«امروز یه مراجعی داشتم که...»
اگر روانشناس یا مشاور در اینستاگرام/تلگرام/فضای عمومی بگوید:
«امروز یه مراجعی داشتم که...»
و سپس داستان، مشکل، رفتار، رابطه، خیانت، طلاق، بیماری، تعارض خانوادگی یا جزئیات جلسه را تعریف کند، موضوع از نظر اخلاق حرفهای بسیار جدی است؛ حتی اگر نام مراجع را نگوید.
🌿نظامنامه اخلاق حرفهای سازمان نظام روانشناسی و مشاوره ایران🌿
مهمترین اصل، بخش ۴: رازداری است.
بند ۴-۱ روانشناس و مشاور را مکلف میکند برای محافظت از اطلاعات محرمانهای که در فعالیت حرفهای به دست آورده، اقدامات احتیاطی لازم را انجام دهد. همچنین بند ۴-۳ مقرر میکند ثبت و گزارش اطلاعات باید بهگونهای باشد که امکان سوءاستفاده از آن وجود نداشته باشد.
مهمتر از همه، در بند ۴-۵ موارد نقض رازداری بهصورت مشخص محدود شده است: رضایت مراجع یا قیم در شرایط مقرر، وجود خطر جانی، برخی موارد پزشکی مقرر و حکم قانون یا مرجع قانونی. حتی در موارد مجاز نیز افشا باید در حداقل ممکن باشد.
بنابراین، «برای تولید محتوا»، «آموزش عمومی»، «جذاب کردن پیج» یا «تعریف یک تجربه درمانی» بهخودیخود از استثناهای رازداری نیست.
از طرف دیگر، اصول عمومی نظامنامه شامل احترام به شأن و شخصیت مراجع، مسئولیتپذیری، اجتناب از آسیبرسانی و توجه به رفاه دیگران است.
در نتیجه اگر درمانگر داستان واقعی یک مراجع را در فضای مجازی منتشر کند، بسته به محتوای منتشرشده، میتواند با این اصول نیز در تعارض قرار گیرد.
۲. اگر نام مراجع را نگوید، آیا مشکل حل میشود؟
خیر،
این نکته بسیار مهم است.
معیار اخلاقی فقط «گفتن نام و نام خانوادگی» نیست. اگر مجموعه اطلاعات باعث شود مراجع قابل شناسایی باشد یا افراد نزدیک به او بتوانند حدس بزنند چه کسی است، همچنان مسئله محرمانگی مطرح است.
حتی اگر اسم او گفته نشود، ترکیب سن، شغل، تعداد فرزندان، نوع مشکل، زمان مراجعه و جزئیات زندگی ممکن است برای اطرافیان قابل شناسایی باشد.
بنابراین حذف نام ≠ ناشناسسازی کافی.
🌿انجمن روانشناسی آمریکا🌿
در کد اخلاقی APA این موضوع بسیار صریحتر بیان شده است.
❤️روانشناس موظف است اقدامات معقولی برای حفاظت از اطلاعات محرمانهای که در هر رسانهای به دست آورده انجام دهد.
❤️اطلاعات محرمانه باید فقط برای اهداف مناسب علمی یا حرفهای و با اشخاصی که واقعاً با موضوع ارتباط حرفهای دارند مطرح شود.
❤️ روانشناس نباید اطلاعات محرمانه و قابلشناسایی مربوط به مراجع را در نوشتهها، سخنرانیها یا رسانههای عمومی منتشر کند، مگر اینکه:
اقدامات معقول برای مخدوش/ناشناسسازی هویت انجام داده باشد؛ یا
مراجع رضایت کتبی داده باشد؛ یا
مجوز قانونی وجود داشته باشد. )
🌿 انجمن مشاوره آمریکا🌿
در کد اخلاقی ACA نیز اصل محوری، حفظ حریم خصوصی و محرمانگی مراجع است.
و بر رعایت حریم خصوصی و محرمانگی تأکید شده است.
❤️مشاور اطلاعات محرمانه را بدون رضایت مراجع یا توجیه معتبر قانونی/اخلاقی به اشتراک نمیگذارد.
بنابراین انتشار داستان مراجع در شبکه اجتماعی، اگر حاوی اطلاعات محرمانه باشد، با اصل احترام به محرمانگی تعارض پیدا میکند؛ حتی اگر هدف درمانگر آموزش عمومی باشد.
🌿انجمن خانواده و ازدواج آمریکا🌿
برای درمانگران ازدواج و خانواده، موضوع حتی اهمیت بیشتری پیدا میکند؛ زیرا در درمان زوجی و خانوادگی ممکن است چند نفر در رابطه درمانی باشند.
❤️درمانگر ازدواج و خانواده نباید اطلاعات محرمانه مراجع را افشا کند، مگر با مجوز کتبی، waiver، یا در مواردی که قانون اجازه یا الزام داده باشد. در درمان زوج، خانواده یا گروه نیز افشای اطلاعات خارج از محیط درمان مستلزم مجوز کتبی مربوطه است.
❤️استفاده از مطالب و مواد بالینی مراجع در آموزش، نوشتن، مشاوره، پژوهش و ارائه عمومی نیز فقط با مجوز کتبی مناسب یا با اقداماتی که هویت و محرمانگی مراجع را واقعا محافظت می کند مجاز است.
کمی اندیشه کنیم.....
اگر خود مراجع به داستان ما گوش دهد....؟
آیا حداقل منشی ما متوجه نمی شود که داستان چه کسی را می گوییم..؟
اثر آن بر اعتماد عمومی به مشاوره و روان درمانی چیست؟
اگر این نوشته را مفید یافتید با همکاران به اشتراک بگذارید.
https://t.me/DrAmanelahi
Post #395
1.71K