Post #1306
30
Forwarded from A.m m
دیوان حامدی اصفهانی - انتشارات سخن خرید کتاب دیوان حامدی اصفهانی https://share.google/MthQgssci308lq01M
- ❤ 2
Channel Public Channel
مح محمد مرادی
@drmomoradi
- Subscribers
- 299
- Photos
- 292
- Videos
- 36
- Links
- 231
Recent Posts 20 shown
Post #1305
38
1_30117897947.pdf8.6 MB
"بازپرداخت مفاهیم و احساسات تجربهشده"
تحلیل چند تصویر و مضمون تکرارشونده در غزلهای فاضل نظری
مجله اقلیم نقد مهر ۱۴۰۳
#محمد_مرادی
#فاضل_نظری
#غزل_نو_وقوعی
https://t.me/drmomoradi
تحلیل چند تصویر و مضمون تکرارشونده در غزلهای فاضل نظری
مجله اقلیم نقد مهر ۱۴۰۳
#محمد_مرادی
#فاضل_نظری
#غزل_نو_وقوعی
https://t.me/drmomoradi
- ❤ 3
Post #1304
76
Audio
"پاییز"
رفیقا! زود کاری کن! زمستان میرسد از راه
خزان باغ و پایان گلستان، میرسد از راه
هوا گرم است اینک، لیک چشمت را که میبندی
بهزودی موسم بوران و باران، میرسد از راه
به شهریور بگو یادت گرامی، مهر را دریاب
که نمنم روزهای سرد آبان، میرسد از راه
به گلها دل مبند ای باغبانِ حسرت دیروز!
که فردا قاصد شبهای طوفان، میرسد از راه
تبر در دست فکر هیمههای روز سرما باش
که داغ آذر و سرمای سوزان، میرسد از راه
بگو ای رفتگر! جارو بکش شبهای خلوت را
که کمکم دولتِ برگ و خیابان، میرسد از راه
اجاقی پر کن و از سوز جان، آتش مهیا کن!
که پیش از چشمواکردن، زمستان میرسد از راه
#پاییز
#مهر
#پیش_تولید
#محمد_مرادی
https://t.me/drmomoradi
رفیقا! زود کاری کن! زمستان میرسد از راه
خزان باغ و پایان گلستان، میرسد از راه
هوا گرم است اینک، لیک چشمت را که میبندی
بهزودی موسم بوران و باران، میرسد از راه
به شهریور بگو یادت گرامی، مهر را دریاب
که نمنم روزهای سرد آبان، میرسد از راه
به گلها دل مبند ای باغبانِ حسرت دیروز!
که فردا قاصد شبهای طوفان، میرسد از راه
تبر در دست فکر هیمههای روز سرما باش
که داغ آذر و سرمای سوزان، میرسد از راه
بگو ای رفتگر! جارو بکش شبهای خلوت را
که کمکم دولتِ برگ و خیابان، میرسد از راه
اجاقی پر کن و از سوز جان، آتش مهیا کن!
که پیش از چشمواکردن، زمستان میرسد از راه
#پاییز
#مهر
#پیش_تولید
#محمد_مرادی
https://t.me/drmomoradi
- 👏 2
Post #1303
72
"پاییز"
نقاشی مهر و دفتری شطرنجی
گنجینهای از رنگ در این بیگنجی
پاییز رسید و اولین تابلوَش:
زرد و سرخ و قهوهای و نارنجی
#محمد_مرادی
#رباعی
https://t.me/drmomoradi
نقاشی مهر و دفتری شطرنجی
گنجینهای از رنگ در این بیگنجی
پاییز رسید و اولین تابلوَش:
زرد و سرخ و قهوهای و نارنجی
#محمد_مرادی
#رباعی
https://t.me/drmomoradi
- ❤🔥 1
Post #1302
112
"به دختران مظلوم میناب که زنگ اول مهر را از آسمان میشنوند"
آفتاب زده! چشماتو واکن
بسّه دیگه از خواب پاشو
جیغی بکش توو راهِ ساحل
توو کوچهها موجِ صدا شو
کیفِت هنوز افتاده اونجا،
دفتر_کتابات روو زمینَن
سنگر بگیر با کولهپشتیت،
یه چن تا موشک توو کمینَن
آفتاب زده! ها... جا نمونی!
مشقاتو باباجون! نوشتی؟
دیرت نشه، چی شد که اینبار
این مشق رو با خون نوشتی؟
دختر! کجاس؟ هر قدر گشتم
اون زیر، کفشاتو ندیدم
پارسال برای روز دختر،
اونو واسهت کادو خریدم
*
از اونهمه خنده واسه من
مونده فقط یه قبر کوچک
خوابی هنوز؟ چشماتو واکن
آفتاب زده، روزِت مبارک!
#میناب
#دختران_ایران
#اول_مهر
#ترانه
#محمد_مرادی
https://t.me/drmomoradi
آفتاب زده! چشماتو واکن
بسّه دیگه از خواب پاشو
جیغی بکش توو راهِ ساحل
توو کوچهها موجِ صدا شو
کیفِت هنوز افتاده اونجا،
دفتر_کتابات روو زمینَن
سنگر بگیر با کولهپشتیت،
یه چن تا موشک توو کمینَن
آفتاب زده! ها... جا نمونی!
مشقاتو باباجون! نوشتی؟
دیرت نشه، چی شد که اینبار
این مشق رو با خون نوشتی؟
دختر! کجاس؟ هر قدر گشتم
اون زیر، کفشاتو ندیدم
پارسال برای روز دختر،
اونو واسهت کادو خریدم
*
از اونهمه خنده واسه من
مونده فقط یه قبر کوچک
خوابی هنوز؟ چشماتو واکن
آفتاب زده، روزِت مبارک!
#میناب
#دختران_ایران
#اول_مهر
#ترانه
#محمد_مرادی
https://t.me/drmomoradi
- ❤ 4
Post #1301
109
"به بهانهی روز شعر و ادب فارسی"
شعر گفتن، برای من ساده است
وزن در واژههام آماده است
مثلِ جفتی که طاق میافتد:
شعر هم اتفاق میافتد
...
شعر: حرف من است و برگ و نسیم:
دوستانِ زلالِ عهد قدیم
حرف یک پنجره است در باران
شعر: یک خاطره است در باران
شمعدانیست کنج دنج حیاط
یا که عطر غریب یک صلوات
شعر: آوای قلقل چایی است
خلسهی لحظههای تنهایی است
گر درست است یا غلط: شعر است
شعر مثلِ خودش، فقط شعر است
پنجهی یک چنار، رو به گل است
حسرت عابران روی پل است
سنگ قبری است با خطی ساده
پیرمردی است از قد افتاده
یاکه نقاشیای سیاه و سفید؛
کودکانه، شبیه بیم و امید
گاه زِبر است و گاه هم نرم است
هست هرچه ولی دمش گرم است
مثل روزه در اوّل رمضان
حسّ خوبی که در شگفتم ازآن
مثل شبهای گنگ سربازی است
یا که ظرفی گلاب شیرازی است
گاه مانند خلوت کوچه است
گاه هم ترش مثل آلوچه است
گاه فردی و گاه مشترک است
ای فدایش! که یار بیکلک است
*
شعر: یک آشنای صدساله است
قندی از کوچههای بنگاله است
قصهی نظم رودکیّ و من است
شعر: افسون کودکیّ و من است
عطر گلهای کنج ایوان است
حیرت پشت راهبندان است
سبزهای در میان سفرهی عید
خندهای بر لبان یارِ شهید
آتشی از تبار خوشدردان
زهرخندی به روی نامردان
شعر: درد است... شعر: آشوب است
شعر حتی بدِ بدش خوب است
داستان مگوی انسانهاست
انعکاس شُکوه دورانهاست
لهجهی قدسی خداوند است
که بر اهل زمین پراکنده است
...
