DİN NƏSİHƏTDİR

وَمَا كَانَ لِمُؤْمِنٍ وَلَا مُؤْمِنَةٍ إِذَا قَضَى اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَمْرًا أَنْ يَكُونَ لَهُمُ الْخِيَرَةُ مِنْ أَمْرِهِمْ ۗ وَمَنْ يَعْصِ اللَّهَ وَرَسُولَهُ فَقَدْ ضَلَّ ضَلَالًا مُبِينًا

Allah və Onun Elçisi bir işə hökm verdiyi zaman heç bir mömin kişi və mömin qadın öz işlərində istədikləri qərarı verə bilməzlər. Allaha və Onun Elçisinə asi olan kəs, əlbəttə ki, açıq-aydın azğınlığa düşmüşdür.


سورة اﻷحزاب 36
əl-Əhzab 36.

يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِنْ تَتَّقُوا اللَّهَ يَجْعَلْ لَكُمْ فُرْقَانًا وَيُكَفِّرْ عَنْكُمْ سَيِّئَاتِكُمْ وَيَغْفِرْ لَكُمْ ۗ وَاللَّهُ ذُو الْفَضْلِ الْعَظِيمِ

Ey iman gətirənlər! Əgər Allahdan qorxsanız, O sizə haqla nahaqqı ayırd etmə bacarığı verər, günahlarınızdan keçər və sizi bağışlayar. Allah böyük lütf sahibidir.

سورة اﻷنفال 29
əl-Ənfal 29.

مَن كَانَ یُرِیدُ حَرۡثَ ٱلۡـَٔاخِرَةِ نَزِدۡ لَهُۥ فِی حَرۡثِهِۦۖ وَمَن كَانَ یُرِیدُ حَرۡثَ ٱلدُّنۡیَا نُؤۡتِهِۦ مِنۡهَا وَمَا لَهُۥ فِی ٱلۡـَٔاخِرَةِ مِن نَّصِیبٍ

Kim axirət savabını istərsə, Biz onun savabını artırarıq. Kim də dünya qazancını istərsə, Biz ona də ondan (dünya qazancından) verərik. Axirətdə onun heç bir payı olmaz.


سُورَةُ الشُّورَىٰ: ٢٠
Əş-Şura 20.

✨Abdullah ibn Ömər (radiyallahu anhumə) rəvayət edir ki, Allah Rəsulu (sallallahu aleyhi və səlləm) belə dua edərdi:

«اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ مِنْ زَوَالِ نِعْمَتِكَ، وَتَحَوُّلِ عَافِيَتِكَ، وَفُجَاءَةِ نِقْمَتِكَ، وَجَمِيعِ سَخَطِكَ»

((Allahummə inni əuzu bikə min zəvali nimətikə, va təhavvuli afiyətikə, va fucaəti niqmətikə, va cəmi'i səxatikə.))

“Allahım! verdiyin nemətin yox olmasından, sağlamlığımın dəyişməsindən, əzabının qəfil gəlməsindən və Sənin bütün qəzəbindən Sənə sığınıram.”

📚Muslim 2739. Əbu Davud 1545. Nəsai, sünənul kubra 7900.


https://t.me/DIN_NESIHETDIR

(وَقَضَىٰ رَبُّكَ أَلَّا تَعْبُدُوا إِلَّا إِيَّاهُ وَبِالْوَالِدَيْنِ إِحْسَانًا ۚ إِمَّا يَبْلُغَنَّ عِنْدَكَ الْكِبَرَ أَحَدُهُمَا أَوْ كِلَاهُمَا فَلَا تَقُلْ لَهُمَا أُفٍّ وَلَا تَنْهَرْهُمَا وَقُلْ لَهُمَا قَوْلًا كَرِيمًا)

Rəbbin yalnız Ona ibadət etməyi və ata-ana ilə yaxşı davranmağı buyurmuşdur. Əgər onların biri və ya hər ikisi sənin yanında qocalıq yaşına dolarsa, onlara: "Uf!" belə demə, üstlərinə qışqırma və onlara xoş söz söylə!

