مواجهه جنین با SARS-CoV-2 و تکامل عصبی کودک؛ یافته‌های مطالعه PROUDEST

آیا ابتلای مادر به کووید-۱۹ در دوران بارداری می‌تواند با تکامل عصبی کودک ارتباط داشته باشد؟

مطالعه آینده‌نگر PROUDEST یکی از مطالعاتی است که به این پرسش پرداخته است. در این مطالعه، ۲۶۹ نوزاد متولدشده از مادران مبتلا به SARS-CoV-2 در دوران بارداری، در ۶ و ۱۲ ماهگی با استفاده از آزمون استاندارد Bayley-III ارزیابی شدند.

🔹 یافته‌های مهم:

▫️ حدود ۲۶٪ از کودکان در حداقل یکی از حیطه‌های تکاملی Bayley-III، معیار تأخیر تکاملی را داشتند.

▫️ حیطه زبان بیش از سایر حوزه‌ها تحت تأثیر قرار گرفته بود.

▫️ کودکانی که مواجهه با SARS-CoV-2 در آن‌ها نزدیک‌تر به زمان زایمان اتفاق افتاده بود، در برخی شاخص‌های زبانی عملکرد پایین‌تری داشتند.

▫️ شدت بیماری مادر و برخی عوامل اجتماعی نیز با تفاوت در پیامدهای تکاملی همراه بودند.

🔬 یک نکته جالب:
در مطالعات تصویربرداری مرتبط با این گروه پژوهشی، تغییراتی در ویژگی‌های مکانیکی بافت مغز، از جمله ماده سفید عمقی، گزارش شده است که با برخی شاخص‌های تکامل زبانی ارتباط داشتند.

⚠️ اما آیا می‌توان گفت کووید-۱۹ باعث اختلال تکاملی می‌شود؟

هنوز نمی‌توان چنین نتیجه‌ای گرفت.

این مطالعه یک مطالعه مشاهده‌ای است و وجود ارتباط را نشان می‌دهد، نه رابطه علت و معلولی قطعی. عواملی مانند شدت بیماری مادر، شرایط بارداری، عوامل اجتماعی و محیطی و حتی شرایط کلی دوران پاندمی می‌توانند بر تکامل کودک اثرگذار باشند.

از طرف دیگر، شواهد موجود در مطالعات مختلف یکدست نیستند؛ برخی مطالعات تفاوت‌هایی در تکامل گزارش کرده‌اند، در حالی که برخی مطالعات کنترل‌شده تفاوت معناداری بین کودکان در معرض و غیرمواجهه‌یافته پیدا نکرده‌اند.

👶 پیام بالینی

این یافته‌ها بیش از آنکه دلیلی برای نگرانی والدین باشند، بر اهمیت پایش تکامل تأکید می‌کنند.

در کودکی که در دوران جنینی در معرض عفونت مادر با SARS-CoV-2 بوده است، توجه به روند تکامل، به‌ویژه مهارت‌های ارتباطی و زبان، و انجام ارزیابی تکاملی در صورت وجود نگرانی بالینی اهمیت دارد.

📌 همچنین باید توجه داشت که نتایج این مطالعه مربوط به ماه‌های ابتدایی زندگی است و برای تعیین اهمیت بالینی و پایداری این یافته‌ها، به پیگیری طولانی‌تر کودکان نیاز داریم.

📚 مقاله اصلی:
Motta F, et al. Neuropsychomotor Development of Children Exposed to SARS-CoV-2 in Utero During COVID-19 Pandemic. Biomedicines. 2025;13(9):2256.

🔗 متن کامل مقاله:
Full Text – Biomedicines⁠

#اطفال #تکامل_کودک #نورودولوپمنت #بارداری #کووید19 #SARSCoV2 #PROUDEST

دكتر رزا مصطفايي متخصص كودكان