گاه سرسبز مثل تبریزی است
گاه چون سیب زرد پاییزی است
گاه مانند باغ و بستان است
گاه، برف شب زمستان است
گاه آرام و گاه طوفانی است
گه حماسی است گاه عرفانی است
گاه کوهیّ و گاه صحرایی است
گاه ابریّ و گاه دریایی است
حاصل جمعِ کشف و تکرار است
مثل گلهای روی دیوار است
...
آی! ای یار آشنا ای شعر!
ای صمیمیّ بیریا! ای شعر!
گرچه مارا قرارِ دیرین است
تازگیها سر تو سنگین است
مدتی میشود که سر نزدی
منتظر ماندهایم و در نزدی
مدتی میشود زمینگيريم
بیتو داریم زنده میميريم
بیتو پربستهام بيا ای شعر!
خستهام خستهام بيا ای شعر!
#شعر
#محمد_مرادی
https://t.me/drmomoradi
شعر گفتن، برای من ساده است
وزن در واژههام آماده است
مثلِ جفتی که طاق میافتد:
شعر هم اتفاق میافتد
...
شعر: حرف من است و برگ و نسیم:
دوستانِ زلالِ عهد قدیم
حرف یک پنجره است در باران
شعر: یک خاطره است در باران
شمعدانیست کنج دنج حیاط
یا که عطر غریب یک صلوات
شعر: آوای قلقل چایی است
خلسهی لحظههای تنهایی است
گر درست است یا غلط: شعر است
شعر مثلِ خودش، فقط شعر است
پنجهی یک چنار، رو به گل است
حسرت عابران روی پل است
سنگ قبری است با خطی ساده
پیرمردی است از قد افتاده
یاکه نقاشیای سیاه و سفید؛
کودکانه، شبیه بیم و امید
گاه زِبر است و گاه هم نرم است
هست هرچه ولی دمش گرم است
مثل روزه در اوّل رمضان
حسّ خوبی که در شگفتم ازآن
مثل شبهای گنگ سربازی است
یا که ظرفی گلاب شیرازی است
گاه مانند خلوت کوچه است
گاه هم ترش مثل آلوچه است
گاه فردی و گاه مشترک است
ای فدایش! که یار بیکلک است
*
شعر: یک آشنای صدساله است
قندی از کوچههای بنگاله است
قصهی نظم رودکیّ و من است
شعر: افسون کودکیّ و من است
عطر گلهای کنج ایوان است
حیرت پشت راهبندان است
سبزهای در میان سفرهی عید
خندهای بر لبان یارِ شهید
آتشی از تبار خوشدردان
زهرخندی به روی نامردان
شعر: درد است... شعر: آشوب است
شعر حتی بدِ بدش خوب است
داستان مگوی انسانهاست
انعکاس شُکوه دورانهاست
لهجهی قدسی خداوند است
که بر اهل زمین پراکنده است
...
گاه سرسبز مثل تبریزی است
گاه چون سیب زرد پاییزی است
گاه مانند باغ و بستان است
گاه، برف شب زمستان است
گاه آرام و گاه طوفانی است
گه حماسی است گاه عرفانی است
گاه کوهیّ و گاه صحرایی است
گاه ابریّ و گاه دریایی است
حاصل جمعِ کشف و تکرار است
مثل گلهای روی دیوار است
...
آی! ای یار آشنا ای شعر!
ای صمیمیّ بیریا! ای شعر!
گرچه مارا قرارِ دیرین است
تازگیها سر تو سنگین است
مدتی میشود که سر نزدی
منتظر ماندهایم و در نزدی
مدتی میشود زمینگيريم
بیتو داریم زنده میميريم
بیتو پربستهام بيا ای شعر!
خستهام خستهام بيا ای شعر!
#شعر
#محمد_مرادی
https://t.me/drmomoradi
- ❤ 5
Post #1300
122
"پرواز"
در حفرهی پرتگاه دنیا بپرم؟
یا از قلّه، به سمت بالا بپرم؟
ماندهاست دلم میان معراج و سقوط
ای عشق! کمک کن! بپرم؟ یا "بپرم" ؟
#رباعی
#محمد_مرادی
https://t.me/drmomoradi
در حفرهی پرتگاه دنیا بپرم؟
یا از قلّه، به سمت بالا بپرم؟
ماندهاست دلم میان معراج و سقوط
ای عشق! کمک کن! بپرم؟ یا "بپرم" ؟
#رباعی
#محمد_مرادی
https://t.me/drmomoradi
- ❤ 4
Post #1299
151
Jale Khon Shod Az Goroh Sheyda (1).mp32.2 MB
"به بهانهی هفدهم شهریور"
شعر "ژاله خون شد" که در قالب آمیختهی سرود و تصنیف اجراشده، از مشهورترین آهنگهای انقلابی سال ۱۳۵۷ است که با موضوع ۱۷ شهریور خلق شدهاست.
شاعر این سرود مشهور، سیاوش کسرایی است و حسین علیزاده آن را آهنگسازی کرده است. ملودی شعر در دستگاه چهارگاه تنظیم شده و از این منظر ساختی تصنیفی دارد؛ اما خوانش جمعمحور و گروهی آن به شیوهی کر و مضامین آن، کاملا به متن سرود نزدیک شده و از این زاویه، اثری متمایز و متفاوت در چارچوب سرودهای انقلابی است.
همچنین بسامد افعال امری در متن تصنیف و فضای حماسی و برانگیزانندهی آن، بیش از تصنیف و سنت آن به سرود نزدیکی دارد. از دیگر جنبههای تمایز این شعر، تأثیرپذیری آن از نوع نمادهای تکراری و واضح و فراگیر سمبولیسم سیاسی متمایل به جریان چپ است.
نوع قافیهبندی و التزام به آن نیز، از منظر موسیقی متنی اثر را غنی کرده و در کنار آن، استفادهی متفاوت از رکن "فاعلن" در متن اثر است که از سویی یادآور تصنیفهای عارف و شعر مشروطه است و از دیگرسو، تأثیرپذیری احتمالی سازندگان را از "افسانهی نیما" نشان میدهد.
#موسیقی_انقلابی
#سرود
#تصنیف
https://t.me/drmomoradi
شعر "ژاله خون شد" که در قالب آمیختهی سرود و تصنیف اجراشده، از مشهورترین آهنگهای انقلابی سال ۱۳۵۷ است که با موضوع ۱۷ شهریور خلق شدهاست.
