FactNameh | فکت‌نامه

❌ ادعاهای شاخ‌دار پزشکیان درباره سرکوب معترضان و جان‌باختگان دی‌ماه

🔹مسعود پزشکیان در مصاحبه با فاکس‌نیوز در پاسخ به سوالی درباره کشتار معترضان در ایران گفته «ما هیچ‌وقت به مردم خودمان حمله نمی‌کنیم».

🔹این ادعا، نه با واقعیت‌های مستند سرکوب اعتراضات دی‌ماه ۱۴۰۴ همخوانی دارد و نه با سرکوب‌های مشابه سال‌های قبل.

🔹بعد از ۱۸ و ۱۹ دی، فکت‌نامه در چند فکت‌چک و گزارش نشان داد ابعاد سرکوب در این اعتراضات، بی‌سابقه بوده و از الگویی چندلایه در به‌کارگیری نیروهای امنیتی (نظامی، انتظامی، لباس شخصی) استفاده کرده است.

🔹همچنین بررسی ویدیوهای کهریزک و نیز ۷۸ تصویر رادیولوژی از مجروحان اعتراضات، استفاده از اسلحه‌هایی مانند شاتگان و کلاشینکف علیه مردم را نشان می‌دهد.

🔹پزشکیان همچنین مدعی شده که تعداد جان‌باختگان دی‌ماه محدود به فهرست دولت می‌شود و «اگر نام یا کد ملی حتی دو نفر بیشتر از کسانی که ما اعلام کردیم وجود دارد، اعلام کنند».

🔹فکت‌نامه به‌طور مستقل نمی‌تواند تعداد دقیق جان‌باختگان این اعتراضات را اعلام کند، اما هم در بررسی‌های فکت‌نامه و هم در فهرست‌های قابل استناد دیگر، صدها نام و مشخصات از جانباختگان اعلام شده که در فهرست دولت وجود نداشته است.

🔹با این توضیحات، فکت‌نامه به این ادعای پزشکیان که «ما هیچ‌وقت به مردم خودمان حمله نمی‌کنیم» و نیز تعداد جان‌باختگان اعتراضات دی‌ماه همان چیزی است که دولت اعلام کرده، نشان «شاخ‌دار» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

FactNameh | فکت‌نامه pinned a photo

🎙 علاج، یوفو، براووو…!

🔹در قسمت ۲۸۸ پادکست هفتگی فکت‌نامه ابتدا درباره سامانه «علاج» صحبت می‌کنیم که برای جمع‌آوری اطلاعات مخالفان جمهوری اسلامی راه‌اندازی شده است.

🔹در ادامه، به پاسخِ برخی سوالات درباره مصاحبه «براوو»، یکی از خدمه اف۱۵ آمریکا که از ایران نجات یافت، می‌پردازیم.

🔹ادعای وزیر ارتباطات درباره بسته نشدن پلتفرم‌های بین‌المللی در دولت چهاردهم، موضوع دیگری است که درباره آن توضیح می‌دهیم.

🔹دیده شدن اشیاء نورانی در آسمان تهران و مشهد، سوژه ادعاهای مختلفی در شبکه‌های اجتماعی شد که در این اپیزود مرورشان کرده‌ایم.

🔹ویدیو و ادعای نادرست منتسب به رونمایی از موشک قاره‌پیمای رعد اتمی ایران، از سوژه‌های دیگر این هفته است.

🔹عکس دستکاری‌شده خاتمی و ابطحی با تابلوی «زن، زندگی، آزادی»، ادعای اذعان رسمی به دست داشتن اسرائیل در سقوط بالگرد رئیسی، تصویر ساختگی رئیس‌جمهور چین با نقشه بدون نام اسرائیل، ویدیوی منسوب به ورود حشدالشعبی به ایران و ماجرای نقش یک ایرانی در مدیریت و مالکیت باشگاه چلسی، موضوع دیگر فکت‌چک‌های این قسمت هستند.

❗ حجم فایل صوتی: ۲۴ مگابایت

🎙 پادکست فکت‌نامه را از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.

📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در اپل پادکست بشنوید

👈 در اسپاتیفای بشنوید

00:01:01 مقدمه
00:03:24 علاج؛ سامانه بی‌نام‌ونشان برای جمع‌آوری اطلاعات مخالفان
00:17:43 درباره عملیات آمریکا نجات «براوو» در ایران چه می‌دانیم؟
00:26:07 ادعای وزیر ارتباطات درباره بسته‌نشدن پلتفرم‌ها در دولت چهاردهم
00:32:38 بررسی ادعاها درباره اشیای نورانی در آسمان تهران و مشهد
00:42:28 ادعای نادرست رونمایی از موشک رعد اتمی ۲۳ هزار کیلومتری
00:47:25 عکس دستکاری‌شده خاتمی و ابطحی با تابلوی «زن، زندگی، آزادی»
00:48:32 ادعای اذعان مقام اسرائیلی به دست‌داشتن در سقوط بالگرد رئیسی
00:49:41 تصویر ساختگی از رئیس‌جمهور چین با نقشه‌ای بدون نام اسرائیل
00:51:01 ویدیوی منسوب به ورود نیروهای حشدالشعبی از مرز مهران
00:52:20 ادعای نیمه‌درست مالکیت کامل ایرانی بر باشگاه چلسی
00:54:09 کامنت‌ها

🌐 @Factnameh

🎙 علاج، یوفو، براووو…!

🔹در قسمت ۲۸۸ پادکست هفتگی فکت‌نامه ابتدا درباره سامانه «علاج» صحبت می‌کنیم که برای جمع‌آوری اطلاعات مخالفان جمهوری اسلامی راه‌اندازی شده است.

🔹در ادامه، به پاسخِ برخی سوالات درباره مصاحبه «براوو»، یکی از خدمه اف۱۵ آمریکا که از ایران نجات یافت، می‌پردازیم.

🔹ادعای وزیر ارتباطات درباره بسته نشدن پلتفرم‌های بین‌المللی در دولت چهاردهم، موضوع دیگری است که درباره آن توضیح می‌دهیم.

🔹دیده شدن اشیاء نورانی در آسمان تهران و مشهد، سوژه ادعاهای مختلفی در شبکه‌های اجتماعی شد که در این اپیزود مرورشان کرده‌ایم.

🔹ویدیو و ادعای نادرست منتسب به رونمایی از موشک قاره‌پیمای رعد اتمی ایران، از سوژه‌های دیگر این هفته است.

🔹عکس دستکاری‌شده خاتمی و ابطحی با تابلوی «زن، زندگی، آزادی»، ادعای اذعان رسمی به دست داشتن اسرائیل در سقوط بالگرد رئیسی، تصویر ساختگی رئیس‌جمهور چین با نقشه بدون نام اسرائیل، ویدیوی منسوب به ورود حشدالشعبی به ایران و ماجرای نقش یک ایرانی در مدیریت و مالکیت باشگاه چلسی، موضوع دیگر فکت‌چک‌های این قسمت هستند.

🎙 پادکست فکت‌نامه را از همه اپلیکیشن‌های دریافت پادکست بشنوید.

📣 هر هفته ساعت ۸ صبح جمعه به وقت تهران.

👈 در کست‌باکس بشنوید

👈 در اپل پادکست بشنوید

👈 در اسپاتیفای بشنوید

🌐 @Factnameh

❌ انتساب نادرست یک ویدیو به حمله به اتومبیل پزشکیان در نیویورک

🔹ویدیویی در سطحی گسترده در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده که ادعا می‌کند حمله با تخم‌مرغ به خودروی پزشکیان را پس از خروج از سازمان ملل نشان می‌دهد.

🔹این ادعا نادرست است و ویدیو در مرداد ۱۴۰۵ در جریان اعتراضی در تیرانا پایتخت آلبانی ضبط شده و ارتباطی با سفر پزشکیان به نیویورک ندارد.

🔹این تصاویر پیش‌تر نیز به‌اشتباه به حمله به خودروی لولا داسیلوا، رئیس‌جمهور برزیل، نسبت داده شده بود.

🔹بنابراین فکت‌نامه به ادعای انتساب این ویدیو به سفر اخیر پزشکیان به نیویورک نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

❌ ادعای نادرست خروج هیات‌های دیپلماتیک هنگام سخنرانی پزشکیان در سازمان ملل

🔹ویدیوهایی در شبکه‌های اجتماعی با ادعای خروج هیات‌های دیپلماتیک از سالن هنگام سخنرانی امسال مسعود پزشکیان در سازمان ملل منتشر شده‌اند.

