بیماریهای ناشی از گرما - قسمت دوم

استروک گرمایی (Heat stroke):

👈 استروک گرمایی شدید ترین فرم گرمازدگی است و میتواند حیات بیمار را تهدید کند. علاوه بر علایمی که در سایر فرمهای گرمازدگی گفتیم علایم اصلی استروک گرمایی که باعث افتراق آن از سایرین میشود هیپرترمی بیش از 40 درجه سانتی گراد و تغییر وضعیت هوشیاری است.
علایم نورولوژیک از آتاکسی، تحریک پذیری، گیجی، رفتار خشن، توهم، همی پلژی و تشنج و کوما میتواند وجود داشته باشد.

👈کاهش فشار نسبی دی اکسیدکربن به علت هیپرونتیلاسبون، اسیدوز لاکتیک و هیپوگلیسمی ممکن است در بیماران یافت شود.

👈 درمان در فاز پیش بیمارستانی:
✅ خروج فوری بیمار از محیط گرم
✅ گلوکومتری در صورت وجود کاهش سطح هوشیاری
✅ اسپری آب روی بدن و قرار دادن در معرض هوا
✅ گذاشتن پتوی خیس یا یخ روی بیمار
✅ تجویز 1 تا 2 لیتر نرمال سالین در صورت هیپوتانسیون

👈 درمان در بخش اورژانس:
✅ هدف درمانی در اورژانس خنک کردن سریع بیمار با روش های مختلف و حفظ کارکرد ارگانهای حیاتی است.
✅ تجویز مایعات ایزوتونیک با هدف حفظ برون ده مناسب ادراری صورت می گیرد.
✅ چک گلوکوز و مانیتورینگ مداوم دمای مرکزی توصیه میشود.
✅ هدف اصلی خنک سازی پایین آوردن دما تا 39 درجه است. اولین روش استفاده از روشهای تبخیری است. به این منظور میتوان آب 15 درجه را روی بدن بیمار اسپری نمود و بیمار را در معرض پنکه گذاشت. در این روش ممکن است با پایین آمدن دما بیمار دچار لرز شدیدی شود. در روش خنک سازی مکه که معمولا در حاجیانی که دچار گرمازدگی شده اند استفاده میشود پس از اسپری آب 15 درجه، باد گرم 45 درجه با پنکه به بیمار رسانده میشود تا ریسک ایجاد لرز پایین بیاید.
✅ روش دیگر خنک سازی غوطه ور کردن در آب یخ است. در وانهای بزرگی که مخلوط آب و یخ وجود دارد بیمار غوطه ور شده بصورتیکه تنه و اندام در آب و سر در بیرون قرار گیرد. معمولا این روش ممکن است توسط بیمار بخوبی تحمل نشود.
✅ روشهای تهاجمی خنک سازی: اگر روشهای قبلی جوابگو نبود، در صورت همکاری بیمار میتوان از این روشها استفاده کرد. لاواژ گاستریک، مثانه و یا داخل صفاق با آب سرد جزو روشهای تهاجمی خنک سازی است.

👈 اگر هیپوتانسیون به بولوس اولیه مایعات پاسخ ندهد بهتر است از انفوزیون دوپامین یا دوبوتامین همزمان با پروسه خنک سازی استفاده شود. بهتر است ابتدا کاتتر ورید مرکزی تعبیه شود و در صورت رسیدن فشار ورید مرکزی به 12 تا 14 سانتی متر آب دوپامین و دوبوتامین شروع شود. با توجه به نیاز به وازودیلاتسیون عروق پوست برای دفع گرما استفاده از نوراپی نفرین توصیه نمیشود.

👈 وقوع هیپرناترمی (دهیدراتاسیون) ، هیپوناترمی (درمان با مایعات هیپوتونیک)، هیپوکالمی (تخلیه ذخایر پتاسیم بدن) و یا هیپر کالمی (نارسایی کلیه یا رابدومیولیز ) ممکن است.

👈 وقوع اختلال انعقادی، DIC و فیبرینولیز در بیماری شدید محتمل است.

👈 آسیب کبدی 24 تا 72 ساعت پس از استروک گرمایی ممکن است ایجاد شود که ثانویه به نکروز سنتری لوبولار است. آسیب کبدب معمولا برگشت پذیر است.

👈 بیماران استروک گرمایی حتما نیاز به بستری در بیمارستان دارند و اکثر آن ها بهتر است در ICU بستری شوند. مورتالیته در بیماران استروک گرمایی بالاست و تا حدود زیادی بستگی به دمای اولیه، موفقیت تکنیک های خنک سازی و وقوع نارسایی های ارگانی دارد.

@emedupdates