شاعر این سرود مشهور، سیاوش کسرایی است و حسین علیزاده آن را آهنگسازی کرده است. ملودی شعر در دستگاه چهارگاه تنظیم شده و از این منظر ساختی تصنیفی دارد؛ اما خوانش جمعمحور و گروهی آن به شیوهی کر و مضامین آن، کاملا به متن سرود نزدیک شده و از این زاویه، اثری متمایز و متفاوت در چارچوب سرودهای انقلابی است.
همچنین بسامد افعال امری در متن تصنیف و فضای حماسی و برانگیزانندهی آن، بیش از تصنیف و سنت آن به سرود نزدیکی دارد. از دیگر جنبههای تمایز این شعر، تأثیرپذیری آن از نوع نمادهای تکراری و واضح و فراگیر سمبولیسم سیاسی متمایل به جریان چپ است.
نوع قافیهبندی و التزام به آن نیز، از منظر موسیقی متنی اثر را غنی کرده و در کنار آن، استفادهی متفاوت از رکن "فاعلن" در متن اثر است که از سویی یادآور تصنیفهای عارف و شعر مشروطه است و از دیگرسو، تأثیرپذیری احتمالی سازندگان را از "افسانهی نیما" نشان میدهد.
#موسیقی_انقلابی
#سرود
#تصنیف
https://t.me/drmomoradi
- ❤ 1
Post #1298
163
"شروه"
دریغا لحظهی ویرونی مو
لبِ ساحل دوبیتیخونی مو
از ابرا سیلِ خون میباره هر شُو
دریغا یار تنگستونی مو
توو تشبادی که از دریا وزیده
نشون از بوی یارون شهیده
پر از عطره هوای موج، انگار:
لباس خونی یوسف رسیده
دلِت: دریا، تنِت: سروِ بهشتی
چیشات: باغِ گلِ اردیبهشتی
به شوقِت میدوم ساحل به ساحل
که یادت میرسه کشتیبهکشتی
نه لنجی مونده رو دریا نه توری
نه شوقی مونده توو ساحل، نه شوری
کجای قصهی امواج موندی؟
که از من قدر یه تاریخ دوری
مگه جنسِ خلیج از آسمونه
که دستامون حنابندون خونه
هزارون ساله باغ سرخ ایران
دوبیتیخونِ سروای جوونه
#جشن_خون
#ایران
#دوبیتی
#سیریک
#مرثیه
#جنوب_ایران
#هرمزگان
#بوشهر
#خلیج
#محمد_مرادی
https://t.me/drmomoradi
دریغا لحظهی ویرونی مو
لبِ ساحل دوبیتیخونی مو
از ابرا سیلِ خون میباره هر شُو
دریغا یار تنگستونی مو
توو تشبادی که از دریا وزیده
نشون از بوی یارون شهیده
پر از عطره هوای موج، انگار:
لباس خونی یوسف رسیده
دلِت: دریا، تنِت: سروِ بهشتی
چیشات: باغِ گلِ اردیبهشتی
به شوقِت میدوم ساحل به ساحل
که یادت میرسه کشتیبهکشتی
نه لنجی مونده رو دریا نه توری
نه شوقی مونده توو ساحل، نه شوری
کجای قصهی امواج موندی؟
که از من قدر یه تاریخ دوری
مگه جنسِ خلیج از آسمونه
که دستامون حنابندون خونه
هزارون ساله باغ سرخ ایران
دوبیتیخونِ سروای جوونه
#جشن_خون
#ایران
#دوبیتی
#سیریک
#مرثیه
#جنوب_ایران
#هرمزگان
#بوشهر
#خلیج
#محمد_مرادی
https://t.me/drmomoradi
- ❤ 1
- 💔 1
Post #1297
127
"تقدیر"
سنگاست دلی که مست جانان نشود
بار است سری که ماه تابان نشود
سوغاتی گور و تحفهی مرداب است
خونی که نثار خاک ایران نشود
#ایران
#رباعی
#محمد_مرادی
https://t.me/drmomoradi
سنگاست دلی که مست جانان نشود
بار است سری که ماه تابان نشود
سوغاتی گور و تحفهی مرداب است
خونی که نثار خاک ایران نشود
#ایران
#رباعی
#محمد_مرادی
https://t.me/drmomoradi
- ❤ 5
Post #1296
163
«نگاهی به سیمای پیامبر در شعر سدهی چهارم/ عصر سامانی»
حضرت محمد(ص) یکی از سه پیمبری است که در اشعار دوران صفاری به نام او اشاره شده است. محمدبن مخلد سگزی در شعری که به مدح یعقوب در سال 251 سروده (۱۲۰۰ سال قبل)، او را معجزهي پیامبر مکی(ص) معرفی کرده است:
معجز پیغمبر مکّی تویی
به کنش و به منش و به گوِشت(گفتار/گویش)
(شاعران بیدیوان، ص ۱۴)
در شعر سامانی، پیامبر در حدود 14 درصد از مجموع اشارت دینی موجود در دیوانها و اشعار موجود، حضور دارد و پس از علی(ع) دومین شخصیت این دوره است.(بنگرید به مقالهای از نویسنده، در مجلهی گوهر گویا ۱۳۹۱). تنها عصری که در آن نام رسول(ص) از نطر تعداد ابیات دیوانها، پس از علی(ع) قرارگرفته (غیر از شعر پس از سدهی دهم)، دوران سامانی است؛ نكتهاي که میتواند برآمده از نگرش مذهبی نزديك به شيعي حاکم بر شعر آن دوره، در اقلیمهایی باشد که اشعار شاعرانش به دست ما رسیدهاست.
از شاعران ساماني، رودکی در مدحش به سیرت نبی(ص) اشاره کرده است. شهید بلخی هم سخن رودکی را «تلو نُبی» خوانده و ابوطیب مصعبی وزیر نصربن احمد سامانی در شعر شکواییاش دربارهی جهان، براین که پیمبر «آن مرد تازی» تنها 63 سال عمر کرده حسرت خورده است:
صد و اندساله یکی مرد غرچه(نامرد/ نادان)
چرا شصت و سه زیست آن مرد تازی؟ (شاعران بیدیوان، ص ۵۶)
بوشکور نخستین شاعری است که به مفهوم شفاعت رسول اشاره کرده، مفهومی که به صورتی آشکارا در یکی از ابیات دقیقی نیز دیده میشود.