[سورة اﻹسراء 23]
əl-İsra 23.

🌟Abdullah ibn Amr (radiyallahu anhu) rəvayət edir ki, Peyğəmbər (sallallahu aleyhi va səlləm) belə buyurdu:

“Qohumluq əlaqələrini qarşılıqlı olaraq saxlayan adam əlaqə quran kimsə deyil. Əsl qohumluq əlaqəsini saxlıyan odur ki, qohumları onunla əlaqəni kəsdikdə belə, o, onlarla əlaqə saxlayır.”

📚Buxari 5991. Əbu Davud 1697.



https://t.me/DIN_NESIHETDIR

🌟Əbu Hureyra (radiyallahu anhu) rəvayət edir ki, Allah Rəsulu (sallallahu aleyhi və səlləm) belə buyurdu:

“Ey Əbu Hureyra! Şübhəli şeylərdən çəkin, insanların ən çox ibadət edəni olarsan. Qənaətkar ol, insanların ən çox şükr edəni olarsan. Özün üçün istədiyini, insanlar üçün də istə, mömin olarsan. Sənə qonşu olanlarla yaxşı qonşuluq et, müsəlman olarsan və az gül, çünki çox gülmək qəlbi öldürür!

📚İbn Macə 4217. Tabərani, müsnəduş şamiyyin 385. Albani, sahihul cami 4580. ((səhih)).



https://t.me/DIN_NESIHETDIR

Əbu Hureyra (radiyallahu anhu) rəvayət edir ki, Peyğəmbər (sallallahu aleyhi və səlləm) belə buyurdu:

“Həqiqətən, mənimlə insanların məsəli, bir kişinin od qalaması məsəlinə bənzəyir. Od ətrafını işıqlandırdıqda, kəpənəklər və oda düşən digər canlılar onun içinə düşməyə başladılar. O isə onları oddan uzaqlaşdırmağa çalışırdı, lakin onlar ona qalib gəlir və özlərini oda atırdılar. Mən də sizi oddan uzaqlaşdırmaq üçün belinizdən — qurşağınızdan — tuturam, siz isə oda doğru atılırsınız.”

📚Buxari 6483. Muslim 2284.

