🧠 داده، اطلاعات، دانش و خرد؛ یک هرم نیستند!

🔬 اگر پست قبلی را خوانده باشید، احتمالا کلی سوال باز براتون ایجاد شد و شاید حتی درک عمیقی از آن بدست نیاوردید. بیایید از زاویه دیگر به موضوع بپردازیم و پس از مطالعه این پست و کامنت‌ها، برگردیم و دوباره آن پست را بخوانیم تا درک عمیق تری از اهمیت آن بدست بیاوریم.

🧐 احتمالاً نمودار معروف DIKW Pyramid (اشتباها در فارسی هرم دانش یا هرم داده نامیده میشود) را دیده‌اید:
Data → Information → Knowledge → Wisdom
یک تصویر ساده که خیلی سریع به ما می‌گوید:
- #داده تبدیل به اطلاعات می‌شود،
- #اطلاعات تبدیل به دانش،
- و #دانش تبدیل به خرد.
اما شاید همین سادگی، ما را گمراه کرده باشد.

⏳ این چهار مفهوم بیشتر از آنکه چهار مرحله پشت سر هم باشند، به هم وابسته‌اند و دائماً روی یکدیگر اثر می‌گذارند.
- یک Input وارد سیستم می‌شود.
- سیستم با توجه به آنچه از قبل می‌داند، آن را تفسیر می‌کند.
- اگر این تفسیر بتواند عدم‌قطعیت یا ابهام را کاهش دهد، برای آن سیستم به Information تبدیل شده است.
- این Information می‌تواند در مدل درونی سیستم جای بگیرد و بخشی از Knowledge آن شود.
- و Knowledge دوباره تعیین می‌کند که Inputهای بعدی چگونه تفسیر شوند.

⏳ پس مسیر فقط این نیست:
Data → Information → Knowledge
بلکه می‌تواند این‌طور باشد:
Input ↔️ Data|Information ↔️ Knowledge
و شاید Wisdom هم اصلاً «طبقه بالاتر» این هرم نباشد.
اگر #خرد را توانایی استفاده از دانش برای تشخیص اهمیت، انتخاب و عمل بدانیم، دیگر با یک مرحله جدید از انباشته‌شدن چیزها روبه‌رو نیستیم؛ با نحوه استفاده از آنچه می‌دانیم روبه‌رو هستیم و به نوعی خرد، خودش بخشی از دانش درونی سیستم هست.

🧠 شاید به جای هرم، بهتر باشد این مفاهیم را بخشی از یک سیستم شناختی (#علوم_شناختی) ببینیم.

در کامنت‌ها کمی دقیق‌تر به این رابطه نگاه می‌کنیم.