در نیمهي دوم سدهي چهارم، اولین جایگاهی که در مقدمهی منظومهها درود فرستادن و نعتی کوتاه را دربارهي رسول میتوان دید، مقدمهی دانشنامهی حکیم میسری(سروده:367-370) است. از شاعران این دوره کسایی بیشترین اشاره را به رسول دارد؛ او بیش از همه در بیان حقانیت علی(ع) بین آن حضرت و رسول(ص) پیوند برقرار کرده و در قصیدهای که 370 سال پس از وقت پیمبر سروده، در تایید علی (ع) به نام و فضایل پیمبر چون علم و دانش او و مقام فخر انبیاییاش تلميح کرده است:
آن نبی وز انبیا کس نی به علم او نظیر
وین ولی، وز اولیا کس نی به فضل او قرین
آن چراغ عالم آمد وز همه عالم بدیع
وین امام امت آمد وز همه امت گزین... (دیوان کسایی، ص ۹۳)
کسایی به فضل و برتری پیمبر(ص) بر دیگر انبیا و علی(ع) معتقد است و آن حضرت را نقطهي مرکز دایره علم دو جهان معرفی میکند. او همچنین برای آل پیامبر(ص) از عناوینی چون: عترت محمد، آل ياسين و آل عبا بهره میگیرد و در مرثیهی امام حسين(ع) هم به پیوند آن حضرت با مصطفی (ص) اشاره کرده است.
در شعر عصر سامانی عناوینی چون: پیغمبر، پیمبر، پیغمبر مکی، مرد تازی، رسول، نبی و پیغامبر در معرفي رسول(ص) کاربرد دارد. نام مصطفی هم بیش از دیگر نامهای رسول(ص) درکنار محمد نمود دارد. از دیگر شاعران پایان سدهي چهارم و اوایل سدهی پنجم نیز در اشعاری مدحی از غواص و بندار رازی به نام رسول(ص) اشاره شده و ابوالیث طبری حدیثی از پیمبر نقل کرده است.
در شاهنامهي فردوسی هم، جدا از ابیات نعتی در آغاز کتاب، اشارات به پیغمبر هاشمي را بهویژه در داستان انوشیروان و همچنین یزدگرد میتوان دید؛ البته برخی از ابیات نعتی شاهنامه جزو ابیات الحاقی است. در خلال داستان اسکندر و اردشیر هم به شیوهای که در منظومهها رایج است، فردوسی در ابیات پایانی بر محمد(ص) درود فرستاده است.
منجیک ترمذی نیز در وصف اسب از ترکیب «براق گام» استفاده کرده كه از نخستین نشانههای معراج رسول در شعر فارسی است.
#شعر_دینی
#سیمای_پیامبر
#شعر_سامانی
#محمد_مرادی
https://t.me/drmomoradi
حضرت محمد(ص) یکی از سه پیمبری است که در اشعار دوران صفاری به نام او اشاره شده است. محمدبن مخلد سگزی در شعری که به مدح یعقوب در سال 251 سروده (۱۲۰۰ سال قبل)، او را معجزهي پیامبر مکی(ص) معرفی کرده است:
معجز پیغمبر مکّی تویی
به کنش و به منش و به گوِشت(گفتار/گویش)
(شاعران بیدیوان، ص ۱۴)
در شعر سامانی، پیامبر در حدود 14 درصد از مجموع اشارت دینی موجود در دیوانها و اشعار موجود، حضور دارد و پس از علی(ع) دومین شخصیت این دوره است.(بنگرید به مقالهای از نویسنده، در مجلهی گوهر گویا ۱۳۹۱). تنها عصری که در آن نام رسول(ص) از نطر تعداد ابیات دیوانها، پس از علی(ع) قرارگرفته (غیر از شعر پس از سدهی دهم)، دوران سامانی است؛ نكتهاي که میتواند برآمده از نگرش مذهبی نزديك به شيعي حاکم بر شعر آن دوره، در اقلیمهایی باشد که اشعار شاعرانش به دست ما رسیدهاست.
از شاعران ساماني، رودکی در مدحش به سیرت نبی(ص) اشاره کرده است. شهید بلخی هم سخن رودکی را «تلو نُبی» خوانده و ابوطیب مصعبی وزیر نصربن احمد سامانی در شعر شکواییاش دربارهی جهان، براین که پیمبر «آن مرد تازی» تنها 63 سال عمر کرده حسرت خورده است:
صد و اندساله یکی مرد غرچه(نامرد/ نادان)
چرا شصت و سه زیست آن مرد تازی؟ (شاعران بیدیوان، ص ۵۶)
بوشکور نخستین شاعری است که به مفهوم شفاعت رسول اشاره کرده، مفهومی که به صورتی آشکارا در یکی از ابیات دقیقی نیز دیده میشود.
در نیمهي دوم سدهي چهارم، اولین جایگاهی که در مقدمهی منظومهها درود فرستادن و نعتی کوتاه را دربارهي رسول میتوان دید، مقدمهی دانشنامهی حکیم میسری(سروده:367-370) است. از شاعران این دوره کسایی بیشترین اشاره را به رسول دارد؛ او بیش از همه در بیان حقانیت علی(ع) بین آن حضرت و رسول(ص) پیوند برقرار کرده و در قصیدهای که 370 سال پس از وقت پیمبر سروده، در تایید علی (ع) به نام و فضایل پیمبر چون علم و دانش او و مقام فخر انبیاییاش تلميح کرده است:
آن نبی وز انبیا کس نی به علم او نظیر
وین ولی، وز اولیا کس نی به فضل او قرین
آن چراغ عالم آمد وز همه عالم بدیع
وین امام امت آمد وز همه امت گزین... (دیوان کسایی، ص ۹۳)
کسایی به فضل و برتری پیمبر(ص) بر دیگر انبیا و علی(ع) معتقد است و آن حضرت را نقطهي مرکز دایره علم دو جهان معرفی میکند. او همچنین برای آل پیامبر(ص) از عناوینی چون: عترت محمد، آل ياسين و آل عبا بهره میگیرد و در مرثیهی امام حسين(ع) هم به پیوند آن حضرت با مصطفی (ص) اشاره کرده است.
در شعر عصر سامانی عناوینی چون: پیغمبر، پیمبر، پیغمبر مکی، مرد تازی، رسول، نبی و پیغامبر در معرفي رسول(ص) کاربرد دارد. نام مصطفی هم بیش از دیگر نامهای رسول(ص) درکنار محمد نمود دارد. از دیگر شاعران پایان سدهي چهارم و اوایل سدهی پنجم نیز در اشعاری مدحی از غواص و بندار رازی به نام رسول(ص) اشاره شده و ابوالیث طبری حدیثی از پیمبر نقل کرده است.
در شاهنامهي فردوسی هم، جدا از ابیات نعتی در آغاز کتاب، اشارات به پیغمبر هاشمي را بهویژه در داستان انوشیروان و همچنین یزدگرد میتوان دید؛ البته برخی از ابیات نعتی شاهنامه جزو ابیات الحاقی است. در خلال داستان اسکندر و اردشیر هم به شیوهای که در منظومهها رایج است، فردوسی در ابیات پایانی بر محمد(ص) درود فرستاده است.
منجیک ترمذی نیز در وصف اسب از ترکیب «براق گام» استفاده کرده كه از نخستین نشانههای معراج رسول در شعر فارسی است.
#شعر_دینی
#سیمای_پیامبر
#شعر_سامانی
#محمد_مرادی
https://t.me/drmomoradi
- ❤ 2
- 🤝 1
Post #1295
136
Vala Payamdar Mohammad ~ Music-Fa.ComFarhad Mehrad ~ Music-Fa.Com
"والا پیامدار"
شعر کوتاه "والاپیامدار" از مشهورترین آثار سیاوش کسرایی(درگذشته ۱۹ بهمن ۷۴) است که در زمستان ۵۷ با صدای فرهاد مهراد منتشر شده است.