Uca Allah insanlara məsəllər çəkmişdir ki, bəlkə onlar düşünüb ağlını işlətsinlər və özlərinə nazil edilənləri anlayıb dərk etsinlər. Rəsulullah ﷺ da Rəbbindən gələn vəhy əsasında belə etmiş, mənaları insanlara yaxınlaşdırmaq və məqsədi aydınlaşdırmaq üçün ümmətinə məsəllər çəkmişdir. Bu hədisdə Peyğəmbər ﷺ insanları hidayətə çatdırmağa olan böyük həvəsini, onlara qarşı şəfqət və mərhəmətini, insanların isə inadkarlığını və öz nəfslərinin istəklərinə tabe olmalarını misalla izah edir. Halbuki bu istəklər onların həlakına səbəb olur.
Peyğəmbər ﷺ bildirir ki, Onunla insanların misalı od qalayan bir adamın misalı kimidir. Bu od ətrafını işıqlandırdıqda kəpənəklər oda tərəf uçan digər həşəratlar həmin işığı axtararaq ona tərəf gəlirlər. Onlar bunun öldürücü od olduğunu bilmirlər. Beləcə, onun içinə düşməyə başlayırlar. Odu işıqlandırmaq məqsədilə yandıran həmin kişi onları oda girməkdən çəkindirməyə çalışır, lakin buna gücü çatmır. Onlar ona üstün gəlir və özlərini oda atırlar! Sonra Peyğəmbər ﷺ insanların İslama dəvət edilməsində öz vəziyyətini belə izah edir: O, insanları oddan xilas etməyə çalışan bir xilasedici kimidir. İnsanlar isə nəfslərinin onlara gözəl göstərdiyi batilə davam etməyə və onları oda aparan günahlara düşməyə can atırlar. Peyğəmbər ﷺ insanları günahlardan uzaqlaşdırmaq üçün onların izarının və ya şalvarının bağlandığı yerdən tutur. Burada isə bu ifadə onları günahlardan çəkindirmək üçün göstərilən böyük səyi və cəhdi ifadə edir. Bütün bunlara baxmayaraq, insanlar ona qalib gəlir və kəpənəklər və yer üzündəki digər canlıların oda hücum etdiyi kimi, böyük həvəslə və bir-birini itələyərək oda daxil olurlar. Peyğəmbər ﷺ Allahın kitab və sünnədən olan aydın və kifayət qədər bəyanları ilə Allahın hüdudlarını insanlara açıqlamasını, insanları oddan xilas etməyə bənzətmişdir. Bu bəyanların yer üzünün şərq və qərbinə yayılmasını isə odun onu yandıran şəxsin ətrafını işıqlandırmasına bənzətmişdir. İnsanların həmin bəyanlara əhəmiyyət verməməsini, Allahın hüdudlarını aşmasını və müxtəlif ləzzətləri və şəhvətləri tam şəkildə əldə etməyə həris olmalarını, Peyğəmbərin ﷺ isə onları bundan çəkindirməsini onların kəpənəklərə bənzədilməsi ilə izah etmişdir. Kəpənəklər oda atılır və onları oddan uzaqlaşdırmağa çalışan şəxsin qarşısını alaraq ona üstün gəlirlər. Necə ki, odu yandıran şəxsin məqsədi insanların bundan faydalanması — işıqdan, istidən və başqa şeylərdən yararlanması idi, lakin kəpənəklər cahillikləri səbəbilə həmin şeyi öz həlaklarının səbəbinə çevirdilər; eynilə, həmin dini bəyanların məqsədi də ümmətin hidayətə çatması və onları həlaka aparan şeylərdən uzaq durması idi. Lakin insanlar cahillikləri səbəbilə həmin bəyanları özlərinin azğınlığa və həlaka düşmələrinə səbəb olan bir şey kimi qəbul etdilər.
Hədisdən çıxan faydalar:
Gizli mənaları üzə çıxaran və həqiqətlərin üzərindəki pərdələri qaldıran məsəllər çəkməyin faydalı olduğu öyrənilir.
Peyğəmbər ﷺ günahları “od” adlandırmışdır, çünki günahlar insanı oda aparır.


https://t.me/DIN_NESIHETDIR

Möminlərin anası Aişə (radiyallahu anhə) rəvayət edir ki, Peyğəmbər (sallallahu aleyhi və səlləm) belə buyurdu:

“Həqiqətən, Uca Allah sizdən biriniz bir iş gördüyü zaman onu mükəmməl və düzgün şəkildə yerinə yetirməsini sevir.”

📚Tabərani mucamul-əvsat 897. Beyhəqi şuabul iman 4929. Albani sahihul cami 1880. ((həsən)).


https://t.me/DIN_NESIHETDIR

Hüzeyfə ibn əl-Yəmən رضي الله عنه rəvayət edir ki, Peyğəmbər ﷺ buyurmuşdur:

“Həqiqətən, mömin möminlə qarşılaşdıqda ona salam verər, əlindən tutub onunla əl-ələ görüşərsə, onların günahları ağac yarpaqlarının töküldüyü kimi tökülər.”