🔹بررسی‌ها نشان می‌دهد این تصاویر جدید نیستند و به مجمع عمومی سال ۲۰۲۵ و سخنرانی نتانیاهو در آن زمان مربوطند.

🔹ویدیوی کامل سخنرانی امسال پزشکیان موجود است و چنین چیزی را نشان نمی‌دهد.

🔹برخی نیز همین ویدیوها را با ادعای خروج هیات‌ها از سخنرانی امسال نتانیاهو منتشر کرده‌اند، در حالی که در زمان انتشار ادعا، سخنرانی نتانیاهو هنوز برگزار نشده بود.

🔹سخنرانی امسال نتانیاهو برای ساعت ۹ شب ۲۴ سپتامبر به وقت اسرائیل، ۹:۳۰ شب به وقت ایران، برنامه‌ریزی شده است.

🔹بنابراین فکت‌نامه به ادعای انتساب این ویدیوهای قدیمی به سخنرانی امسال پزشکیان یا نتانیاهو نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

❌ ادعای گمراه‌کننده سعید لیلاز درباره تاثیر جنگ بر اقتصاد ایران

🔹سعید لیلاز، کارشناس اقتصادی، می‌گوید اقتصاد ایران در بهار ۱۴۰۴ و پیش از جنگ ۱۲روزه رشد منفی داشت، اما در تابستان و پس از جنگ، رشد اقتصادی مثبت شد.

🔹او از این مقایسه برای نشان‌دادن بی‌تاثیر بودن جنگ بر اقتصاد ایران استفاده می‌کند؛ ادعایی که بدون در نظر گرفتن سایر داده‌های اقتصادی، تصویری گمراه‌کننده از وضعیت اقتصاد ایران و تاثیر جنگ بر آن ارائه می‌دهد.

🔹آمارهای بانک مرکزی و مرکز آمار نشان می‌دهند رشد اقتصادی تابستان ۱۴۰۴ در بهترین برآورد فقط نیم درصد بوده و رشد بدون نفت در گزارش مرکز آمار منفی ۰/۲ درصد ثبت شده است.

🔹تصویر کامل‌تر زمانی به دست می‌آید که آمار زمستان ۱۴۰۴ و بهار ۱۴۰۵ را هم ببینیم. رشد اقتصادی در زمستان، در گزارش هر دو مرجع آماری و با نفت و بدون نفت منفی شد؛ در بهار ۱۴۰۵ نیز رشد اقتصادی به منفی ۱۰/۱ درصد رسید.

🔹بنابراین، گفته لیلاز اگرچه درباره منفی‌بودن رشد بهار و مثبت‌شدن جزئیِ برخی شاخص‌ها در تابستان، نادرست نیست، اما با حذف روندهای قبل و بعد از آن، اثربخشی جنگ و نااطمینانی سیاسی بر اقتصاد ایران را نادیده می‌گیرد و گمراه‌کننده است.

🔹از سوی دیگر، گزارش‌های مرکز پژوهش‌های اتاق بازرگانی ایران نشان می‌دهند نگرانی از تنش و جنگ، پیش از آغاز درگیری‌ها بر تصمیم‌ها و فعالیت‌های اقتصادی اثر گذاشته بود.

🔹کوتاه‌بودن جنگ ۱۲روزه و محدودتر بودن پیامدهای آن نسبت به انتظارات اولیه نیز می‌تواند رشد بسیار جزئی تابستان را توضیح دهد.

🔹با این توضیحات، فکت‌نامه به ادعای سعید لیلاز نشان «گمراه‌کننده» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

❌ ادعای شاخ‌دار درباره خلبانی محبوبه پاپی و حمله او به بیت رهبری

🔹این روزها ویدیویی در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده که ادعا می‌کند «محبوبه پاپی»، خلبان ایرانی‌تبار، نخستین موشک را در حمله به مجموعه بیت رهبری شلیک کرده و ماجرا را در فیسبوک خود شرح داده است. روایت دیگری که به همین نام منتشر شده، برعکس، می‌گوید او از پرواز علیه ایران سرپیچی کرده است.