این آهنگ، از دریچهی پیوند شعر سیاسی و مذهبی در تاریخ ادبیات معاصر اهمیت دارد؛ نکتهای که بیش از همه محصول تاثیرپذیری شاعران آخر عصر پهلوی از فضای انقلابی جامعه است و نشانههای آن را در دیگر اشعار این سالها از جمله سرودههای نعمت میرزاده و طاهره صفارزاده و بسیاری از آثار نیماییسرایان شاخص جریان شعر مقاومت، میتوان دید.
هرچند شعر "والاپیامدار"، از نظر شاعرانگی، چون: حماسههای اجتماعی آرش و خون سیاوش و همچنین کوتاهشعرهای غنایی شاعر(شعر درخت و برخی دوبیتیها) درخشان نیست؛ ویژگیهای عام ایدئولوژیک و معناگرایی دیگر سرودههای سیاسی کسرایی را در آن آشکارا میتوان دید.
کمرنگی تخیل شاعرانه و اصرار بر معنامندی سیاسی در جایگاه مولفههای اصلی شعر چپ و استفاده از برشهای سطری و تنش در موسیقی (از زاویهی فرم)، از دیگر ویژگیهای این سروده است.
#شعر_سیاسی
#پیامبر_ص
#هفته_وحدت
#موسیقی_نو
#شعر_معاصر
#شعر_مقاومت
#ادبیات_انقلابی
https://t.me/drmomoradi
شعر کوتاه "والاپیامدار" از مشهورترین آثار سیاوش کسرایی(درگذشته ۱۹ بهمن ۷۴) است که در زمستان ۵۷ با صدای فرهاد مهراد منتشر شده است.
این آهنگ، از دریچهی پیوند شعر سیاسی و مذهبی در تاریخ ادبیات معاصر اهمیت دارد؛ نکتهای که بیش از همه محصول تاثیرپذیری شاعران آخر عصر پهلوی از فضای انقلابی جامعه است و نشانههای آن را در دیگر اشعار این سالها از جمله سرودههای نعمت میرزاده و طاهره صفارزاده و بسیاری از آثار نیماییسرایان شاخص جریان شعر مقاومت، میتوان دید.
هرچند شعر "والاپیامدار"، از نظر شاعرانگی، چون: حماسههای اجتماعی آرش و خون سیاوش و همچنین کوتاهشعرهای غنایی شاعر(شعر درخت و برخی دوبیتیها) درخشان نیست؛ ویژگیهای عام ایدئولوژیک و معناگرایی دیگر سرودههای سیاسی کسرایی را در آن آشکارا میتوان دید.
کمرنگی تخیل شاعرانه و اصرار بر معنامندی سیاسی در جایگاه مولفههای اصلی شعر چپ و استفاده از برشهای سطری و تنش در موسیقی (از زاویهی فرم)، از دیگر ویژگیهای این سروده است.
#شعر_سیاسی
#پیامبر_ص
#هفته_وحدت
#موسیقی_نو
#شعر_معاصر
#شعر_مقاومت
#ادبیات_انقلابی
https://t.me/drmomoradi
- ❤ 1
Post #1294
139
«اخوان و سمبولیسم آرمانی اسطورهگرا»
یکی از عناصری که جریان شعر نمادگرای آرمانی را رنگی ایرانی بخشیده، تجلی مضامین و جلوههای کهن ایرانی در آن است. مهمترین شاعری که در دوران پهلوی کوشیده است، با بهرهگیری از اسطورهها و داستانهای حماسی، جهانی آرمانی را به مخاطب القا کند، مهدی اخوان ثالث است. آرمانشهر او در این دسته از سرودهها نه در جهان واقعیت شکل میگیرد و نه در ذهن او؛ بلکه شهر آرمانی او پیش از این در جهان اسطورهها و در گذشتهی فرهنگ فارسی وجود داشته است. این جهان آرمانی_ اسطورهای را در اشعاری چون: «آخر شاهنامه»، «میراث»، «قصهی شهر سنگستان» و «شوش» بهوضوح میتوان دید. ویژگیهای اصلی این دسته از اشعار مهدی اخوان ثالث از این قرار است:
-تلاش برای بازسازی جهان آرمانی با بازخوانی داستانها و اسطورههای کهن بدون برقراری مشابهت مشخص با وضعیت جامعهی عصر شاعر.
- حس افتخار به گذشتهی ملی و حسرت بر از دست رفتن داشتههای گذشته.
-توجه به باستانگراییهای واژگانی، آوایی و نحوی و نزدیکی به زبان حماسی سبک خراسانی.
-فراوانی ترکیبهای مقلوب و استفاده از سکونهای فراوان به شیوهی شعر سدههای ۴ و ۵.
-بلند و کوتاهی سطرها و تمایل به استفاده از قافیه در طول شعر.
-ارائهی آمیزهای از سمبولیسم اجتماعی حماسی و سمبولیسم آرمانی اسطوره گرا.
میراث
پوستینی کهنه دارم من.
یادگاری ژندهپیر از روزگارانی غبارآلود.
سالخوردی جاودانمانند.
مانده میراث از نیاکانم مرا این روزگار آلود
جز پدرم آیا کسی را میشناسم من؟
کز نیاکانم سخن گفتم.
نزد آن قومی که ذرّات شرف در خانهي خونشان
کرده جا را بهر هر چیز دگر، حتی برای آدمیت، تنگ
خنده دارد از نیاکانی سخن گفتن، که من گفتم.
… این دبیر گیج و گول و کور دل: تاریخ،
تا مذَّهب دفترش را گاهگه میخواست
با پریشان سرگذشتی از نیاکانم بیالاید؛
رعشه میافتادش اندر دست... .
#اخوان_ثالث
#شعر_نمادگرا
#شعر_معاصر
#کتاب_نیما_و_پیروانش
#محمد_مرادی
#ایران_ستایی
https://t.me/drmomoradi
یکی از عناصری که جریان شعر نمادگرای آرمانی را رنگی ایرانی بخشیده، تجلی مضامین و جلوههای کهن ایرانی در آن است. مهمترین شاعری که در دوران پهلوی کوشیده است، با بهرهگیری از اسطورهها و داستانهای حماسی، جهانی آرمانی را به مخاطب القا کند، مهدی اخوان ثالث است. آرمانشهر او در این دسته از سرودهها نه در جهان واقعیت شکل میگیرد و نه در ذهن او؛ بلکه شهر آرمانی او پیش از این در جهان اسطورهها و در گذشتهی فرهنگ فارسی وجود داشته است. این جهان آرمانی_ اسطورهای را در اشعاری چون: «آخر شاهنامه»، «میراث»، «قصهی شهر سنگستان» و «شوش» بهوضوح میتوان دید. ویژگیهای اصلی این دسته از اشعار مهدی اخوان ثالث از این قرار است:
-تلاش برای بازسازی جهان آرمانی با بازخوانی داستانها و اسطورههای کهن بدون برقراری مشابهت مشخص با وضعیت جامعهی عصر شاعر.
