آذربایجان سوْنالاری‌نین سوْن‌آیی


تۆرک‌لرین اسکی اینانج‌لارینا گؤره، آی و گونش،سئوگیلی سانیلیردیلار
آذربایجان اینسانی بئله اینانیردی، آی لا گونش بیر ایل بوْیونجا بیر - بیرینی آختاریب، سوْنای گۆنونده بیر - بیرینه یئتیشیب قاووشوردولار.
بو قاووشماق گۆنو، سوْنای آدلانیردی، ( اوستاد منظوری اؤز کیتاب‌لاریندا بو بایرام و گؤزل دبی، چوْخ دۆزگۆن و بیلیم‌سل باخیمیندان آچیقلاییب‌لار)
آنجاق بو یازی‌دا بو گؤزل دبین نئجه توتولماسی قلمه آلیناجاق.
زومار آیینی‌نین ( شهریورین ) سوْن گۆنلری، سوبای اوْغلانلار، سئودیکلری قیزین ائوینه، قیش زوماریندان بیر سله مئیوه گؤندررمیشلر(سله توتماق دبی-اۆزۆم پایی و....اوْ چاغدان گلیب بو گۆنوموزه چاتیبدیر).
بو آرادا گؤندریلن مئیوه پای‌لاری آراسیندا آلما، نار اؤزل‌لیک‌له ده قیرمیزی آلما اساس رول اوینایارمیش،
قیزیل آلما آذربایجان و تۆرک میفولوژیسینده اساس روْل اویناییر، اصلی-کرم بیر آلمانین ایکی اۆزوندن یارانیبلار
باسات (دده قورقوددا ایلک آدام/آتام/آدم) آلمادان یارانیر
قیزیل آلما توخومو....
قیزیل آلما‌ ایلگیلی ناغیل‌لار، ارگنه قون بایرامی‌لا بیرگه گلمک،بو قیزیل آلمالار، سیبهای زرین هیسپیرید اوْلاراق اوروپا میف‌لرینه کؤچموشدور و....
آنجاق سوْنای گۆن‌لرینده آلما، قوز، هئیوا، اۆزۆم‌ایله دوْلو اوْلان سله‌لرین(سبدلرین) پای گؤندریلمه‌سی بیر اوْغلانین بیر قیزا سئوگیسین بللی ائدن نیشانه‌لردن ساییلیردی(سئوگی اعلانی)، قیز اؤزۆ هابئله ائولرینده ده بو ایلیشکی‌یه کؤنۆللۆ اوْلسایدیلار اوْ پایی آلیب و یئرینه بیر دستمال(مندیل) قویماقلا، اؤز ریضایتلرین بللی ائدردیلر.
بئله دئمک اوْلار سوْنای، آذربایجانلی‌لارین ‌سئوگی‌لرین بللی ائتمک گۆنلری‌ایدی،
بۆتۆن باغ-تارلا ییغیشدیرلاندان سوْنرا، سئوگی‌لر ده بللی اوْلاندان سوْنرا، توْی‌لار باشلانیردی.( ائله بو گۆنلر ده، کند توْی‌لاری‌نین چوْخو پاییزدا توتولار).
سوْنای؛ آذربایجانین اینسان‌لارینین ایلکین حاقلاری‌نین باشلانیشیندان و اؤز سئوگیلی‌لرینی هئچ بیر باسقی آلتیندا اوْلمادان سئچمک سمبولودور،
سوْنای واسیطه‌سی‌ایله اوْغلانلار و قیزلار (باشقا یئرلرده قیزلاری دیری - دیری تورپاق‌لارا تاپشیرارکن) بیر - بیرلرینه سئوگیلرین بللی ائتمک‌دن قیراق، بو یوردون گۆجلۆ و زنگین وارلیق‌لاری‌نین گۆزگۆسۆ و اینسان‌لاری‌نین آچیق بئیین‌لری و آیدین دۆشۆنجه‌لری‌نین گؤسترگه‌سی‌‌دیر.

داود عبدی

@davud_ebdi