🔹این ادعاها شاخ‌دار است. ما هیچ منبع معتبری که هویت ادعایی این خلبان یا این روایت‌ها را تایید کند، پیدا نکرده‌ایم.

🔹جدا از بی‌اساس بودن ادعای وجود خلبانی با این مشخصات، بررسی‌ها نشان می‌دهد تصاویر این پست‌ها، از چند ویدیوی نامرتبط درست شده؛ مثلا یکی از تصاویر مربوط به یک خلبان روس است که رسیدن شمار دنبال‌کنندگان صفحه‌اش به ۴۰ هزار نفر را جشن گرفته بود. برخی دیگر از تصاویر زن خلبان نیز از ویدیوی تمرین جنگنده‌های اف‌۳۵ گارد ملی هوایی ویسکانسین برداشته شده است.

🔹همچنین، جزئیات ادعا شده درباره هواپیماها، موشک‌ها و نقش این فرد در حمله نیز شواهد معتبری ندارد.

🔹بنابراین فکت‌نامه به این ادعاها و تصاویر منتسب به آن نشان «شاخ‌دار» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

📝 بررسی ادعاها درباره اشیای نورانی دیده‌شده در تهران و مشهد

🔹شامگاه ۲۹ شهریور ۱۴۰۵ ویدیوهایی از نورهای ناشناس در آسمان تهران و مشهد منتشر شد که گمانه‌زنی‌هایی را به دنبال داشت؛ از سفینه فرازمینی و هواپیمای ادعایی TR-3B تا پهپاد، هواپیمای معمولی، بادبادک چراغ‌دار و تصاویر ساختگی با هوش مصنوعی.

🔹سازمان هواپیمایی کشوری گفته پرواز مشخصی که بتوان آن را به مشاهده تهران نسبت داد، در رادارهای بررسی‌شده دیده نشده است.

🔹با این حال، کیفیت پایین ویدیوها، در دسترس نبودن فایل‌های اصلی و نبودن اطلاعات دقیق زمانی، مکانی و راداری اجازه شناسایی قطعی پدیده‌ها را نمی‌دهد.

🔹انتشار این تصاویر تقریبا با پنجاهمین سالگرد مشاهده مشهور شهریور ۱۳۵۵ در تهران همزمان شده است؛ رویدادی که طی آن دو جنگنده اف‌-۴ برای بررسی جسمی نورانی به پرواز درآمدند و خلبانان از اختلال در تجهیزات، مشاهده نورهای رنگی و جدایی چند جسم نورانی گزارش دادند.

🔹اسناد اطلاعاتی آمریکا درباره پدیده آن سال، اصل مشاهده، رهگیری راداری و گزارش خلبانان را ثبت کرده‌اند، اما هویت جسم را مشخص نمی‌کنند.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh

❌ ادعای نادرست اذعان مقام امنیتی اسرائیل به دست داشتن در سقوط بالگرد ابراهیم رئیسی

🔹ادعایی در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده که می‌گوید یک مقام امنیتی اسرائیلی به نقش این کشور در سقوط بالگرد ابراهیم رئیسی اذعان کرده است.

🔹این ادعا بی‌اساس و نادرست است.

🔹در جست‌وجوی رسانه‌های عبری، انگلیسی، فارسی و عربی، هیچ گزارش معتبر جدیدی وجود ندارد که نشان دهد یک مقام امنیتی اسرائیلی چنین چیزی گفته باشد.

🔹پس از سقوط بالگرد رئیسی و کشته شدن او ادعاهای مشابهی در رسانه‌های ایرانی و اسرائیلی مطرح شد؛ اما تاکنون هیچ‌کدام از این ادعاها اثبات نشده‌اند.

🔹روایت رسمی جمهوری اسلامی ایران این است که سقوط کار اسراییل نبوده و به دلیل شرایط جوی بوده است.

🔹اسرائیل نیز نقش خود را در این سانحه تکذیب کرده است.

🔹با این توضیحات فکت‌نامه به این ادعا نشان «نادرست» می‌دهد.

👈 در فکت‌نامه بخوانید

🌐 @Factnameh