- حس افتخار به گذشتهی ملی و حسرت بر از دست رفتن داشتههای گذشته.
-توجه به باستانگراییهای واژگانی، آوایی و نحوی و نزدیکی به زبان حماسی سبک خراسانی.
-فراوانی ترکیبهای مقلوب و استفاده از سکونهای فراوان به شیوهی شعر سدههای ۴ و ۵.
-بلند و کوتاهی سطرها و تمایل به استفاده از قافیه در طول شعر.
-ارائهی آمیزهای از سمبولیسم اجتماعی حماسی و سمبولیسم آرمانی اسطوره گرا.
میراث
پوستینی کهنه دارم من.
یادگاری ژندهپیر از روزگارانی غبارآلود.
سالخوردی جاودانمانند.
مانده میراث از نیاکانم مرا این روزگار آلود
جز پدرم آیا کسی را میشناسم من؟
کز نیاکانم سخن گفتم.
نزد آن قومی که ذرّات شرف در خانهي خونشان
کرده جا را بهر هر چیز دگر، حتی برای آدمیت، تنگ
خنده دارد از نیاکانی سخن گفتن، که من گفتم.
… این دبیر گیج و گول و کور دل: تاریخ،
تا مذَّهب دفترش را گاهگه میخواست
با پریشان سرگذشتی از نیاکانم بیالاید؛
رعشه میافتادش اندر دست... .
#اخوان_ثالث
#شعر_نمادگرا
#شعر_معاصر
#کتاب_نیما_و_پیروانش
#محمد_مرادی
#ایران_ستایی
https://t.me/drmomoradi
- ❤ 1
Post #1293
130
"به بهانهی زادروز محمدعلی اسلامی ندوشن و به یاد او"
در فصل بهار، گلشنی باید و نیست
با اینهمه زخم، جوشنی باید و نیست
در دست، چراغ روشنی باید و نیست
اینجا، پیرِ ندوشنی باید و...
"نیست"
#محمد_علی_اسلامی_ندوشن
#رباعی
#فرزندان_ایران
https://t.me/drmomoradi
در فصل بهار، گلشنی باید و نیست
با اینهمه زخم، جوشنی باید و نیست
در دست، چراغ روشنی باید و نیست
اینجا، پیرِ ندوشنی باید و...
"نیست"
#محمد_علی_اسلامی_ندوشن
#رباعی
#فرزندان_ایران
https://t.me/drmomoradi
- ❤ 3
Post #1292
147
Forwarded from کانون مشاهیر ایران (Mahsa)
2320396428665167618_1619612758367612.pdf10.1 MB.
⚜️کانون مشاهیر ایران_ دانشگاه زنجان با افتخار تقدیم میکند:
نشریهٔ علمی دانشجویی الف تا یا
💢صدای شیراز در تاریخ ایران 💢
سال دوم | شمارهٔ سیزدهم | تابستان ۱۴۰۵
▫️استاد مشاور: دکتر وحید رحمانی
▫️مدیر مسئول: مهسا وطنخواه
▫️سردبیر نشریه: سولماز محمودی
▫️ویراستار: فروزان پورحیدر
▫️طراح و صفحهآرا: الهه امیری
📍باحضور ارزشمند:
✍🏻دکتر محمد مرادی
(عضو هیئت علمی گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه شیراز)
____
⚜️کانون مشاهیر ایران_ دانشگاه زنجان:
@Kanon_mashahir_znu
.
⚜️کانون مشاهیر ایران_ دانشگاه زنجان با افتخار تقدیم میکند:
نشریهٔ علمی دانشجویی الف تا یا
💢صدای شیراز در تاریخ ایران 💢
سال دوم | شمارهٔ سیزدهم | تابستان ۱۴۰۵
▫️استاد مشاور: دکتر وحید رحمانی
▫️مدیر مسئول: مهسا وطنخواه
▫️سردبیر نشریه: سولماز محمودی
▫️ویراستار: فروزان پورحیدر
▫️طراح و صفحهآرا: الهه امیری
📍باحضور ارزشمند:
✍🏻دکتر محمد مرادی
(عضو هیئت علمی گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه شیراز)
____
⚜️کانون مشاهیر ایران_ دانشگاه زنجان:
@Kanon_mashahir_znu
.
- ❤🔥 3
- ❤ 2
- 🥰 1
Post #1291
158
JBA_Volume 10_Issue 3_Pages 167-190.pdf774.5 KB
"به بهانهی روز بزرگداشت ابنسینا"
"شرح اصطلاحات خوشنویسی در رباعی منسوب به ابنسینا در مجالسالمومنین"
مجلهی شعر پژوهی
#خط_آینه_ای
#چپ_نویسی
#معکوس_نویسی
#خط_تصویری
#سبک_شناسی
#خوشنویسی_و_شعر
#ابن_سینا
#مجالس_المومنین
#محمد_مرادی
https://t.me/drmomoradi
"شرح اصطلاحات خوشنویسی در رباعی منسوب به ابنسینا در مجالسالمومنین"
مجلهی شعر پژوهی
#خط_آینه_ای
#چپ_نویسی
#معکوس_نویسی
#خط_تصویری
#سبک_شناسی
#خوشنویسی_و_شعر
#ابن_سینا
#مجالس_المومنین
#محمد_مرادی
https://t.me/drmomoradi
- ❤ 3
Post #1290
626
"به آن همراه همیشگی"
از ثانیهها حال مرا میپرسد
تنهاییِ هر سال مرا میپرسد
مرگ است که از جمع رفیقان هر روز
در آینه احوال مرا میپرسد
#رباعی
#محمد_مرادی
https://t.me/drmomoradi
از ثانیهها حال مرا میپرسد
تنهاییِ هر سال مرا میپرسد
مرگ است که از جمع رفیقان هر روز
در آینه احوال مرا میپرسد
#رباعی
#محمد_مرادی
https://t.me/drmomoradi
- ❤ 5
Post #1289
247
"به او"
ماییم و نسیم آشنایی که تویی
سرمست تکثّر هوایی که تویی
ای کاش ازین شلوغِ بیجا برسم
یکروز به آن خلوتِ جایی که تویی
#رباعی
#بداهه
#محمد_مرادی
https://t.me/drmomoradi
ماییم و نسیم آشنایی که تویی
سرمست تکثّر هوایی که تویی
ای کاش ازین شلوغِ بیجا برسم
یکروز به آن خلوتِ جایی که تویی
#رباعی
#بداهه
#محمد_مرادی
https://t.me/drmomoradi
- ❤ 4
Post #1288
231
"حکایت ضامن آهو: از پیامبر(ص) تا امام رضا(ع)"
یکی از جنبههای آشکار ادبیات دینی، شباهتهایی است که در توصیفها، اشارات، مفاهیم و داستانهای مربوط به معصومان گرانقدر دیده میشود. در تاریخ ادب اسلامی این مشابهتها بسیار است و بارها مضامین و مطالبی در زندگی و حیات و منش ائمه علیهمالسلام دیده میشود که نمونههایی از آن را در حیات حضرت رسول(ص) و امیرالمومنین(ع) هم میتوان دید. این ویژگی بیش از همه مویّد سرچشمهی واحدی است که برای حیات آن بزرگواران و در نتیجه ادبیات مربوط به آنان میتوان در نظر گرفت.
