در ستایش تصحیح خوب

من در روزگاران دور دانشجوی ادبیات بودم و با اینکه سپس راهی دیگر در پیش گرفتم، همواره به واسطهٔ علایقم، چه دلی، چه علمی، با متون کهن ادب فارسی مأنوس بوده‌ام. حقّا که در این سال‌ها هر روز کمتر و کمتر تصحیح و تعلیق خوب دیدم یا اگر خود بود، از بخت وارون نه دیدم و نه شنیدم. آنچه دیدم خیل رساله‌های کتاب‌کرده‌ای بود که رونوشت نسخ بود و هیچ. هیچ که می‌گویم اغراق نمی‌کنم. البتّه مرادم بی ارج کردن اندک کارهای خوب نیست. چندی پیش چون از تصحیح تازهٔ دیوان استاد منوچهری به دست خانم دکتر راضیه آبادیان آگاه شدم، خواستم در آن تورّقی کنم امّا کتاب در دسترسم نبود. تا اینکه بالاخره به واسطهٔ محبّت آقای فیروزبخش نسخه‌ای از آن به دستم رسید و چند روزی بدان پرداختم. چه تصحیح، چه تعلیقات خوبند و آن را در این زمانه باید ارج نهاد. تصحیحات حکایت از دقّت و تیزبینی دارد و تعلیقات نشان از صرف رنج و زمان بسیار. هرچند هنوز شمار مشکلات و مبهمات فراوان است و حلّ بسیاری از آنها، چنان که مصحّح چندین جا گفته، تا به دست آمدن نسخه‌ای کهن و درست، دشوار و دور به نظر می‌رسد، باز مصحّح با در پیش گرفتن روش درست تصحیح و با بهره بردن از تسلّط خویش بر ادبیات آن دوران بسیاری از گره‌ها را نیک گشوده است. آری، تصحیح تازه چندین گام به پیش رفته است و این را باید بزرگ داشت.