🔴 جنگ قیمتها در فروش نفت برای جلب سهم بازار {راهکارها }
🔴دکتر محمدرضا منجذب
بر اساس تحلیل اطلاعات موجود، این اقدام عربستان و امارات در ظاهر تلاشی برای جذب مشتری است، اما در عمل و در شرایط کنونی، ضربهای مستقیم و سنگینتر به ایران وارد میکند. این اتفاق در یک نبرد تمامعیار برای سهم بازار پس از جنگ رخ داده است که در آن ایران عملاً بازنده اصلی است.
در ادامه برای ارایه راهکارها تقسیمبندی واکنشها به دو افق زمانی، امکان مدیریت فوری تکانههای درآمدی و همزمان ایمنسازی ساختار اقتصاد در سالهای آینده قابل تفکیک است.
🔵 راهکارهای کوتاهمدت (مدیریت بحران و حفظ ثبات)
تمرکز در این دوره باید بر حفظ جریان درآمدهای ارزی و مهار پیامدهای پولیِ ناشی از کاهش قیمت نفت باشد.
* تسریع در امر مذاکرات و ایجاد صلحی پایدار: همراه رفع تحریمها زمینه تثبیت میان مدت بازار با ثبات نفت ایران خواهد بود.
* تغییر تاکتیک تسویه و دیپلماسی انرژی: اتکا به قیمتگذاری سنتی در برابر تخفیفهای تهاجمی کارایی ندارد. استفاده از پیمانهای پولی دوجانبه (تسویه با ارز محلی خریداران آسیایی مانند یوان و روپیه) و انعقاد قراردادهای تهاتر نفت با زیرساختها و کالاهای سرمایهای، مانع از حذف ایران از سبد وارداتی پالایشگاههای مستقل میشود.
* مهار سرریزهای پولی در بازار سهام: افت درآمدهای نفتی معمولاً دولت را به سمت جبران کسری بودجه از مسیرهای تورمزا میکشاند. در این مقطع، کنترل دقیق حجم نقدینگی و هدایت آن برای جلوگیری از رشدهای اسمی و حبابی در بازار سهام ضروری است؛ هدف باید حفظ خنثایی پول در بازار داراییها و هدایت منابع به سمت تامین مالی سرمایه در گردش بنگاهها باشد.
* پایش ضربهگیرهای شبکه بانکی: کاهش تزریق منابع ارزی، ریسک نقدینگی در اقتصاد را افزایش میدهد. بانک مرکزی باید بر کیفیت داراییها، مدیریت ریسک و شاخصهای سودآوری بانکها نظارت پیشگیرانه اعمال کند تا ترازنامه شبکه بانکی در برابر افت ناگهانی جریانهای نقدی اقتصاد، دچار بحران نشود.
🔵 راهکارهای بلندمدت (اصلاحات ساختاری و تابآوری)
هدف در این افق، قطع وابستگی به نفت خام و ایجاد مکانیزمهای خودکار برای دفع شوکهای خارجی است.
* گسترش زنجیره پاییندستی و پتروپالایشگاهها: خامفروشی پاشنه آشیل اقتصاد در جنگهای قیمتی است. تغییر استراتژی به سمت تولید و صادرات فرآوردههای پالایشی و محصولات پایه پتروشیمی، هم تحریمپذیری را به شدت کاهش میدهد و هم حاشیه سود اقتصاد را از نوسانات شدید قیمت نفت خام مستقل میکند.
* توسعه مدلهای شبیهسازی کلان برای پیشبینی شوکها: سیاستگذاری نباید منفعلانه باشد. ارتقای ابزارهای تحلیل کمّی و وارد کردن دقیق دادههای اقتصاد ایران به ساختار مدلهای اقتصادسنجی پیشرفته مانند سیستمهای خودرگرسیون برداری جهانی (GVAR)، به سیاستگذار اجازه میدهد تا مسیر دقیق انتقال شوکهای قیمتیِ رقبای منطقهای به تورم، بازار سهام و رشد اقتصادی را پیش از وقوع، شبیهسازی و خنثی کند.
* رفع موانع ساختاری میان صنعت و نهاد علم: مقاومسازی اقتصاد بدون ارتقای تکنولوژی و بهرهوری ممکن نیست. ایجاد پیوند ارگانیک و حل چالشهای ساختاری میان دانشگاه و بخش صنعت، پیشنیاز اصلی برای گذار به اقتصاد دانشبنیان و تنوعبخشی پایدار به سبد صادراتی کشور است.
اینفوگرافیک مطلب
🔴 کانال دکتر منجذب
Post #612
5.16K