📚Tabərani mucamul-əvsat 245. Beyhəqi şuabul iman 8551. Albani silsilə sahiha 526. ((səhih)).


https://t.me/DIN_NESIHETDIR

Əbu Uməmə əl-Bəhili (radiyallahu anhu) rəvayət edir ki, Peyğəmbər (sallallahu aleyhi və səlləm) belə buyurdu:

“Kim gecəni ibadətlə keçirməkdə aciz qalarsa, yaxud mal xərcləməyə xəsislik edərsə, yaxud düşmənlə döyüşməkdən qorxarsa, «Subhənəllahi və bihəmdih» zikrini çoxaltsın. Çünki bu zikr Allah yanında, Onun yolunda xərclədiyi bir dağ qədər qızıldan daha sevimlidir.”

📚Tabərani mucamul-kəbir 7800. Albani səhih tərğib 1541. ((səhih)).


https://t.me/DIN_NESIHETDIR

✅Ağ günlərin orucu!

صيام أيام البيض.

Əssələmu aleykum va rahmətullahi va barakatuhu.

Sentyabr ayının 24-25-26.  Rabiul Səni ayının 13-14-15 günləri ağ günlərdir, bu günlərdə oruc tutmaq müstəhəbdir.

🌟Əbu Hureyra (radiyallahu anhu) rəvayət edir ki, Peyğəmbər  (sallallahu aleyhi və səlləm) demişdir:

“Kim Allahın ona bəxş etdiyi var-dövlətin zəkatını vermirsə, Qiyamət günü o var-dövlət başının tükü tökülmüş, gözlərinin də üstündə iki qara xalı olan ilana çevri­lib onun boy­nuna sarıla­caq və ağzının hər iki tərəfindən yapışıb deyəcək: “Mən sənin var-döv­lə­tinəm! Mən sənin xəzinənəm!” Sonra Peyğəmbər (sallallahu aleyhi və səlləm) bu ayəni oxudu: “Alla­hın Öz lütfündən bəxş etdi­yini xərcləməyə xəsis­lik edən­lər elə gü­man et­mə­sin­lər ki, bu, on­ların xeyrinə­dir. Əksinə, bu, onlar üçün pisdir. On­ların xə­sis­lik et­dikləri şey qiyamət gü­nü boyun­larına do­la­nacaqdır. Göylərin və yerin mi­rası Allaha məxsusdur. Allah nə etdiklərinizdən xəbər­dardır.”

📚Əhməd 8661. Buxari 1403.



https://t.me/DIN_NESIHETDIR

🌟Əbu Hureyra (radiyallahu anhu) rəvayət edir ki, Peyğəmbər (sallallahu aleyhi və səlləm) belə buyurdu:

“Sevdiyin kimsəni ehti­yat edərək sev, ola bilər ki, bir gün o, sənə düşmən kəsilsin. Nifrət etdiyin kimsəyə də ehti­yat edərək nifrət et, ola bilər ki, bir gün o, sənin dostun oslun.”

📚Tirmizi 1997. Tabərani, mucamul əvsat 3395. Albani, sahihul cami 178. ((səhih)).



https://t.me/DIN_NESIHETDIR

Əbu Useyd əl-Ənsari (radiyallahu anhu) belə rəvayət edir:

“Allah Rəsulunun ﷺ məsciddən çıxdığını eşitdim. Yolda kişilərlə qadınlar bir-birinə qarışdılar. Allah Rəsulu ﷺ qadınlara belə buyurdu:
«Geri qalın! Yolun ortasından getmək sizin üçün uyğun deyil. Yolun kənarları ilə gedin.»
Bundan sonra qadın divara o qədər yaxınlaşaraq gedirdi ki, paltarı divara toxunduğu üçün az qala divara ilişirdi.”

📚Əbu Davud 5272. Təbərani mucamul-kəbir 580. Beyhəqi şuabul iman 7437. Albani silsilə sahiha 856. ((həsən)).

