✅ مراحل تخمین مدل های پانل دیتا
🖍 دکتر محمدرضا منجذب


⭕️ 1- ارایه آمار توصیفی از داده‌ها (میانگین نما …، همبستگی بین متغیرها و چند نمودار یک بعدی و دو بعدی همراه با تحلیل).
⭕️ 2- آزمون مانایی از داده‌ها و در صورت لزوم تبدیل داده‌ها به مانا + تشخیص نوع مدل اعم از panel ardl+panel ols+...
⭕️ 3- در صورتی که همه متغیرها در سطح مانا نباشند و با تفاضل گیری (یا روند زدایی) همگی مانا شدند: آزمون هم انباشتگی یوهانسن (یا کائو،پدرونی و…) انجام شود. در صورت وجود هم انباشتگی میان متغیرهای مدل نیازی به مانا کردن داده‌ها نیست. تشخیص ران صحیح مدل در این مرحله الزامی است. پس از اثبات وجود هم انباشتگی در مدل به تعیین بردار هم انباشتگی از طریق یکی از روش‌های تخمین پانل ( DOLS،GMM ،FMOLSو… ) پرداخت. در این صورت باید با توجه به مطابقت مدل تخمینی با شرایط هر یک از این روش‌ها اقدام کرد. در صورتی که از طریق روش‌های مزبور تخمین میزنیم ، آزمون‌ها و روش‌های تخمین خاص خود را دارند دیگر نیازی به طی کردن مراحل ۴ تا۹ نیست.
⭕️ 4- آزمون اف لیمر برای استفاده از پولین دیتا یا پانل دیتا در تخمین مدل.
⭕️ 5- اگر مدل بر مبنای پانل دیتا تایید شد، سپس آزمون هاسمن در بررسی اثرات ثابت و اثرات تصادفی انجام می‌شود. در اثرات ثابت خطای تخمین ناشی از عرض ازمبدا و در اثرات تصادفی عرض از مبدا تصادفی در نظر گرفته می‌شود. در اینجا آزمون تکمیلی بروش پاگان برای انتخاب بین مدل پولینگ و اثرات تصادفی نیز توصیه میشود. اگر مدل پولد شد مانند سری زمانی آزمون های تکمیلی خودهمبستگی، واریانس ناهمسانی گزارش شود.
⭕️ 6- تخمین مجدد مدل.
⭕️ 7- آزمون خودهمبستگی (وولدریچ) و واریانس ناهمسانی (نسبت درست نمایی Likelihood Ratio) از مدل نهایی انتخاب شده (اثرات ثابت) و در صورت لزوم اعمال تغییر لازم در مدل. (نرم افزار استاتا این دو آزمون را انجام می‌دهد)
⭕️ 8- آزمون نرمال بودن جمله اخلال، در صورتی که نرمال نبود ایجاد تغییرات لازم (از جمله استفاده از متغیر مجازی همراه با توجیه و استدلال اقتصادی و سپس تفسیر آن در مدل).
⭕️ 9- تخمین نهایی مدل بدون اشکال، تفسیر نتایج و بررسی تفاوت کشور (شرکت) هدف با سایر کشورها (شرکت‌ها).
⭕️ 10- بررسی فرضیات مدل + ران مدلی که تمامی ضرایب آن معنادارست و تفسیر آن. ✅ برای مطالعه و بررسی دقیق تر و تشخیص نوع مدل همراه با ایویوز و استاتا به فصل خانواده پانل این منبع مراجعه کنید.

⭕️ کانال دکتر منجذب