طوطی‌های راهب، چه نر و چه ماده، عاشق یک دعوای خوب‌اند🐥

پژوهشگران دانشگاه سینسیناتی و دانشگاه دوک در پژوهشی روی طوطی‌های راهب دریافتند که جنسیت تاثیر بسیار اندکی، یا تقریبا هیچ تاثیری، بر این ندارد که کدام پرنده دعوا را آغاز می‌کند، چه کسی هدف دعوا قرار می‌گیرد یا کدام پرنده در سلسله‌مراتب سلطه به جایگاه بالاتری می‌رسد.

این پژوهش به سرپرستی یوچن چن، پژوهشگر مقطع کارشناسی، و با همکاری سارا لیپشوتز از دانشگاه دوک و الیزابت هابسون، دانشیار دانشگاه سینسیناتی، انجام شد و در مجله Integrative and Comparative Biology به چاپ رسید.

این پژوهش از علاقه مشترک اعضای گروه پژوهش به این موضوع شکل گرفت که جنسیت چگونه می‌تواند ویژگی‌ها و رفتارهای گونه‌ها را تحت تاثیر قرار دهد و همچنین پرخاشگری و سلسله‌مراتب اجتماعی چه نقشی در گروه‌های جانوری دارند. طوطی‌های نر و ماده از نظر ظاهری تقریبا قابل تشخیص از یکدیگر نیستند.
چن می‌گوید: «چون نمی‌توانیم از روی ظاهر، یک طوطی راهب ماده را از نر تشخیص دهیم، شروع کردم به فکر کردن درباره تاثیر جنسیت بر رفتار آنها، به‌ویژه پرخاشگری و سلطه.»

هابسون می‌گوید: «در بسیاری از جانوران، میان نرها و ماده‌ها تفاوت‌هایی در پرخاشگری و نحوه شکل‌گیری سلسله‌مراتب دیده می‌شود. اما نتایج جدید ما نشان می‌دهد که در گروه‌های طوطی‌های راهب، تفاوت عمده‌ای میان پرخاشگری یا جایگاه اجتماعی نرها و ماده‌ها مشاهده نمی‌کنیم.»

درگیری‌های کوچکی که گله را شکل می‌دهند

هابسون در آزمایشگاه خود در بخش علوم زیستی دانشگاه سینسیناتی، رفتار اجتماعی و شناخت جانوران را پژوهش می‌کند و ۲۰ سال است که با طوطی‌های راهب کار می‌کند. یکی از کارهایی که این طوطی‌ها علاقه زیادی به انجام آن دارند، درگیری و کشمکش با یکدیگر است.

آنها بخش قابل‌توجهی از روز را صرف اعمال سلطه بر دیگران می‌کنند؛ برای مثال با گرفتن جای نشستن یکدیگر.

هابسون می‌گوید: «در گروه‌های طوطی‌ها، پرنده‌ها زیاد با یکدیگر درگیر می‌شوند و همین موضوع داده‌های زیادی برای تحلیل در اختیار ما قرار می‌دهد. اما این درگیری‌ها معمولا کشمکش‌های جزئی هستند و آسیب‌زدن جدی به یکدیگر بسیار نادر است.»

این کشمکش‌های مکرر ممکن است راهی برای حل اختلافات اجتماعی میان طوطی‌ها باشند.

چن می‌گوید: «بسیاری از پژوهش‌های پیشین، پرخاشگری و سلطه را به‌صورت جداگانه در نرها و ماده‌ها بررسی کرده‌اند یا فقط یکی از دو جنس را مورد پژوهش قرار داده‌اند. از آنجا که ما تمام طوطی‌ها را در حال تعامل با یکدیگر مشاهده کردیم، تصمیم گرفتیم هم پرخاشگری میان افراد هم‌جنس و هم پرخاشگری میان افراد از جنس مخالف را بررسی کنیم.»

لیپشوتز می‌گوید: «زندگی گروهی مستلزم تعاملات مکرر میان افراد است. کشمکش‌های کم‌خطر می‌توانند به شکل‌گیری سلسله‌مراتب اجتماعی کمک کنند؛ سلسله‌مراتبی که از وقوع درگیری‌های شدیدتر و خطرناک‌تر جلوگیری می‌کند.»

آزمودن فرضیات درباره تفاوت‌های جنسیتی
طوطی‌های راهب نه‌تنها خودشان درگیر می‌شوند، بلکه هنگام دعوای دیگران نیز با دقت آنها را زیر نظر می‌گیرند. پژوهشگران می‌گویند دیدن اینکه چه کسی برنده و چه کسی بازنده می‌شود، به آنها کمک می‌کند جایگاه خود را در سلسله‌مراتب اجتماعی تشخیص دهند و فرصت‌های جدیدی را برای ارتقای موقعیت خود شناسایی کنند.

شناخت بهتر تاثیر جنسیت بر تعاملات اجتماعی و پرخاشگری می‌تواند به ما کمک کند بفهمیم چرا نرها و ماده‌ها در برخی شرایط با یکدیگر متفاوت رفتار می‌کنند و در شرایط دیگر رفتارهای بسیار مشابهی دارند.

لیپشوتز می‌گوید: در برخی گونه‌ها، تفاوت‌های جنسیتی در بعضی رفتارها ممکن است بسیار اندک یا حتی کاملا غایب باشد؛ برخلاف چیزی که بر اساس فرضیات یا سوگیری‌های موجود انتظار داریم. برای اینکه مشخص شود آیا واقعا تفاوت جنسیتی وجود دارد یا نه، به آزمایشی با طراحی مناسب و تحلیل آماری قدرتمند نیاز داریم.

هابسون می‌گوید: بعد از سال‌ها مشاهده این پرنده‌ها، این تصور را داشتم که جنسیت آنها واقعا بر پرخاشگری تاثیری ندارد. در گروه‌های ما معمولا از نظر جنسیت، تقسیم‌بندی تقریبا ۵۰‌ـ‌۵۰ میان پرنده‌هایی داریم که به بالاترین جایگاه می‌رسند. اما مهم است که چنین برداشت‌هایی را به‌طور رسمی آزمایش کنیم؛ و این همان کاری بود که در این پژوهش انجام دادیم.

او می‌افزاید: «به نظرم مهم‌ترین نتیجه این است که نباید بدون جمع‌آوری داده و بررسی الگوها، درباره رفتار جانوران فرضیات محکمی داشته باشیم. باید نسبت به تصورات از پیش موجود محتاط باشیم، چون این تصورات می‌توانند به سوگیری‌های بی‌پشتوانه و نتیجه‌گیری‌های نادرست منجر شوند.»

اگر از خود طوطی‌های راهب بپرسید، احتمالا پاسخشان ساده است: آنها فارغ از اینکه حریفشان چه کسی باشد، فقط عاشق یک دعوای خوب‌اند.


🦖 @Evolution_iran

🔗Integrative And Comparative Biology (2026).