هانیه هنگام بازدید از تهران به قتل رسید.

در ۱۶ اکتبر ۲۰۲۴، نیروهای اسرائیلی یحیی سینوار را در رفح کشتند. او به‌طور گسترده به‌عنوان معمار اصلی حملهٔ تروریستی هفت‌ام اکتبر شناخته می‌شد و پس از مرگ هانیه، سرپرست کلی حماس شد.

برادر او، محمد سینوار، پس از آن به مقام نظامی ارشد در غزه ارتقا یافت و در سال ۲۰۲۵ نیز کشته شد. حماس زنده ماند، اما سازمانی که با سینوار، دیف، هانیه، العروی و عیسا به هفت‌ام اکتبر پیوسته بود، دیگر یکپارچه نبود.

حزب‌الله سقوط متمرکزتری در ردهٔ فرماندهی ارشد خود تجربه کرد. این سازمان تصمیم گرفت جبههٔ شمالی را در ۸ اکتبر ۲۰۲۳ باز کند؛ ماه‌ها موشک، پهپاد، موشک ضد‑تانک و حملات اسرائیلی مرز را عبور دادند و ده‌ها هزار نفر را از منازلشان در هر دو طرف مجبور به جابجایی کردند.

سپس اسرائیل به حذف فرماندهان ارشد پرداخت. فؤاد شکور، یکی از چهره‌های نظامی مهم حزب‌الله، در ۳۰ ژوئیه ۲۰۲۴ در بیروت کشته شد؛ در حالی که ابراهیم عقیل و دیگر فرماندهان مرتبط با نیروی رادوان برتر حزب‌الله در ۲۰ سپتامبر جان باختند.

در ۲۷ سپتامبر، اسرائیل به مقر زیرزمینی حزب‌الله در بیروت حمله کرد و حسن نصرالله را کشت. او ۳۲ سال رهبری حزب‌الله را بر عهده داشت و به‌یکی از قدرتمندترین چهره‌های شبکهٔ منطقه‌ای ایران تبدیل شده بود.

در زمان مرگ او، اسرائیل اعلام کرد که هشت نفر از نه فرمانده نظامی ارشد حزب‌الله را کشت. جانشین محتمل او، هاشم صافی‌الدین، در اوایل اکتبر در حمله‌ای دیگر اسرائیلی کشته شد.

حزب‌الله ناپدید نشد، اما کمتر از یک سال پس از گشایش جبههٔ دوم، بخش عمده‌ای از رهبری که ماشین نظامی آن را ساخته و فرماندهی می‌کرد، از بین رفته بود.

پیامدها به یمن نیز سرایت کرد. حوثی‌ها با شلیک موشک و پهپاد به سمت اسرائیل و سپس حمله به کشتی‌های بین‌المللی وارد جنگ شدند؛ این کار ایالات متحده و بریتانیا را بر آن داشت تا به اهداف نظامی حوثی‌ها ضربه بزنند، پیش از آنکه اسرائیل نیز به‌طور مستقیم به یمن حمله کند.

در آگوست ۲۰۲۵، حمله‌ای اسرائیلی در صنعا، احمد غالب الرحوی، نخست‌وزیر دولت حوثی‌محور، را به همراه دیگر مقامات عالی‌رتبه کشت. پس از این حمله، دوازده شخصیت ارشد حوثی به خاک سپرده شدند.

رهبر ارشد آن‌ها، عبدالملک الحوثی، زنده ماند و جنبش قدرت قابل‌توجهی را حفظ کرد. اما پیوستن به درگیری منطقه‌ای، عملیات نظامی اسرائیلی، آمریکایی و بریتانیایی را مستقیماً به خاک یمن کشاند.

الگوی این روند واضح می‌شد: سازمان‌هایی که جبهه‌های جدیدی علیه اسرائیل گشودند، متوجه شدند این جبهه‌ها به هر دو طرف کار می‌کنند.

جنگ به ایران می‌رسد: ۲۰۲۴–۲۰۲۶

ایران مدت‌ها ترجیح می‌داد اسرائیل را به‌صورت غیرمستقیم به چالش بکشد. این رویکرد با حمله مستقیم ۱۳ آوریل ۲۰۲۴ تغییر یافت و پس از حمله موشکی بزرگ دوم در اکتبر، تنش عمیق‌تر شد.