«نیمه‌شب در کاخ خورشید»

اسم فریبنده و افسون‌کننده‌ای داره... «کاخ خورشید»... ولی شاید فقط تا وقتی که بفهمید منظور از کاخ خورشید کجاست و متوجه بشید «خورشید» استعاره از چیه. بعد احتمالاً نظرتون عوض می‌شه.

در شمال‌شرق پیونگ‌یانگ، پایتخت کرهٔ شمالی، یه عمارت خیلی بزرگه؛ البته «بزرگ» برای توصیفش کمه، باید گفت یه عمارت مهیب. ساختمونی بتنی با یک معماری نئوکلاسیک.

این عمارت در واقع محل زندگی مرده‌هاست. فقط دو نفر اونجا ساکنند؛ البته هر دو سال‌هاست که مرده‌اند و پیکر مومیایی‌شده‌شون توی محفظه‌های شیشه‌ای قرار داره. پرچم حزب کارگری ملحفه‌شونه، بالش سنتی کره‌ای زیر سرشونه و همون یونیفورم معروف رهبران کمونیست رو هم به تن دارند.

این عمارت سالن‌های بی‌انتها داره؛ حتی یه سالن هست که طولش به یک کیلومتر می‌رسه. صاحبخونه‌ها هم طبیعتاً مهمون نمی‌پذیرند. برای دیدنشون باید مجوز رسمی داشته باشی؛ فرقی هم نمی‌کنه کره‌ای باشی یا خارجی. ورود به کاخ خورشید بدون اجازهٔ رسمی ممکن نیست.
همین توضیح کافیه تا حدس بزنیم «کاخ» چیه و «خورشید» کیه.

بله، اینجا آرامگاه «رهبران ابدی» کرهٔ شمالیه: کیم ایل سونگ، بنیانگذار کرهٔ شمالی، و پسرش، کیم جونگ ایل.
البته تعبیر «رهبران ابدی» رو من برای اغراق ادبی به کار نبردم. این دو رهبر پیشین کره در قانون اساسی این کشور دقیقاً با همین عنوان شناخته می‌شن و باید از اون‌ها به عنوان «رهبران ابدی» یاد کرد. این عنوان در سال ۲۰۱۶ وارد قانون اساسی شد. البته اضافه کردن مفهوم عجیب «ابد» به عنوان رسمی رهبر، قبلاً هم سابقه داشت. در سال ۱۹۹۸، وقتی کیم جونگ ایل، پدر رهبر امروز کرهٔ شمالی، هنوز زنده بود، عنوان «رئیس‌جمهور ابدی» رو برای خودش وارد قانون اساسی کشور کرد. یعنی گفت تا ابد، حتی بعد از مرگم، رئیس‌جمهورم.

حالا برگردیم به کاخ خورشید...

این عمارت زمانی ساخته شد که هنوز بخش بزرگی از جهان زیر سلطهٔ نظام‌های سوسیالیستی بود. اون موقع بین کشورهای بلوک شرق یه جور رقابت نانوشته وجود داشت که شکوه و عظمت رهبرانشون رو به رخ مهمان‌های سیاسی خارجی بکشن.
این کاخ که به «کومسوسان» (Kumsusan) معروفه، سال ۱۹۷۶ ساخته شد و در اصل اقامتگاه و دفتر کار کیم ایل سونگ، رهبر و بنیانگذار کرهٔ شمالی، بود. کیم ایل سونگ از سال ۱۹۴۸ تا ۱۹۹۴، یعنی ۴۶ سال، رهبر کرهٔ شمالی بود. بعد از مرگش، پسرش، کیم جونگ ایل، کاخ کومسوسان رو بازسازی کرد و کاربریش رو تغییر داد؛ در واقع تبدیلش کرد به آرامگاه پدرش.

چیزهای دیگه‌ای هم به اونجا منتقل شد تا این مکان علاوه بر آرامگاه، به محل یادبود کیم ایل سونگ هم تبدیل بشه. از چشمگیرترین چیزهایی که اونجا قرار دادند، یه مرسدس بنز SEL 600 هست که ماشین شخصی ــ یا در واقع خودرو اداری ــ کیم ایل سونگ بود. یه واگن قطار هم اونجاست که رهبر فقید باهاش به گوشه‌وکنار کشور سفر می‌کرد. کیم جونگ ایل هم گرچه «رئیس‌جمهور ابدی» خوانده می‌شد، ولی خب با عنوان و لقب که نمی‌شه فناناپذیر شد! مرگ بالاخره سراغ رهبران «ابد» هم میاد.

بعد از مرگش در سال ۲۰۱۱، متخصصان روسی به پیونگ‌یانگ رفتند و پیکرش رو مومیایی کردند تا مثل پدرش، برای همیشه در یک محفظهٔ شیشه‌ای نگهداری بشه و زائران بتونن رهبر رو در همون شمایل همیشگی خودش ببینند؛ جوری که انگار زنده‌ست — فقط خوابیده و گوش‌هاش می‌شنوه. به این ترتیب، کاخ کومسوسان دوباره بازسازی شد و تالار دیگه‌ای هم به تابوت شیشه‌ای کیم جونگ ایل اختصاص پیدا کرد. بعد از بازگشایی در سال ۲۰۱۲، اسم مجموعه رو گذاشتند «کاخ خورشید».

ورود به این آرامگاه برای عموم ممنوعه. خارجی‌ها هم فقط با مجوز رسمی می‌تونن وارد بشن. برای ورود باید لباس رسمی پوشید؛ کفش‌ها رو برس می‌کشن و لباس‌ها هم ضدعفونی می‌شن. عکسبرداری از داخل کاخ هم کاملاً ممنوعه.

تعداد رهبرانی که پیکرشون این‌طور مومیایی شده و هنوز می‌شه جسدشون رو دید، خیلی کمه؛ که اتفاقاً بیشترشون ــ به جز چند استثنا ــ رهبران کمونیست بودن: هو شی مین، رهبر حزب کمونیست ویتنام؛ لنین، رهبر و بنیانگذار روسیهٔ شوروی؛ و مائو، رهبر کمونیست چین، از جملهٔ اون‌ها هستند. البته هیچ‌کدوم از اینها آرامگاهی در چنین ابعاد و با چنین تشریفاتی ندارند. خاندان کیم پیشواپرستی رو به سطح بی‌سابقه‌ای ارتقا دادند — به عبارت عاميانه، در لیگ دیگه‌ای پیشواپرستی رو رواج دادند. چون اخترانی که در کاخ خورشید آرمیده‌اند، به هیچ قیمتی نباید غروب کنند.

این‌هم از طنزهای سیاه تاریخ عصر جدیده که مرگ این رهبران سوسیالیست مجلل‌تر از زندگی شهریاران بود. درست مثل سوسیالیست‌هایی که با شعار آزادی‌خواهی بزرگ‌ترین اسارتگاه‌های توتالیتر رو می‌ساختند. سلاخگران آزادی، مدعی آزادی‌خواهی بودند.

در ویدئویی درون کاخ «کاخ خورشید» رو می‌بینید.

همچنین بنگرید به این پست: کیش شخصیت

#سوسیالیسم #کره_شمالی
@Garajetadayoni | گاراژ