#درنگ

بازار سیاه بلیط کنسرت‌های #علیرضا_قربانی را در دیوار، گروههای تلگرام و... ببینید؛ نمایی خلاصه از اقتصاد #دلالی است. عده‌ای که قصد حضور در #کنسرت هم ندارند (و حتی بعضی که بلیط از قبل در دسترس دارند، یعنی همان رانت) بلیط‌ها را با قیمت بالا عرضه می‌کنند. در این میان، عده‌ای هم احتمالاً هیچ بلیطی در دست ندارند و خالی‌فروشی می‌کنند یا یک بلیط را به چند نفر می‌فروشند. قریب به اتفاق مالباختگان هم که رقم نسبتاً ناچیزی (در قیاس هزینه‌های وقت و... برای شکایت در پلیس و دادگستری و جاهای دیگر) می‌پردازند، از خیر شکایت می‌گذرند و کلاهبردار به ریش موسیقی و هنر و فضیلت می‌خندد. روشن است که وضعیت وخیم اقتصادی هم انگیزه مجرمانه را افزایش می‌دهد.
همه‌ی اینها را مقایسه کنید با شرایط عمومی اقتصاد کشور: تحریم و محاصره و تورم انتظاری در شرایط جنگی باعث می‌شود یک موبایل با قیمتی حدود سه برابر قیمت جهانی (با احتساب نرخ آزاد دلار و نه نرخ برابری آن) به دست مصرف‌کننده برسد. بخش زیادی از این وضعیت هم محصول «کمبود» غیرعادی کالا و واسطه‌گری پرشمار است.
اما در بازار بلیط چطور؟ واقعیت این است که خرید بلیط در منصفانه‌ترین حالت و تفسیر مستلزم وقت و اینترنت پرسرعت و اقدام سریع است. به طور خلاصه این مزیتها را به حساب رقابت طبیعی میگذاریم و چون کنسرت نیاز اولیه انسانی هم نیست، دولت را از مداخله در فروش پرهیز می‌دهیم. چه راهی باقی میماند؟ به رغم هشدار برگزارکنندگان، خرید و فروش همچنان انجام میشود و تا حدودی هم کار میکند اما اطمینان و اعتمادی در کار نیست و ضریب ناامنی ازجمله به دلیل انگیزه مجرمانه و هزینه‌ی تعقیب بالاست. پس سازکار بازار همچنان در دسترس است اما باید آن را انضباط‌پذیر کرد. مثلاً سایت فروش میتواند یک بازار ثانویه ایجاد کند. این بازار برای اطمینان از کاهش سوداگری باید از زمانی معقول شروع به کار کند، مثلا ۲۴ ساعت قبل از هر اجرا و نه به محض فروش اولیه! خریدار و فروشنده در بازار ثانویه هم باید احراز هویت شوند. پول از طریق سکوی فروش منتقل شود نه مستقیم. سکوی فروش باید بلیط قبلی را که با بارکد اختصاصی قابل شناسایی است باطل کند و بارکد جدید برای خریدار ارسال کند. در این موقعیت، سکوی فروش می‌تواند هزینه خدمات خود را هم از فروشنده دریافت و درواقع درآمد بیشتری هم کسب کند! این هم قابل توجه است که راه حل وجود دارد اما گویی هیجان بازار سیاه بر انضباط ارجح‌ است!

@drmaghami