💔حکم محروم ساختن برخی ورثه را از میراث

پرسیده اند:
🔺فرزندان یک مرد که مادرشان فوت کرده پدرشان را وادار می کنند که مادراندرشان را از ارثش محروم سازد؟ آیا اگر این مرد همه دارایی اش را برای فرزندان خط دهد گنهکار می شود؟

🔸الجواب:
محروم کردن بعضی ورثه وخط دادن دارایی های خود خود براي بقیه به اتفاق همه علماي اسلام، يك گناه کبیره است.

اما اگر شوهر این گناه را مرتکب شد و د رحیات خود به فرزندان خط داد این دو حالت دارد:
یکی این که خط و سند، شکل وصیت را داشته باشد و آن این است که بنويسد: بعد از مرگ من میراثم از فلانی ها باشد. چنین خطی به اتفاق اهل علم، باطل است و بعد از مرگ این مرد، میراث بر طبق سهم هر یک از ورثه که الله تعیین کرده تقسیم می شود. زیرا پیامبر (ص) فرمودند: «لاوصیة لوارث» (وصیت برای وارث، اعتبار ندارد) حکمت اش این است که الله متعال خودش سهم هر یک را در کتاب خود تعیین کرده است و این فرد می خواهد بعد از مرگ خود این تقسیم الهی را برهم زند، لذا کارش فاقد اعتبار قرار داده شده است.
شکل دوم خط دادن این است كه به گونه وصیت نه، بلکه به شکل تملیک باشد، مثلاً: در سند بنویسد که فلان ملک یا املاک را به فلان فرزندانش فروخته –و به دروغ بنویسد که- پولش را گرفته است و یا بنویسد که فلان ملک را برای آنها بخشش کرده است و بعداً آن را به تصرف آن فرزندان در آورد و بعدها بمیرد.
اثری که بر این خط مرتب می شود دو گونه است: یکی اثر اخروی که بی شک او نزد الله متعال مقصر وگنهکار است؛ زیرا میان ورثه تبعیض قایل شده (برخی را محروم داشته و به برخی همه را داده) است و هم بخاطر آن که مرتکب دروغ و نیرنگ شده است. اما به لحاظ احکام دنیوی، از آنجا که سند تملیک به آنها داده و از قالبهای مانند بیع و هبه که دو امر معتبر در فقه اسلامی برای تملیک است استفاده کرده لذا انتقال ملکیت از او به فرزندانش در همان حیاتش انجام یافته است و حتی اگر او قبل از مرگش پشیمان شود هم واپس از فرزندان بازستانده نمی تواند.
ازین رو، این یک گناه و اشتباه بزرگ است که برخی در حیات خود املاک شان را به برخی وارثان سند ملکیت می دهند و بقیه را محروم می سازند.
بخشی از مجازاتی که اینها در دنیا با آن روبرو می شوند این است که وقتی فرزندان وی، خود را مالک و اختیاردار عام و تام آن املاک می بینند بسا دیگر به پدر هم ارزشی قایل نمی شوند و حتی دیده شده که برخی چنین پدرانی از چشم فرزندان افتاده و گاه در تامین مخارج اولیة زندگی شان در میان مانده، بیچاره و پریشان شده اند. الله ما را از اشتباه و جهالت نجات بخشد.

✍️ضیاء احمد فاضلی، مسئول مدرسه احیاءالعلوم هرات.