🔴ذخایر استراتژیک نفت آمریکا (SPR) به سرعت در حال کاهش است
🔴 دکتر محمدرضا منجذب


🛢 آمریکا در واکنش به بحران نفتی ناشی از درگیری در تنگه هرمز، در تاریخ ۱۱ مارس ۲۰۲۶ (۲۰ اسفند ۱۴۰۴) رسماً آزادسازی بی‌سابقه‌ای به میزان ۱۷۲ میلیون بشکه از SPR خود را آغاز کرد . این روند برداشت، ذخایر را به سرعت به سمت سطوح هشداردهنده سوق داده است.

* وضعیت کنونی (اوایل ژوئن 2026): بر اساس گزارش اداره اطلاعات انرژی آمریکا (EIA)، ذخایر SPR تا تاریخ ۲۹ مه ۲۰۲۶ (۸ خرداد ۱۴۰۵) به ۳۵۷.۱ میلیون بشکه کاهش یافته است . این پایین‌ترین سطح از ژانویه ۲۰۲۴ محسوب می‌شود.

* آستانه‌های تحمل (Thresholds): دو سطح آستانه مهم برای SPR تعریف شده است:
1. سطح هشدار عملیاتی: تحلیلگران استاندارد چارترد (Standard Chartered) و مؤسسه نفت آمریکا (API) سطح حدود ۳۵۰ میلیون بشکه را به عنوان نقطه‌ای اعلام کرده‌اند که در آن زنگ‌های هشدار واقعی به صدا درمی‌آید . این سطح در روزهای آینده و با ادامه روند برداشت فعلی، به سرعت لمس خواهد شد.
2. کف عملیاتی (Operational Floor): مهم‌ترین آستانه، حداقل ذخیره الزامی برای حفظ عملیات است. بر اساس قانون (42 USC 6241)، سقف مجاز برای برداشت در شرایط اضطراری داخلی، سطح ۲۵۲.۴ میلیون بشکه تعیین شده است . علاوه بر این، مؤسسه نفت آمریکا هشدار می‌دهد که برای حفظ فشار و جریان در خطوط لوله و پالایشگاه‌ها، حدود ۷۰ میلیون بشکه نفت باید در مخازن باقی بماند که عملاً به عنوان "کف سخت" یا "نقطه شکست سیستم" در نظر گرفته می‌شود .


رفتار آمریکا: قبل و بعد از رسیدن به آستانه

رفتار دولت آمریکا در قبال این بحران و مدیریت SPR دو مرحله مجزا داشته است: "آزادسازی گسترده برای مهار قیمت‌ها" و "برنامه‌ریزی برای بازسازی و کاهش خطر".

🔴 قبل از آستانه (و در حین رسیدن به آن): آزادسازی بدون سابقه برای کنترل بازار

قبل از اینکه ذخایر به سطوح هشدار برسد و در حالی که بحران ادامه دارد، استراتژی اصلی آمریکا بر پایه "تزریق حجم عظیم نفت به بازار برای جلوگیری از شوک قیمتی" بوده است.

* آزادسازی تاریخی: مشارکت در آزادسازی ۴۰۰ میلیون بشکه‌ای آژانس بین‌المللی انرژی (IEA) با سهم ۱۷۲ میلیون بشکه‌ای، بزرگترین اقدام از این دست در تاریخ است .
* سرعت و حجم بالا: برداشت‌ها با حداکثر سرعت ممکن (گزارش شده تا ۱.۲۲ میلیون بشکه در روز) انجام شده است . قرار است این نفت بین ژوئن تا آگوست (خرداد تا مرداد) وارد بازار شود تا همزمان با فصل اوج مصرف تابستان، قیمت بنزین کنترل شود .
* هدف: کنترل قیمت‌های فزاینده نفت و بنزین و جلوگیری از "تأثیر منفی عمده بر اقتصاد ملی" که مبنای قانونی برای چنین اقداماتی است .

🟢 بعد از آستانه (و نزدیک شدن به کف ذخایر): تغییر جهت به سمت بازسازی و کاهش ریسک

همزمان با نزدیک شدن ذخایر به سطوح بحرانی، لحن و رفتار مقامات آمریکایی به شدت تغییر کرده است. آن‌ها اکنون بر "پایان پذیری" این ابزار و ضرورت بازسازی آن تأکید می‌کنند.

1. هشدار و اعلام پایان مسیر: مدیران ارشد صنعت نفت (API) به صراحت اعلام کرده‌اند که "زنگ‌های خطر واقعی" به صدا درآمده و این وضعیت دیگر یک هشدار ساده نیست . تحلیلگران ارشد شرکت‌هایی مانند اکسون موبیل نیز اعلام کرده‌اند که جهان به "سطح بی‌سابقه‌ای از موجودی نفت" نزدیک می‌شود. 2. اولویت یافتن راه‌حل: در این مرحله، تأکید اصلی بر یافتن راه‌حل برای بازگشایی تنگه هرمز است. مایک سامرز، مدیرعامل مؤسسه نفت آمریکا، صراحتاً اعلام کرده که "تنها راه‌حل قابل قبول کوتاه‌مدت برای مشکل تأمین، بازگشایی هرچه سریع‌تر تنگه هرمز است" و افزایش تولید داخلی نمی‌تواند جایگزین آن شود .

3. برنامه‌ریزی برای بازسازی (Refill): دولت آمریکا هم‌اکنون اعلام کرده که به محض پایان درگیری، فرآیند بازسازی SPR را آغاز خواهد کرد.
* وزیر انرژی آمریکا، کریس رایت، تصریح کرده که پس از پایان بحران ایران، ۴۰ میلیون بشکه به SPR اضافه خواهد شد .
* دولت متعهد شده که با استفاده از مکانیسم‌های مبادله (swap) و قراردادهای بلندمدت، بیش از آنچه برداشت شده (حدود ۲۰۰ میلیون بشکه)، ذخایر را جایگزین کند .

💎 جمع‌بندی

آمریکا در حال عبور از یک نقطه عطف حیاتی است. ذخایر استراتژیک آن در می ۲۰۲۶ (اردیبهشت ۱۴۰۵) با سرعتی بی‌سابقه در حال نزدیک شدن به آستانه هشدار ۳۵۰ میلیون بشکه‌ای است. رفتار واشنگتن نیز متناسب با این شرایط تغییر کرده است: از یک "آزادسازی عظیم و فعال برای تزریق نفت و کاهش قیمت‌ها" در مرحله اول، به "هشدار در مورد اتمام ظرفیت و تغییر اولویت به سوی دیپلماسی برای بازگشایی تنگه هرمز و برنامه‌ریزی برای بازسازی استراتژیک ذخایر" در مرحله فعلی.


🔴 کانال دکتر منجذب