«نسل زد از کار چه می‌خواهد؟»

در سال‌های اخیر، پژوهش‌های متعددی درباره‌ی رفتار شغلی نسل جدید منتشر شده است. یکی از مهم‌ترین آن‌ها، گزارش «ترجیحات شغلی نسل زد» است که با همکاری معاونت پژوهشی دانشکده مدیریت دانشگاه تهران و پلتفرم جاب‌ویژن در زمستان ۱۴۰۰ انجام شده.

نتایج این مطالعه که بر پایه‌ی پاسخ‌های ۶۲۷ شرکت‌کننده‌ی نسل زد تنظیم شده، تصویری نسبتاً روشن از نگرش این نسل نسبت به کار و محیط شغلی ارائه می‌دهد؛ تصویری که به‌روشنی نشان می‌دهد ارزش‌های شغلی در حال تغییرند.

در این پژوهش، سه محور اصلی در میان ترجیحات شغلی نسل زد بیش از سایر عوامل برجسته شده است:

۱. آزادی عمل و رشد فردی
۲. ثبات مالی و امنیت شغلی
۳. روابط واقعی در محیط کار

بر اساس یافته‌ها، بیش از ۸۰ درصد پاسخ‌دهندگان «آزادی عمل» و «انعطاف زمانی در کار» را از معیارهای مهم انتخاب شغل دانسته‌اند.
در عین حال، ۷۶ درصد آنان ترجیح می‌دهند حقوق ثابت دریافت کنند تا پرداخت ساعتی یا مبتنی بر عملکرد.
این ترکیب جالب میان «آزادی» و «ثبات»، نشان می‌دهد نسل جدید خواهان مدلی از کار است که بتواند هم رشد شخصی و استقلال را حفظ کند، و هم از امنیت اقتصادی مطمئن باشد.

از سوی دیگر، تعادل میان زندگی شخصی و کاری برای اغلب شرکت‌کنندگان، شاخصی کلیدی بوده است. آنان کار را نه به‌عنوان هدف نهایی، بلکه بخشی از سبک زندگی متعادل خود می‌بینند.
به همین دلیل، سازمان‌هایی که فشار کاری مداوم و ساختار خشک دارند، از نگاه این نسل کمتر جذاب‌اند.
یکی از یافته‌های دیگر این پژوهش، اهمیت «روابط انسانی واقعی» است.
در دورانی که دورکاری و ارتباطات مجازی گسترش یافته، بیش از سه‌چهارم شرکت‌کنندگان اعلام کرده‌اند که ارتباط رودررو با همکاران و مدیران برایشان ارزشمندتر از تعاملات صرفاً آنلاین است.
این یعنی حتی در عصر دیجیتال، نیاز به «ارتباط انسانی اصیل» هنوز در مرکز تجربه‌ی کاری باقی مانده است.

اما شاید جالب‌ترین بخش گزارش، تمایل گسترده‌ی نسل زد به کارآفرینی باشد.
بیش از ۷۴ درصد پاسخ‌دهندگان گفته‌اند به راه‌اندازی کسب‌وکار شخصی فکر کرده‌اند.
این یافته، تأکیدی است بر روحیه‌ی نوآوری و میل به استقلال در میان نسل جدید؛ با این تفاوت که برخلاف تصور عمومی، انگیزه‌ی اصلی صرفاً «فرار از کارمندی» نیست، بلکه جست‌وجوی معنا، خلاقیت و کنترل بر مسیر شغلی است.

در جمع‌بندی، پژوهش دانشگاه تهران و جاب‌ویژن چند پیام کلیدی برای کارفرمایان و نهادهای توسعه اشتغال دارد:
این نسل، بیش از هر چیز به یادگیری مداوم، امنیت روانی و آزادی تصمیم‌گیری اهمیت می‌دهد.
ساختارهای سنتی مدیریت، اگر نتوانند فرصت رشد و بازخورد انسانی فراهم کنند، در جذب و نگهداشت نیروی جوان شکست می‌خورند.
و در نهایت، سازمان‌هایی که کارآفرینی درون‌سازمانی را تشویق کنند، احتمال موفقیت بیشتری در همکاری با نیروی کار نسل زد خواهند داشت.

📚 منبع:
گزارش «ترجیحات شغلی نسل زد»، جاب‌ویژن و معاونت پژوهشی دانشکده مدیریت دانشگاه تهران، زمستان ۱۴۰۰.

GP: @SornaTalks
Instagram: Sorna_Co
Telegram: @Sorna_Co