🌧باران و آزمون دین‌داری/۴

گاه و بیگاه می‌شنویم که کم‌بارشی و معضل بی‌آبی را به رواج گناه و فحشاء و به خصوص بی‌حجابی مرتبط می‌کنند. پرواضح است که اگر مقامی مسؤول برای فرار از بار مسؤولیت و توجیه اشتباهاتش به این سخنان متوسل شود، از وی پذیرفته نخواهد بود. چنین فرار و توجیهی یک واکنش طبیعی از سوی مردمان معترض به دنبال دارد و آن، بازخوانی روایاتی است که ظلم و دروغگویی حاکمان و قضاوت های نابجای قاضیان را یکی از علل نباریدن باران معرفی کرده است.

اما در این هیاهو و جنجال میان این جناح و آن گروه و طرفدارانشان، می‌توان ردّ پای تبدیل شدن یک جدال و بحث سیاسی به یک انحراف اعتقادی را مشاهده کرد. ممکن است این تجربه را داشته باشید که در بحثی، مطلبی را از سر جدل و فقط برای غلبه بر طرف مقابل عنوان کنید و آن قدر پر شور و حرارت از آن دفاع نمایید که کم کم خودتان نیز باورتان شود. آن داستان خیالی نیز معروف است که شخصی قاطر مریض و علیل خود را به دلّالی سپرد و وقتی تعریف های دلال از حیوان زبان بسته را شنید، مجدداً به خرید حیوان خودش اقدام کرد!

وضعیت مباحثات و گفتگوهای بی پایان در فضای مجازی نیز کم و بیش همین طور است. مطلبی در ابتدا برای «رو کم کنی» از مخالف عنوان می‌شود اما آن قدر از این صفحه به آن صفحه می‌چرخد تا کم کم به صورت یک باور واقعی و صادق در می‌آید و فراموش می‌کنیم از کجا آمده. گاهی هم نمی‌دانیم و صرفاً چون حال طرف مقابل را می‌گیرد آن را پذیرفته ایم و آن قدر از کِنِف شدن او سر ذوق می‌آییم که یادمان می‌رود آن حرف با باورهای اساسی تر ما در تناقض است.

آیا می‌شود کسی حقیقتاً مسلمان باشد و نداند که «رزق شما در آسمان است» (۱) و «کلیدهای آسمان ها و زمین ازآنِ اوست، رزق را برای هرکس که خودش بخواهد می‌گستراند و [یا] تنگ می‌گیرد» (۲)؟ آیا شخص باورمند به خدا و رسول می‌تواند انکار کند که تقوا و خدا ترسی و ترک گناه در فرودآمدن روزی مؤثر است؟ حال آنکه خداوند متعال فرموده: «اگر اهالی شهرها و روستاها ایمان می‌آوردند و تقوا داشتند برکاتی از آسمان و زمین به رویشان می‌گشودیم اما [در گفتار یا عمل] تکذیب کردند پس ما هم آنان را به نتایج کارهایشان دچار کردیم» (۳).

❗️شاید بد نباشد برای تنوع هم که شده فرافکنی و ملامت این و آن را کنار بگذاریم و احتمال بدهیم که مصداقی برای این آیه شده ایم: «ای کاش آنگاه که سختی و دشواری از جانب ما به سویشان می‌آمد اظهار بیچارگی می‌کردند! اما قلب هایشان سخت شد و شیطان عملکردشان را برایشان زیبا جلوه داد پس وقتی که یادآوری ها را فراموش کردند درب های هر چیزی [از رفاه و آسایش] را به رویشان گشودیم پس هنگامی که از داشته هایشان شادمان گشتند به طور ناگهانی دچارشان نمودیم پس سرافکنده و نومید گشتند» (۴). ای بسا مشکلاتی که سالهاست گریبان مردم ما را گرفته، یادآوری های الهی است و اگر متذکر نشویم مؤاخذۀ پروردگار عالَم در پی باشد.

💡بحران های فردی و اجتماعی آینه‌هایی هستند که تصویر حقیقی اعتقادات ما را نه در شرایط آرامش بلکه در بزنگاه های نیاز به ما نشان می‌دهند. آیا بهتر نیست، ناملایمات روزگار را ـ بجای آنکه دستمایۀ نزاع های بی نتیجه قرار دهیم ـ فرصتی برای آزمونِ ایمان و دین داری خویش بدانیم و استحکام و عمقِ باورهای خود را محک بزنیم و خوب فکر کنیم که واقعاً «چه کسی است که جواب درمانده را می‌دهد و گره مشکل را [برایش] باز می‌کند»؟ (۵)

▫️▫️▫️
(۱) و في السماء رزقکم؛ ذاریات: ۲۲.
(۲) له مقالید السماوات و الأرض یبسط الرزق لمن یشاء و یقدر؛ شوری: ۱۲.
(۳) لو أنّ أهل القری آمنوا و اتّقَوا لفتحنا علیهم برکاتٍ من السماء و الأرض و لکن کذّبوا فأخذناهم بما کانوا یکسبون؛ اعراف: ۹۶.
(۴) فلولا إذ جاءهم بأسنا تضرّعوا و لکن قست قلوبهم و زیّن لهم الشیطان ما کانوا یعملون فلمّا نسوا ما ذُکّروا به فتحنا علیهم أبواب کلّ شیء حتی إذا فرحوا بما أوتوا أخذناهم بغتةً فإذا هم مبلسون؛ انعام: ۴۳ ـ ۴۴.
(۵) من یجیب المضطرّ إذا دعاه و یکشف السوء؛ نمل: ۶۲.
▫️▫️▫️

#فائده
✒️📚 @Faede_v_Borhan