سفر سهروزه شی جینپینگ به آمریکا با توافقهای محدود تجاری، آغاز سازوکار تازه گفتوگو درباره هوش مصنوعی و تلاش برای تثبیت روابط دو قدرت پایان یافت؛ اما اختلاف بنیادی بر سر تایوان حل نشد و دو طرف در پرونده ایران تنها بر جلوگیری از دستیابی تهران به سلاح هستهای و آزادی کشتیرانی توافق اعلام کردند
✍🏻امتداد-گروه خبر: شی جینپینگ روز ۲۳ سپتامبر برای یک سفر رسمی سهروزه وارد واشنگتن شد و دونالد ترامپ شخصاً در پایگاه اندروز از او استقبال کرد. این دومین دیدار متقابل دو رهبر در کمتر از شش ماه بود؛ ترامپ در ماه مه به چین رفته بود.
🔹روز اصلی مذاکرات، ۲۴ سپتامبر بود. پس از مراسم رسمی استقبال در کاخ سفید، ترامپ و شی درباره تجارت و تعرفهها، هوش مصنوعی و فناوری، تایوان و مجموعهای از بحرانهای بینالمللی از جمله ایران، روسیه، کره شمالی و خاورمیانه گفتوگو کردند. پکن پس از مذاکرات اعلام کرد دو کشور بر حرکت به سمت رابطهای با «همکاری بهعنوان محور، رقابت کنترلشده و اختلافات قابل مدیریت» تأکید کردهاند.
🔹مهمترین خروجی ملموس سفر اقتصادی بود. دو کشور سازوکارهای موسوم به «هیأت تجارت آمریکا و چین» و «هیأت سرمایهگذاری» را که در نشست ماه مه پایهگذاری شده بود، عملیاتی کردند. بر اساس اعلام کاخ سفید، دو طرف بر توصیههایی برای برخورد تعرفهای مساعدتر با حدود ۳۰ میلیارد دلار کالای غیرحساس در هر جهت به توافق رسیدند؛ محصولات کشاورزی، ماهی و غذاهای دریایی، چوب، لوازم آرایشی و تجهیزات پزشکی از جمله کالاهای آمریکایی مشمول این چارچوب هستند.
🔹این توافق با این حال به معنی پایان جنگ اقتصادی دو کشور نیست. بخش مهمی از تعهدات نشست قبلی هنوز کامل اجرا نشده است؛ از جمله برخی خریدهای کشاورزی چین و معامله مطرحشده برای خرید ۲۰۰ هواپیمای بوئینگ. محدودیتهای فناوری، دسترسی به بازار و رقابت بر سر صنایع راهبردی نیز پابرجاست.
🔹هوش مصنوعی به یکی از محورهای تازه رابطه دو کشور تبدیل شد. واشنگتن و پکن یک گفتوگوی دوجانبه برای بررسی منافع و خطرات فناوریهای پیشرفته هوش مصنوعی ایجاد کردند و قرار است دور بعدی آن تا نوامبر برگزار شود. دو کشور همچنین بر ایجاد کانال ارتباطی برای حوادث مرتبط با این فناوری توافق کردند.
🔹اما تایوان همچنان گره اصلی باقی ماند. شی در مذاکرات از آمریکا خواست با استقلال تایوان مخالفت کند و موضوع را «با احتیاط» مدیریت کند. پیش از نشست نیز رویترز گزارش داده بود پکن قصد دارد ترامپ را برای توقف یا کاهش فروش تسلیحات آمریکایی به تایوان تحت فشار قرار دهد. در مقابل، واشنگتن پیش از نشست بار دیگر بر اهمیت صلح و ثبات در تنگه تایوان و حمایت از توان دفاعی این جزیره تأکید کرده بود. در بیانیههای منتشرشده پس از دیدار، نشانهای از توافق آمریکا با خواسته اصلی پکن برای توقف فروش تسلیحات دیده نمیشود.
🔹ایران نیز روی میز ترامپ و شی بود. براساس جمعبندی رسمی کاخ سفید، دو رهبر درباره ایران گفتوگو کردند و بر این موضع توافق داشتند که ایران نباید به سلاح هستهای دست پیدا کند و هیچ کشور یا نهادی نباید بر آبراههای بینالمللی عوارض تحمیل کند. این بخش مستقیماً با بحران جاری تنگه هرمز ارتباط دارد.
🔹اما در اطلاعیه رسمی چین از مذاکرات، درباره ایران جزئیات بسیار کمتری منتشر شد و تنها گفته شد دو رئیسجمهور درباره وضعیت خاورمیانه و دیگر مسائل بینالمللی تبادل نظر کردند.
🔹روز ۲۵ سپتامبر سفر با دیداری دیگر میان دو رهبر در کاخ سفید پایان یافت. پکن اعلام کرد ترامپ و شی بر ساختن یک «رابطه سازنده مبتنی بر ثبات راهبردی، احترام، انصاف و عمل متقابل» توافق کردهاند. کاخ سفید نیز سفر را «بسیار سازنده» توصیف کرد.
🔸نتیجه سه روز چه بود؟
🔹این سفر بیش از آنکه نقطه پایان اختلافات واشنگتن و پکن باشد، تلاشی برای قانونمند کردن رقابت دو قدرت بود. توافق تجاری محدودی شکل گرفت، کانال تازهای برای هوش مصنوعی ایجاد شد و دو طرف نشان دادند فعلاً مایل نیستند اختلافات اقتصادی و امنیتی دوباره از کنترل خارج شود.
🔹اما پروندههای بزرگ همچنان باز ماندهاند: تایوان، فروش تسلیحات آمریکا، محدودیتهای فناوری، رقابت بر سر تراشه و هوش مصنوعی و بخش بزرگی از اختلافات تجاری حل نشدهاند. در پرونده ایران نیز واشنگتن توانسته از چین بر سر دو اصلِ «عدم دستیابی ایران به سلاح هستهای» و مخالفت با اخذ عوارض در آبراههای بینالمللی اعلام توافق بگیرد، اما شواهدی از پیوستن پکن به سیاست فشار گستردهتر آمریکا علیه تهران منتشر نشده است.
#امتداد
@emtedadnet