از مضامین و مفاهیم ادبیات رضوی، اشاره به لقب ضامن آهو و داستانی است که دربارهی آن حضرت در ادب عامه و بهموازات آن ادب رسمی روایت شده است. آنچنان که در اسناد ادبی و تاریخی دیده میشود، این مفهوم در شعر رضوی کاربردی عمدتا متاخر دارد؛ اما در ادب عامه و حتی شعر شاعران محدودهی خراسان، از حدود قرنهای هشتم و نهم نشانههایی از این داستان را می تواندید.
نکتهی قابل تامل که بسیاری از کتابهای تاریخی و مذهبی اهل سنت و اهل شیعه نیز آن را تایید میکند؛ داستانی مشابه ضمانت آهو برای حضرت رسول(ص) است. برای مثال سدیدالدین محمد عوفی در جوامعالحکایات در بیان معجزات پیامبر میگوید:
"و از مشاهیر معجزات پیغامبر علیهالسلام یکی آن است که روزی به صحرا بیرون آمده بود. اعرابیی را دید دامی نهاده و آهویی را صید کرده، ... آن آهو به حضرت رسالت استعانت کرد و گفت: یا رسول الله، مرا بچهای است و گرسنه باشد؛ شفاعت کن تا صیاد مرا بگذارد؛ چندانک بروم و بچهی خود را ببینم و شیردهم و زود بازآیم... . اعرابی گفت: تو او را ضمان میشوی؟ گفت: بلی. اعرابی به جهت آنک تا محمد را علیهالسلام طیره* کند؛ آهو را بگذاشت، بر ظن آنک هرگز باز نیاید. چون یک ساعت بگذشت، آهو به تعجیل باز آمد و در دام صیاد رفت... ."
*شرمنده/ خشمگین
پ.ن. در عیون اخبار الرضا اثر شیخ صدوق، ج دوم، باب ۶۹، حکایتی از پناهنده شدن آهو به مزار آنحضرت(ع) درج شده که از منظر ریشهشناسی این حکایت، اهمیت دارد. همچنین در بیتی از ابنحماد شاعر قرن چهارم به پناهنده شدن آهو به مزار آن حضرت اشاره شده و در مناقب ابن شهرآشوب هم به آن تصریح شده است.
از راویان اهل سنت نیز طبرانی(ف.۳۶۰) داستان عوفی را به نام پیامبر(ص) ذکر کرده و در آثار حدیثی شیعی داستانهایی مشابه دربارهی امام سجاد(ع) و دیگر معصومان(ع) نقل شده است.
#ضامن_آهو
#حضرت_رسول(ص)
#امام_رضا(ع)
#جوامع_الحکایات
#محمد_مرادی
https://t.me/drmomoradi
یکی از جنبههای آشکار ادبیات دینی، شباهتهایی است که در توصیفها، اشارات، مفاهیم و داستانهای مربوط به معصومان گرانقدر دیده میشود. در تاریخ ادب اسلامی این مشابهتها بسیار است و بارها مضامین و مطالبی در زندگی و حیات و منش ائمه علیهمالسلام دیده میشود که نمونههایی از آن را در حیات حضرت رسول(ص) و امیرالمومنین(ع) هم میتوان دید. این ویژگی بیش از همه مویّد سرچشمهی واحدی است که برای حیات آن بزرگواران و در نتیجه ادبیات مربوط به آنان میتوان در نظر گرفت.
از مضامین و مفاهیم ادبیات رضوی، اشاره به لقب ضامن آهو و داستانی است که دربارهی آن حضرت در ادب عامه و بهموازات آن ادب رسمی روایت شده است. آنچنان که در اسناد ادبی و تاریخی دیده میشود، این مفهوم در شعر رضوی کاربردی عمدتا متاخر دارد؛ اما در ادب عامه و حتی شعر شاعران محدودهی خراسان، از حدود قرنهای هشتم و نهم نشانههایی از این داستان را می تواندید.
نکتهی قابل تامل که بسیاری از کتابهای تاریخی و مذهبی اهل سنت و اهل شیعه نیز آن را تایید میکند؛ داستانی مشابه ضمانت آهو برای حضرت رسول(ص) است. برای مثال سدیدالدین محمد عوفی در جوامعالحکایات در بیان معجزات پیامبر میگوید:
"و از مشاهیر معجزات پیغامبر علیهالسلام یکی آن است که روزی به صحرا بیرون آمده بود. اعرابیی را دید دامی نهاده و آهویی را صید کرده، ... آن آهو به حضرت رسالت استعانت کرد و گفت: یا رسول الله، مرا بچهای است و گرسنه باشد؛ شفاعت کن تا صیاد مرا بگذارد؛ چندانک بروم و بچهی خود را ببینم و شیردهم و زود بازآیم... . اعرابی گفت: تو او را ضمان میشوی؟ گفت: بلی. اعرابی به جهت آنک تا محمد را علیهالسلام طیره* کند؛ آهو را بگذاشت، بر ظن آنک هرگز باز نیاید. چون یک ساعت بگذشت، آهو به تعجیل باز آمد و در دام صیاد رفت... ."
*شرمنده/ خشمگین
پ.ن. در عیون اخبار الرضا اثر شیخ صدوق، ج دوم، باب ۶۹، حکایتی از پناهنده شدن آهو به مزار آنحضرت(ع) درج شده که از منظر ریشهشناسی این حکایت، اهمیت دارد. همچنین در بیتی از ابنحماد شاعر قرن چهارم به پناهنده شدن آهو به مزار آن حضرت اشاره شده و در مناقب ابن شهرآشوب هم به آن تصریح شده است.
از راویان اهل سنت نیز طبرانی(ف.۳۶۰) داستان عوفی را به نام پیامبر(ص) ذکر کرده و در آثار حدیثی شیعی داستانهایی مشابه دربارهی امام سجاد(ع) و دیگر معصومان(ع) نقل شده است.
#ضامن_آهو
#حضرت_رسول(ص)
#امام_رضا(ع)
#جوامع_الحکایات
#محمد_مرادی
https://t.me/drmomoradi
- ❤ 2
Post #1287
171
"ذوالفقار شروانی و ستایش امامرضا(ع) "
قوامالدین حسین شروانی، متخلص به ذوالفقار، از شاعران شیعی شاخص سدهی هفتم است که کمتر به او پرداخته شده و در سال ۶۶۹ درگذشته است. از دیوان او نسخههای محدودی در دسترس است و اشعارش، بیشتر در تذکرهها و جنگها پراکنده شده؛ البته نسخهای کهن از دیوانش موجود است که به سال ۷۴۵ کتابت شده و در سال ۱۹۳۴ به کوشش ادوارد ادواردز، بهصورت عکسی در لندن چاپ شده است.