Peyğəmbər ﷺ səhabələrinin vəziyyətlərini müşahidə edir, onlara faydalı olan və vəziyyətlərini düzəldən hökmləri müəyyənləşdirirdi. Kişilərin və qadınların işlərini, hətta yolda hərəkət etmələrini belə nizamlayırdı. Belə ki, hər bir qrupa özünə uyğun olan haqqı və yeri verirdi.
Bu hədisdə bildirilir ki, Peyğəmbər ﷺ məsciddən çıxarkən kişilərin qadınlarla yolda, həmçinin məscidə daxil olub-çıxarkən bir-birinə qarışdığını gördü. O, fitnəyə səbəb ola biləcək halların qarşısını almaq və cəmiyyətin təmizliyini qorumaq üçün bu məsələni nizamlamasını istədi.
Qadınlara belə buyurdu:
“Geri qalın!” — yəni gözləyin, arxada qalın və yolun kənarları ilə gedin.
“Çünki yolun ortası ilə getmək sizin üçün deyil.” — yəni qadınların yolun ortası ilə getməsi düzgün deyil.
“Sizin üçün yolun kənarları var.” — yəni qadınlar ehtiyacları üçün çölə çıxdıqda şəri ədəb qaydalarına riayət etməli və yolun iki kənarı ilə getməlidirlər.
Qadınlar Peyğəmbərin ﷺ əmrinə tabe oldular:
“Qadın divara yapışaraq gedirdi.” — yəni yolda gedərkən divara mümkün qədər yaxın hərəkət edirdi.
“Hətta paltarının divara ilişməsi onun divara bu qədər yaxın getməsindən olurdu.”
Bu, onların Peyğəmbərin ﷺ əmrinə nə qədər ciddi şəkildə riayət etdiklərini göstərir.
Bu hədis kişilərlə qadınların yolda hərəkət etməsini nizamlayır. Burada qadını alçaltmaq və ya onun dəyərini azaltmaq məqsədi yoxdur. Əksinə, qadınların kişilərlə qarışma və sıxlıq yaranan yerlərdən uzaq tutulması onların qorunması və ictimai yerlərdə nizamın təmin edilməsi məqsədi daşıyır.
Hədisdən çıxan nəticə: Kişilərlə qadınların bir-biri ilə sıx təmasda olmasının və qarışmasının qarşısını almağa, ictimai yerlərdə onların hərəkətini nizamlı şəkildə təşkil etməyə təşviq vardır.


https://t.me/DIN_NESIHETDIR

🌟Əbu Hureyra (radiyallahu anhu) rəvayət edir ki, Peyğəmbərdən (sallallahu aleyhi və səlləm) soruşdular:

“Cənnətə girməyə daha çox səbəb olan nədir?” O, buyurdu: “Allah qorxusu (təqva) və gözəl əxlaq!” Yenə soruşdular: “Bəs Cəhənnəm oduna girməyə daha çox səbəb olan nədir?” O, buyurdu: “İki boşluq; cinsiyyət üzvü və ağız”.

📚Tirmizi 2004. İbn Macə 4246. Albani, səhih tərğib 2642. ((həsən)).



https://t.me/DIN_NESIHETDIR

✅Elm məclisinin fəziləti!

🌟Səhl ibn Hanzaliyyə (radiyallahu anhu) rəvayət edir ki, Peyğəmbər (sallallahu aleyhi və səlləm) belə buyurdu:

“Bir toplumun Allahı zikr etdikləri elə bir məclis yoxdur ki, oradan duranda onlara deyilməsin ki; Durun! Artıq Allah sizin günahlarınızı bağışladı və günahlarınızı savablarla dəyişdi.”

📚Tabərani, mucmul kəbir 6039. Albani, sahihul cami 5610. ((səhih)).



https://t.me/DIN_NESIHETDIR

Süheyb ər-Rumi (Allah ondan razı olsun) rəvayət edir ki, Allah Rəsulu ﷺ belə buyurdu:

“Bir kişinin insanların onu görmədiyi yerdə nafilə namaz qılması, insanların gözü qarşısında qıldığı namazdan iyirmi beş dəfə daha üstündür.”

📚Əbu Yəla 574. Albani sahihul cami 3821. ((səhih)).


https://t.me/DIN_NESIHETDIR