موضوع: درخواست بررسی مجدد ضرورت احیای دوره دکتری حرفه‌ای علوم آزمایشگاهی بر اساس نیازسنجی واقعی نیروی انسانی نظام سلامت
معاونت محترم آموزشی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی
با سلام و احترام
پیرو مکاتبه انجام‌شده در خصوص پیشنهاد پذیرش مجدد دانشجو در دوره دکتری حرفه‌ای علوم آزمایشگاهی و با توجه به مباحث مطرح‌شده پیرامون تأمین مسئولین فنی آزمایشگاه‌های تشخیص پزشکی، به استحضار می‌رساند، ضرورت احیای یک مقطع آموزشی جدید، مستلزم وجود نیازسنجی کمی، کیفی و جغرافیایی مستند و احراز عدم کفایت ظرفیت نیروهای موجود است.
بررسی متن مکاتبه اخیر نیز نشان می‌دهد که یکی از مسائل اصلی مطرح‌شده، توزیع نامتوازن نیروی متخصص و فقدان انگیزه کافی برای انتقال و استقرار نیرو در مناطق کم‌برخوردار عنوان شده است، نه صرفاً کمبود مطلق نیروی متخصص.
بر این اساس، موارد زیر جهت بررسی و اتخاذ تصمیم مبتنی بر شواهد پیشنهاد می‌شود:
۱. تفکیک «کمبود نیروی انسانی» از «عدم توزیع مناسب نیروی انسانی»
چنانچه مسئله اصلی، عدم حضور مسئول فنی در مناطق کم‌برخوردار باشد، افزایش ظرفیت پذیرش دانشجو در یک دوره دکتری جدید، بدون اصلاح عوامل مؤثر بر توزیع و ماندگاری نیروی انسانی، لزوماً منجر به حل مشکل نخواهد شد.
فارغ‌التحصیل جدید پس از طی چندین سال آموزش وارد بازار کار خواهد شد و در صورتی که عوامل اقتصادی، اجتماعی و حرفه‌ای موجب عدم تمایل نیروهای موجود به استقرار در مناطق محروم باشد، صرفاً افزایش تعداد فارغ‌التحصیلان الزاماً موجب رفع این مشکل نخواهد شد.
بنابراین پیشنهاد می‌شود ابتدا مشخص شود:
کمبود موجود ناشی از فقدان نیروی انسانی است یا ناشی از توزیع نامناسب و عدم ماندگاری نیروی انسانی؟
۲. الزام به نیازسنجی قبل از ایجاد ظرفیت آموزشی جدید
این موضوع با سیاست‌های جاری برنامه هفتم نیز کاملاً همسو است.
مصوبه هیئت وزیران درباره برنامه افزایش ظرفیت تربیت نیروی انسانی گروه پزشکی تصریح می‌کند که معیارهای اصلی تصمیم‌گیری برای افزایش ظرفیت باید میزان نیاز و میزان تقاضا باشد و در تعیین ظرفیت، تعداد دانشجویان، تعداد دانش‌آموختگان، پیش‌بینی نیاز آینده، هزینه‌اثربخشی آموزش و چالش‌هایی مانند عدم تمایل نیروی انسانی به اشتغال در کشور مورد توجه قرار گیرد.
همچنین قانون برنامه هفتم، بر توسعه آموزش علوم پزشکی و افزایش دسترسی به خدمات سلامت به‌ویژه در مناطق کم‌برخوردار تأکید کرده است.
بنابراین پیشنهاد می‌شود پیش از تصمیم‌گیری درباره احیای دوره دکتری حرفه‌ای، مطالعه نیازسنجی رسمی و قابل ارزیابی منتشر شود.
۳. تعیین دقیق تعداد مسئولین فنی مورد نیاز کشور
ضروری است وزارت بهداشت مشخص کند:
تعداد کل آزمایشگاه‌های فعال کشور؛
تعداد آزمایشگاه‌های فاقد مسئول فنی واجد شرایط؛
تعداد آزمایشگاه‌های دارای کمبود مسئول فنی؛
پراکندگی جغرافیایی این کمبود؛
تعداد نیروهای واجد شرایط موجود؛
تعداد نیروهای در حال تحصیل؛
تعداد نیروهای بازنشسته یا در آستانه خروج؛
تعداد مسئولین فنی مورد نیاز در افق ۵ و ۱۰ ساله؛
و در نهایت تعداد دقیق نیروی جدیدی که باید تربیت شود.
بدون مشخص شدن این اعداد، نمی‌توان نتیجه گرفت که راهکار مناسب، ایجاد یا احیای یک مقطع دکتری حرفه‌ای است.
۴. استفاده از ظرفیت نیروهای موجود قبل از ایجاد ظرفیت جدید
در شرایطی که کشور دارای دانش‌آموختگان و متخصصان علوم آزمایشگاهی و پاتولوژی است، ابتدا باید بررسی شود آیا ظرفیت قانونی و حرفه‌ای نیروهای موجود به طور کامل مورد استفاده قرار گرفته است یا خیر.
وجود آگهی‌های استخدامی برای مسئول فنی از میان پاتولوژیست یا دکترای علوم آزمایشگاهی در مناطق مختلف کشور نیز نشان می‌دهد که در بازار کار، ظرفیت‌های موجود این دو گروه همچنان مورد استفاده قرار میگیرد.
بنابراین باید مشخص شود:
آیا مشکل واقعاً فقدان نیروی واجد شرایط است، یا عدم تأمین شرایط لازم برای حضور و ماندگاری نیروی موجود؟
۵. نسبت ظرفیت‌های آموزشی موجود نیز باید مورد توجه قرار گیرد
در حال حاضر، بر اساس ظرفیت‌های اعلام‌شده در پذیرش‌های اخیر، ظرفیت سالانه پذیرش پاتولوژی به‌مراتب بیشتر از ظرفیت دکتری علوم آزمایشگاهی است.
در صورتی که ظرفیت‌های مورد اشاره ۱۴۷ نفر پاتولوژی و ۲۸ نفر دکتری علوم آزمایشگاهی مبنای بررسی قرار گیرد، ظرفیت پاتولوژی بیش از پنج برابر ظرفیت دکتری علوم آزمایشگاهی است.
این اختلاف به خودی خود اثبات‌کننده ضرورت افزایش یا کاهش هیچ رشته‌ای نیست؛ اما ضرورت انجام یک مطالعه جامع درباره نسبت عرضه و تقاضای نیروی انسانی آزمایشگاهی را کاملاً جدی می‌کند.
Post #109
75
Forwarded from فلوشیپ یا دوره تکمیلی علوم آزمایشگاهی
- 👍 1