#درنگ

سخنان اخیر ترامپ بار دیگر نشانه‌ای از همان چیزی است که در چند ماه اخیر در گفتگوهای شفاهی و درس‌ها به آن اشاره کرده‌ام: تمایل به آنومی (بی‌هنجاری) نهادینه در روابط بین‌الملل. هنجارهای دست و پا شکسته‌ی کنونی، تلاش بشر برای هنجارمندسازی روابط بین‌المللی بود که در دوره اخیر ترامپ بیش از هر زمان دیگری در معرض خطر فروپاشی است. تعارض این است که این تمایل به طور آشکار از مهمترین نماد نهادی رویکرد هنجاری (با همه‌ی نواقصش) یعنی مجمع عمومی ملل متحد بیان می‌شود.
با این حال پرسش‌های من همچنان ثابت است: آنومی هنوز کامل نشده است؛ اما آیا این آنومی را می‌پسندید؟ طبعا برای پاسخ باید ببینید که اصل شما چیست؟ همچنین با آن کنار می‌آیید؟ در راستای منافع شما (دولت‌ها) هست؟ آیا این آنومی حالت بهینه‌ی بازی روابط بین‌المللی است؟ اگر آری، همیشه یا گاهی؟
اگر این آنومی، پسند کنونی نظریه‌پردازان و دولتمردان است، باید همه‌ی پیامدهای آن را بپذیرند. با این حال تصور من این است که آنومی و هنجار اکنون مثل دو کفه‌ی ترازو همچنان در حال ساختن وضعیت هنجاری هستند. این وضعیت هنجاری یا همان هنجارهای پیشین خواهد بود یا هنجارهایی تازه؛ به گونه‌ای که «پذیرش و مشروعیت بخشیدن به بی‌هنجاری» هم یکی از انواع هنجارهای تازه خواهد بود. هشداری که نمی‌توان نادیده گرفت - حتی اگر به حال و هوای رمانتیک سیاست‌ورزان نیمه‌ی قرن بیستم نسبت داده شود - این است که هنجارهای کنونی، دستاوردهای مهم بشریت در مسیر پذیرش دیگری و کاهش رنج‌های بی‌صدایان بوده‌اند؛ حیف است که پرپر شوند.

@drmaghami