یکی از اشعار مهم این نسخه، ترکیببندی هفتبخشی است که در ستایش امام هشتم(ع) سروده شده و پس از قصیدهی سنایی، از کهنترین اشعار مستقل موجود فارسی در منقبت امام ثامن(ع) است.
نکتهی قابل تامل در ادبیات شیعی پیش از محتشم، اصرار شاعران بر الگوی هفتبندی در قالب ترکیب است که در شعر حسن کاشی و دیگر شاعران شیعی قبل از صفویه نیز بارها تکرار شده و پس از آن به سمت الگوی دوازده یا چهاردهبندی تمایل یافته، هرچند الگوهای پنج و دوازده و چهاردهبندی نیز، بهموازات آن رایج بوده است.
ترکیببند رضوی ذوالفقار، با بیت زیر آغاز شده است:
ای که خاک آستانت قدسیانرا آب روی
وز نسیم روضهات دارالجنان را رنگ و بوی
(دیوان، ص ۳۹۵)
در ادامهی بند نخست، ذوالفقار به ویژگی معماری مرقد نیز گریز زده است که در تحقیقات حوزهی خود میتواند راهگشا باشد:
سقف مرفوعت پناه بیت معمورست ازآن
طاق چوگانشکلت از میدان گردون برد گوی
(همان)
او همچنین در بند دوم، جبرئیل را جاروکش آستان حضرت میداند؛ مضمونی که هنوز در شعر رضوی نمود دارد:
جای آن دارد که جاروبی کند برآستانت
گاه زلف حور عین و گاه پرّ جبرئیل
(همان)
در بندهای سوم و چهارم و پنجم، ذوالفقار بیشتر در معرفی جایگاه مرقد و بارگاه امامرضا(ع) و پیوند آن با خراسان و مشهد سخن گفته است:
قبلهی جان شد حریم مشهد او لاجرم
ز اشتیاق[ش] آب چشم کعبه، آب زمزم است
کسوت ملک خراسان را ز فرّ مرقدش
دامن آخرزمان و آستین مریم است
...
گو بیا و جان ز نور مرقد او تازه دار
در جهان فانی ار خواهد کسی دارالبقا
کز شرف در پیشگاه مشهد او مضمرست
هم مدینه هم نجف هم سامره هم کربلا
(همان، ص ۳۹۶)
در بند ششم، شاعر شروانی از آغاز به نقد مخالفان اهلبیت(ع) پرداخته و یزیدیان و آل مروان زمان را نقد کرده است:
در شگفتم تا که از عالم که را دارند دوست؟
کاهل بیت مصطفی و مرتضی را دشمنند
(همان، ۳۹۷)
بند آخر ترکیب نیز بر اصرار شاعر به مدح آلرسول(ص) و بیان عذر و پشیمانی از ستایش دیگران استوار شده است:
جز ثنای اهل بیت ار گفت، میگوید کنون
زین تغابن شرمسارم شرمسارم شرمسار
(همان)
#شعر_شیعی
#شعر_رضوی
#ذوالفقار_شروانی
#نسخه_خطی
https://t.me/drmomoradi
قوامالدین حسین شروانی، متخلص به ذوالفقار، از شاعران شیعی شاخص سدهی هفتم است که کمتر به او پرداخته شده و در سال ۶۶۹ درگذشته است. از دیوان او نسخههای محدودی در دسترس است و اشعارش، بیشتر در تذکرهها و جنگها پراکنده شده؛ البته نسخهای کهن از دیوانش موجود است که به سال ۷۴۵ کتابت شده و در سال ۱۹۳۴ به کوشش ادوارد ادواردز، بهصورت عکسی در لندن چاپ شده است.
یکی از اشعار مهم این نسخه، ترکیببندی هفتبخشی است که در ستایش امام هشتم(ع) سروده شده و پس از قصیدهی سنایی، از کهنترین اشعار مستقل موجود فارسی در منقبت امام ثامن(ع) است.
نکتهی قابل تامل در ادبیات شیعی پیش از محتشم، اصرار شاعران بر الگوی هفتبندی در قالب ترکیب است که در شعر حسن کاشی و دیگر شاعران شیعی قبل از صفویه نیز بارها تکرار شده و پس از آن به سمت الگوی دوازده یا چهاردهبندی تمایل یافته، هرچند الگوهای پنج و دوازده و چهاردهبندی نیز، بهموازات آن رایج بوده است.
ترکیببند رضوی ذوالفقار، با بیت زیر آغاز شده است:
ای که خاک آستانت قدسیانرا آب روی
وز نسیم روضهات دارالجنان را رنگ و بوی
(دیوان، ص ۳۹۵)
در ادامهی بند نخست، ذوالفقار به ویژگی معماری مرقد نیز گریز زده است که در تحقیقات حوزهی خود میتواند راهگشا باشد:
سقف مرفوعت پناه بیت معمورست ازآن
طاق چوگانشکلت از میدان گردون برد گوی
(همان)
او همچنین در بند دوم، جبرئیل را جاروکش آستان حضرت میداند؛ مضمونی که هنوز در شعر رضوی نمود دارد:
جای آن دارد که جاروبی کند برآستانت
گاه زلف حور عین و گاه پرّ جبرئیل
(همان)
در بندهای سوم و چهارم و پنجم، ذوالفقار بیشتر در معرفی جایگاه مرقد و بارگاه امامرضا(ع) و پیوند آن با خراسان و مشهد سخن گفته است:
قبلهی جان شد حریم مشهد او لاجرم
ز اشتیاق[ش] آب چشم کعبه، آب زمزم است
کسوت ملک خراسان را ز فرّ مرقدش
دامن آخرزمان و آستین مریم است
...
گو بیا و جان ز نور مرقد او تازه دار
در جهان فانی ار خواهد کسی دارالبقا
کز شرف در پیشگاه مشهد او مضمرست
هم مدینه هم نجف هم سامره هم کربلا
(همان، ص ۳۹۶)
در بند ششم، شاعر شروانی از آغاز به نقد مخالفان اهلبیت(ع) پرداخته و یزیدیان و آل مروان زمان را نقد کرده است:
در شگفتم تا که از عالم که را دارند دوست؟
کاهل بیت مصطفی و مرتضی را دشمنند
(همان، ۳۹۷)
بند آخر ترکیب نیز بر اصرار شاعر به مدح آلرسول(ص) و بیان عذر و پشیمانی از ستایش دیگران استوار شده است:
جز ثنای اهل بیت ار گفت، میگوید کنون
زین تغابن شرمسارم شرمسارم شرمسار
(همان)
#شعر_شیعی
#شعر_رضوی
#ذوالفقار_شروانی
#نسخه_خطی
https://t.me/drmomoradi
- ❤ 2
About this channel
- How can I read @drmomoradi without a Telegram account?
- TGViewer shows the public web preview Telegram publishes for محمد مرادی: recent posts, photos, videos and the subscriber count, with no app, login or account.
- How many subscribers does محمد مرادی have?
- محمد مرادی (@drmomoradi) has 299 subscribers on Telegram, refreshed roughly every 30 minutes.
- Does محمد مرادی know I viewed it here?
- No. Public channel previews carry no viewer identity, and TGViewer has no accounts or tracking of what you look up.